Bánovce nad Bebravou

miasto na Słowacji

Bánovce nad Bebravou (niem. Banowitz, węg. Bán) – niewielkie, przemysłowe miasto na Słowacji w kraju trenczyńskim; ośrodek administracyjny powiatu Bánovce nad Bebravou. W 2011 roku miasto liczyło około 19,5 tys. mieszkańców.

Bánovce nad Bebravou
Ilustracja
Kościół Najświętszej Trójcy
Herb
Herb
Państwo

 Słowacja

Kraj

 trenczyński

Powiat

Bánovce nad Bebravou

Burmistrz

Marián Chovanec[1]

Powierzchnia

26,54[2] km²

Wysokość

209[3] m n.p.m.

Populacja (2021)
• liczba ludności
• gęstość


16 943[4]
645,13[5] os./km²

Nr kierunkowy

+421 38[3]

Kod pocztowy

957 01[3]

Tablice rejestracyjne

BN

Położenie na mapie kraju trenczyńskiego
Mapa konturowa kraju trenczyńskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Bánovce nad Bebravou”
Położenie na mapie Słowacji
Mapa konturowa Słowacji, po lewej znajduje się punkt z opisem „Bánovce nad Bebravou”
Ziemia48°43′N 18°16′E/48,716667 18,266667
Strona internetowa

Składa się z pięciu części: Bánovce nad Bebravou, Biskupice, Dolné Ozorovce, Horné Ozorovce, Malé Chlievany.

HistoriaEdytuj

Osadnictwo na terenie Bánovec nad Bebravou rozpoczęło się w epoce brązu. Pierwsza pisemna wzmianka o nich pochodzi z 1232. Według podania założone przez kolonistów z Moraw[6]. W 1376 otrzymały status wolnego miasta królewskiego. W średniowieczu stały się ważnym ośrodkiem rzemieślniczym. W 1633 zostały złupione przez Turków. Pierwsza szkoła podstawowa w mieście powstała w XVII wieku.

W drugiej połowie lat 50. XX w. w mieście wybudowano zakład produkcji ciężkich pojazdów samochodowych, włączony 1 stycznia 1958 r. w skład firmy Tatra. Jego zadaniami była pierwotnie produkcja podwozi ciężkich pojazdów samochodowych i schyłkowa produkcja samochodu ciężarowego Tatra 111, a wkrótce produkcja nowego modelu ciężkiego ciągnika Tatra 141. W latach 1967-1982 produkowano w nim różne wersje (w tym jako podwozia ciężkich pojazdów wojskowych) tu zaprojektowanego i wysoko ocenianego modelu Tatra 813, a później niektóre wersje jego następcy, Tatry 815. Od 1 kwietnia 1970 r. do 1 października 1990 r. fabryka działała jako samodzielny zakład koncernu Tatra. Po zmianie ustroju i prywatyzacji zakład funkcjonował pod markami VAB a.s. i Tatra-Sipox. Po całkowitym upadku produkcji podwozi samochodowych (początek l. 2000) na terenach dawnej Tatry funkcjonuje obecnie (koniec 2017 r.) park przemysłowy Kord Slovakia (tzw. Majského park), skupiający ponad 40 firm o różnych profilach produkcji (głównie branża metalowa), zatrudniających łącznie ok. 3500 osób[7]. Poza tym funkcjonują tu m.in. zakłady "Eterna" i "Zornica" (przemysł tekstylny), "Gabor" (niemiecka firma obuwnicza), "Milsy" (produkcja wyrobów mlecznych), a od 2003 r. firma Hella Slovakia Signal-Lighting s.r.o. (produkcja elementów i zespołów oświetleniowych do pojazdów samochodowych).

ZabytkiEdytuj

  • Kościół pw. Św. Mikołaja na cmentarzu Na vŕštku - pierwotnie gotycki, murowany, z przysadzistą wieżą na osi, kryty gontem. Jego początki niektóre źródła cofają do XIII w., choć bardziej realne jest datowanie go na początek wieku XV. Przebudowany w XVII w. w duchu renesansu, a następnie baroku w wieku XVIII (zmiany dotyczyły głównie wnętrza). Po wybudowaniu nowego kościoła parafialnego (p. niżej) niszczał i dopiero w 1989 r. doczekał się gruntownej renowacji[8].
  • Kościół parafialny pw. Świętej Trójcy na rynku - murowany, pierwotnie klasycystyczny z 1802 r. Został w zasadzie obudowany na nowo po zbombardowaniu go przez Niemców we wrześniu 1944 r.

PrzypisyEdytuj

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-11-26].
  2. Statistical Office of the Slovak Republic: Hustota obyvateľstva - obce [om7014rr_ukaz: Rozloha (Štvorcový meter)] (słow.). 2022-03-31. [dostęp 2022-03-31].
  3. a b c Statistical Office of the Slovak Republic: Základná charakteristika (słow.). 2015-04-17. [dostęp 2022-03-31].
  4. Statistical Office of the Slovak Republic: Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne) (słow.). 2022-03-31. [dostęp 2022-03-31].
  5. Statistical Office of the Slovak Republic: Hustota obyvateľstva - obce (słow.). 2022-03-31. [dostęp 2022-03-31].
  6. Aleksandr Petrov, Sborník Fr. Pestyho, Helység Névtára - seznam osad v Uhrách z r. 1864-65 jako pramen historicko-demografických údajů o slovenských a karpatoruských osadách., Praha: Česká akademie věd a umění, 1927, s. 137, OCLC 1135712402 (cz.).
  7. Nemec Marek: Majského park v Bánovciach láme rekordy, w
  8. Mirosław J. Barański: Inowiec. Ostatni tysięcznik Karpat Zachodnich [w:] "Gazeta Górska" R. XXIX, nr 3 (115), lato 2021, s. 28-33