Otwórz menu główne

Bór (niem. Danziger Heisternest) – dawna wieś, obecnie północno-zachodnia część miasta Helu, położona na Mierzei Helskiej, w powiecie puckim, w woj. pomorskim. Położony jest nad Morzem Bałtyckim, pomiędzy (właściwym) Helem a należącą do Jastarni Juratą.

Herb Helu Bór
Część miasta Helu
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Powiat pucki
Miasto Hel
Nr kierunkowy 58
Kod pocztowy 84-141
Tablice rejestracyjne GPU
Położenie na mapie Helu
Mapa lokalizacyjna Helu
Bór
Bór
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bór
Bór
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Bór
Bór
Położenie na mapie powiatu puckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu puckiego
Bór
Bór
Ziemia54°39′16″N 18°45′28″E/54,654444 18,757778
Portal Portal Polska

Spis treści

HistoriaEdytuj

Do 1934 Bór był jednostkową gminą wiejską w woj. pomorskim, najpierw w obrębie powiatu puckiego (do końca 1926), a następnie powiatu morskiego[1].

1 sierpnia 1934, wraz z ChałupamiHelem, Jastarnią i Kuźnicą, wszedł w skład zbiorowej gminy Hel w powiecie morskim[2], obejmującej całą Mierzeję Helską.

Po wojnie Bór znalazł się w woj. gdańskim. 1 lipca 1951 nazwę powiatu morskiego zmieniono na wejherowski[3].

W związku ze zniesieniem gmin i utworzeniem gromad jesienią 1954[4], Bór – wraz z dotychczasowymi gromadami[5] Jastarnią i Kuźnicą oraz miejscowością Jurata z dotychczasowej gromady Hel ze zniesionej gminy Hel – wszedł w skład nowo utworzonej gromady Jastarni w powiecie wejherowskim w woj. gdańskim[6]. 13 listopada 1954 (z mocą obowiązującą od 1 października 1954) gromada Jastarnia weszła w skład reaktywowanego powiatu puckiego w tymże województwie[7]; tego samego dnia gromadę Jastarnia zniesiono, nadając jej status osiedla[8]. Bór wszedł ostatecznie w skład miasta Hel w związku z ustanowieniem jego granic w 1963 roku.

W Borze stacjonował w latach 1973-1993 64 Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej; w latach 1973–1974 powstały cztery dywizjony rakietowe 4 Brygady Artylerii OPK im. Obrońców Wybrzeża, tym razem uzbrojone w przeciwlotnicze zestawy rakietowe PZR S–125M Newa. W ramach restrukturyzacji Sił Zbrojnych dywizjon został rozformowany w 1993 roku[9].

InfrastrukturaEdytuj

Przez Bór (i nieczynny przystanek Hel Bór) przebiega linia kolejowa łącząca Hel z Gdynią.

Rozwój kolei przyczynił się do rozwoju gospodarczego Mierzei Helskiej, powodując że dotychczasowe rybackie wioski przeistaczały się w kurorty, oblegane latem przez turystów z pozostałej części Polski[10]. W PRL, ze względu na duże znaczenie militarne półwyspu, dostęp turystów do Helu był ograniczony. Mogli oni przyjeżdżać do miasta tylko koleją[11]. Przystanek Hel Bór znajdował się na północ od miasta Hel około 600 metrów od drogi wojewódzkiej 216[12]. W pobliżu stacji znajdowała się baza Marynarki Wojennej w Rejonie Umocnionym Hel[13]. W 1979 wyłączono z użytkowania przystanek Hel Bór[14].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Dz.U. z 1926 r. nr 117, poz. 678; Dz.U. z 1926 r. nr 128, poz. 760.
  2. Dz.U. z 1934 r. nr 68, poz. 603.
  3. Dz.U. z 1951 r. nr 35, poz. 270.
  4. Dz.U. z 1954 r. nr 43, poz. 191.
  5. Gromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin.
  6. Uchwała Nr 26/III/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu wejherowskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 22 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 30 listopada 1954 r., Nr. 16, Poz. 91).
  7. Dz.U. z 1954 r. nr 49, poz. 234.
  8. Dz.U. z 1954 r. nr 49, poz. 253.
  9. 64 dywizjon rakietowy Obrony Powietrznej m. Hel-Bór. infowsparcie.net.
  10. Jerzy Pawłowski. Kolej helska. „Świat Kolei”. 4/1997, s. 16–17. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  11. Judyta Kurkowska-Ciechańska, Ariel Ciechański: Koleje. Warszawa: Carta blanca, 2008, s. 30. ISBN 978-83-60887-233.
  12. Railmap – Kolejowa Mapa Polski (pol.). [dostęp 2013-08-05].
  13. Zbigniew Wojciechowski. Obiekty militarne Półwyspu Helskiego w latach 1920-2006. „Zeszyty Naukowe Akademii Marynarki Wojennej”. 4/2010. s. 247-271. 
  14. Indeks stacji, przystanków osobowych, posterunków kolejowych z nazwami aktualnymi i wcześniejszymi. W: Ryszard Stankiewicz, Marcin Stiasny: Atlas Linii Kolejowych Polski 2011. Wyd. pierwsze. Rybnik: Eurosprinter, 2011. ISBN 978-83-931006-4-4. (pol.)

Linki zewnętrzneEdytuj