Otwórz menu główne

Baśnie braci Grimm

Ten artykuł dotyczy serii baśni braci Grimm. Zobacz też: inne znaczenia tego terminu.

Baśnie braci Grimm (niem. Kinder- und Hausmärchen) – zbiór baśni spisanych przez niemieckich pisarzy i językoznawców, braci Wilhelma i Jacoba Grimmów i opublikowany w roku 1812 (tom I) i w roku 1815 (tom II). Zbiór ten, powstały na podstawie wieloletnich badań podań, mitów i opowieści ludowych, stał się klasyką literatury, przetłumaczoną na wiele języków.

Baśnie braci Grimm
Kinder- und Hausmärchen
Ilustracja
Strona tytułowa z pierwszego niemieckiego wydania, 1812
Autor Bracia Grimm
Typ utworu zbiór baśni, podań, opowiadań, legend
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Niemcy
Język niemiecki
Data wydania 1812 (tom 1), 1815 (tom 2)
Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego 1895

Bracia Grimm w publikowanych baśniach zmierzali do odtworzenia najstarszego wzorca motywów baśniowych w nich występujących, stąd charakterystyczne dla tych opowieści okrucieństwo, które zresztą występuje także u francuskiego bajkopisarza Charlesa Perraulta. W świecie tych baśni panowało zwykle żelazne prawo moralne – dobro i przezorność zwycięża niegodziwość. Pamiętać jednak należy, że od tej reguły zdarzały się u braci Grimm wyjątki (np. w baśniach Spółka kota z myszą, czy Baba Jaga).

Pierwsze wydanie, pt. Kinder- und Hausmärchen, ukazało się w latach 18121815. W 1819 roku ukazało się drugie wydanie obydwu tomów, nosząc miano "Wielkiego Wydania". Zostało ono rozszerzone o kilka dodatkowych baśni. W 1825 roku Wilhelm Grimm stworzył tak zwane "Małe Wydanie", zawierające jego zdaniem 50 najodpowiedniejszych dla dzieci baśni, wcześniej zamieszczonych w "Wielkim Wydaniu"[1]. Za życia Grimmów ukazało się 7 wydań, ostatnie w 1857 roku. Niemal każde było poszerzane o dodatkowe baśnie. Oryginał, znany pod nazwą Kassel Handexemplare (pol. Rękopis Kasselski), został wpisany na Światową Listę Dziedzictwa Kulturowego UNESCO i można go zobaczyć na wystawie w muzeum braci Grimm w Kassel[2].

W 2005 roku baśnie braci Grimm zostały wpisane przez UNESCO na listę Pamięć Świata[3].

Pierwsze wydanie polskie, pt. Baśnie dla dzieci i młodzieży, ukazało się w roku 1895. Niektóre wydania tego utworu objęte były w 1951 roku zapisem cenzury w Polsce, podlegały natychmiastowemu wycofaniu z bibliotek[4]. Najnowszy pełny przekład wszystkich 200 baśni braci Grimm stworzyła Eliza Pieciul-Karmińska w 2010 roku[5].

Lista baśni braci GrimmEdytuj

Kod "KHM" to skrót od Kinder- und Hausmärchen, oryginalnego tytułu. pierwszego wydania.

Wydanie pierwsze, tom 1 (1812)Edytuj

 
Strona tytułowa pierwszego tomu wydania z 1840 roku

Wydanie pierwsze, tom 2 (1815)Edytuj

Wydanie drugie, tom 2 (1819)Edytuj

Wydanie, poza baśniami, opublikowanymi w poprzednim wydaniu, zawierało dodatkowo następujące tytuły:

Wydanie trzecie, tom 2 (1837)Edytuj

Wydanie zawierało dodatkowo następujące tytuły:

Wydanie czwarte, tom 2 (1840)Edytuj

Wydanie zawierało dodatkowo następujące tytuły:

Wydanie piąte, tom 2 (1843)Edytuj

Wydanie zawierało dodatkowo następujące tytuły:

Wydanie szóste, tom 2 (1850)Edytuj

Wydanie zawierało dodatkowo następujące tytuły:

Dziecięce legendy[6]Edytuj

Legendy pojawiły się po raz pierwszy w drugim tomie baśni w wydaniu z 1819 roku.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Eliza Pieciul-Karmińska, Polskie dzieje baśni braci Grimm, "Przekładaniec", 2009-2010, nr 22-23, s. 80.
  2. Strona muzeum braci Grimm z I wydaniem "Kinder und Hausmärchen". [dostęp 2012-01-04].
  3. Kinder- und Hausmärchen (Children’s and Household Tales) (ang.). unesco.org. [dostęp 2014-08-05].
  4. Cenzura PRL, posłowie Zbigniew Żmigrodzki, Wrocław 2002, s. 63.
  5. Antoni Smuszkiewicz, Literatura dla dzieci. Podręcznik dla studentów kierunków pedagogicznych, wyd. I, Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 2015, s. 250, ISBN 978-83-232-2848-6.
  6. Bracia Grimm Wszystkie baśnie i legendy, wyd. Rea, 2014

Linki zewnętrzneEdytuj