Babiak (gmina)

gmina wiejska w województwie wielkopolskim

Babiak (do 1954 gmina Lubotyń[2]) – gmina wiejska położona w województwie wielkopolskim, w północnej części powiatu kolskiego. W latach 1975–1998 administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Babiak
gmina wiejska
Ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat kolski
TERYT 4304109022
Wójt Wojciech Adam Chojnowski (1990-1995, 1998-obecnie)
Powierzchnia 133,58 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

8 004[1]
• gęstość 59,8 os./km²
Nr kierunkowy 63
Tablice rejestracyjne PKL
Adres urzędu:
pl. Wolności 5
62-620 Babiak
Szczegółowy podział administracyjny
Plan gminy Babiak
Liczba sołectw 30
Liczba miejscowości 46
Położenie na mapie powiatu
Położenie na mapie powiatu
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Babiak
Babiak
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Babiak
Babiak
Ziemia52°21′N 18°40′E/52,343611 18,666111
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

Siedzibą władz gminy jest Babiak. W 2016 roku gminę zamieszkiwały 8004 osoby.

HistoriaEdytuj

W latach 1815-1954 teren dzisiejszej gminy Babiak stanowiła wiejska gmina Lubotyń. Do gminy tej w 1870 roku przyłączone zostały pozbawione praw miejskich Brdów i Babiak. W latach 1954-1973 teren obecnej gminy dzielił się na gromady.

Gminę Babiak w dzisiejszym kształcie utworzono 1 stycznia 1973 roku.

KrajobrazEdytuj

Gmina geograficznie położona jest na Pojezierzu Kujawskim. Rzeźba terenu polodowcowa, urozmaicona pagórkami i jeziorami. Największym zbiornikiem wodnym jest Jezioro Brdowskie, położone we wschodniej części gminy. Jego północno-wschodni brzeg stanowi naturalną granicę z województwem kujawsko-pomorskim. Krajobraz ponadto zdominowany jest przez pola uprawne i lasy. Największe obszary leśne znajdują się w południowo-wschodniej części gminy.

TransportEdytuj

Przez gminę przebiega droga wojewódzka nr 270 (KołoBrdówWłocławek). W Bugaju krzyżuje się z drogą wojewódzką nr 263 (Kłodawa – Babiak – Kleczew). Przez północne krańce przebiega także droga wojewódzka nr 269 (SompolnoChodecz).

Przez gminę przebiega także linia kolejowa TczewChorzów Batory, na której znajdują się dwie stacje kolejowe: Babiak i Lipie Góry.

Struktura powierzchniEdytuj

Według danych z roku 2002[3] gmina Babiak ma obszar 133,58 km², w tym:

  • użytki rolne: 70%
  • użytki leśne: 19%

Gmina stanowi 13,21% powierzchni powiatu.

DemografiaEdytuj

Dane z 30 czerwca 2004[4]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób % osób % osób %
Populacja 7901 100 3995 50,6 3906 49,4
Gęstość zaludnienia
[mieszk./km²]
59,1 29,9 29,2
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Babiak w 2014 roku[1].


 

ZabytkiEdytuj

 
Kościół św. Wojciecha w Brdowie
 
Kościół św. Wawrzyńca w Lubotyniu
 
Kościół św. Michała Archanioła w Dębnie Królewskim
 
Dawny kościół ewangelicki w Babiaku
  • Brdów:
    • Kościół św. Wojciecha (Sanktuarium Matki Bożej Zwycięskiej) – wzmiankowany w XIV wieku, pierwotnie gotycki, zbarokizowany i odnowiony ostatni raz w latach 1748-1758. Neobarokowa kaplica św. Piotra dobudowana do świątyni w latach 1913-1914 według projektu Józefa Dziekońskiego. We wnętrzu m.in. obraz Marii z Dzieciątkiem z przełomu XV/XVI wieku, chrzecielnica z XVII wieku, trzy ołtarze z poł. XVIII wieku, rokokowa ambona.
    • Klasztor paulinów – ufundowany w 1436 przez króla Władysława Warneńczyka; barokowy z końca XVII wieku.
    • Cmentarz parafialny – założony w 1790 roku, m.in.: zbiorowa mogiła 70-ciu powstańców walczących w bitwie pod Brdowem w 1863 roku. Ponadto na cmentarzu zachowały się nagrobki z XIX i pocz. XX wieku.
  • Lubotyń:
    • Kościół św. Wawrzyńca – ufundowany przez kasztelanową Jadwigę Sierakowską; wzniesiony w latach 1612-1620. We wnętrzu m.in. ołtarz główny z pocz. XVIII wieku oraz epitafium z 1640 roku.
  • Dębno Królewskie:
    • Kościół św. Michała Archanioła – drewniany z 1766 roku. We wnętrzu m.in. ołtarz główny z 2 poł. XVIII wieku oraz żelazny żyrandol z 1799 roku.
  • Babiak:
    • Dawny kościół ewangelicki – późnoklasycystyczny z 1823 roku.
  • Mchowo:
    • Dwór – poł. XIX wieku.
  • Wiecinin:
    • Dwór – zbudowany w 1880 roku.
  • Lipie Góry:
    • Mogiła ofiar II wojny światowej z 1939 roku.

Parafie katolickieEdytuj

Na terenie gminy znajdują się cztery kościoły parafialne obrządku rzymskokatolickiego. Wszystkie one wchodzą w skład diecezji włocławskiej.

SzkolnictwoEdytuj

  • przedszkola:
    • Przedszkole Samorządowe w Babiaku
    • Przedszkole Samorządowe w Bogusławicach
    • Przedszkole Samorządowe w Brdowie
  • szkoły podstawowe:
    • Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika w Babiaku
    • Szkoła Podstawowa im. Wincentego Witosa w Bogusławicach
    • Szkoła Podstawowa im. Powstańców Styczniowych w Brdowie

Służba zdrowiaEdytuj

Na terenie gminy funkcjonują następujące ośrodki zdrowia:

  • Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Eskulap s.c. w Babiaku, ul. Poznańska 6
  • Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Eskulap s.c. w Brdowie, ul. Braterstwa Broni 23

Straż pożarnaEdytuj

Na terenie gminy działają następujące jednostki straży pożarnej:

  • OSP Babiak (rok zał. 1905)
  • OSP Brdów (rok zał. 1912)
  • OSP Dębno Królewskie (rok zał. 1928)

PolicjaEdytuj

Posterunek policji mieści się w Babiaku przy ul. Poznańskiej 5A.

SołectwaEdytuj

Babiak, Bogusławice, Bogusławice-Nowiny, Brdów, Brzezie, Dębno Królewskie, Dębno Poproboszczowskie, Góraj, Janowice, Korzecznik-Podlesie, Korzecznik-Szatanowo, Lichenek, Lipie Góry, Lubotyń, Maliniec, Mchowo, Mostki-Kolonia, Nowiny Brdowskie, Osówie, Ozorzyn, Podkiejsze, Polonisz, Psary, Radoszewice, Stare Morzyce, Stypin, Wiecinin, Zakrzewo, Zwierzchociny, Żurawieniec.

Miejscowości niesołeckieEdytuj

Bugaj, Gryglaki, Józefowo, Kiejsze, Kiejsze (osada leśna), Krukowo, Lucynowo, Łaziska, Olszak, Psary (osada leśna), Stefanowo, Suchy Las, Wawrzyny, Zakrzewo (osada).

Sąsiednie gminyEdytuj

gmina Grzegorzew, gmina Izbica Kujawska, gmina Kłodawa, gmina Koło, gmina Osiek Mały, gmina Przedecz, gmina Sompolno, gmina Topólka, gmina Wierzbinek

PrzypisyEdytuj

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/gmina_Babiak, w oparciu o dane GUS.
  2. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., Polska Rzeczpospolita Ludowa, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 1952.
  3. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  4. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].