Badżawowie

Badżawowie[1][2]ludność austronezyjska posługująca się językami sama-bajau, z wysp Azji Południowo-Wschodniej. Ich rozproszone osady są zlokalizowane na obszarze rozciągającym się od południowych Filipin po północne i wschodnie wybrzeża Borneo, a także we wschodniej Indonezji, od wyspy Celebes po Timor[3]. Wraz z Orang Laut i Moken tworzą grupę tzw. Cyganów Morskich[4].

Sama
Nazwa polska Badżawowie
Państwo Filipiny, Malezja, Indonezja
Język
Religia islam, wierzenia tradycyjne
Grupa ludy austronezyjskie

W piśmiennictwie są znani pod szeregiem nazw, nie zawsze równoznacznych: Sama[5], Bajau[5], Badjaw[5], Badjao[5], Bajaw[5], Bajo[3][5], Sama-Bajau[5], Bajau Laut[3], Sama Dilaut[3], Turijene’[3], Luwa’an[3], Pala’au[3]. Sami określają się zwykle jako Sama lub A’a Sama[3]. W Malezji i Indonezji określenie Bajau odnosi się zarówno do ludów koczowniczych, jak i osiadłych, w tym do niektórych grup lądowych, głównie rolniczych[3]. Na południowych Filipinach określenie Bajau jest zarezerwowane dla grup prowadzących nomadyczny tryb życia, natomiast ludność osiadła jest określana jako Samal[3].

Posługują się szeregiem własnych języków z wielkiej rodziny austronezyjskiej[3], ale upowszechniona jest także znajomość malajskiego, filipińskiego bądź bugijskiego[6]. Wyznają islam w odmianie sunnickiej; zachowują także wierzenia tradycyjne[6].

Tradycyjnie zajmują się rybołówstwem[6]. Dawniej byli zaangażowani w piractwo[6]. Część Badżawów żyje na łodziach, jednakże według współczesnych szacunków ich liczba wynosi mniej niż 10 tys.[3] Dziś większość ludności zamieszkuje ląd, częściowo w wybudowanych na palach domach[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Bajau Laut – morscy nomadzi, Świat wpław, 24 maja 2016 [zarchiwizowane z adresu 2020-06-22].
  2. Jacques Mayol, Homo Delphinus. Człowiek Delfin, Wielki błękit, 2009, s. 103, ISBN 978-83-61217-08-4.
  3. a b c d e f g h i j k l Bajau, Encyclopedia.com, 9 czerwca 2020 [zarchiwizowane z adresu 2020-06-22] (ang.).
  4. Barbara A. West, Sea Gypsies, [w:] Encyclopedia of the Peoples of Asia and Oceania [online], Infobase Publishing, 2010, s. 717, ISBN 978-1-4381-1913-7 (ang.).???
  5. a b c d e f g Matthew Constancio Maglana, Understanding Identity and Diaspora: The Case of the Sama-Bajau of Maritime Southeast Asia, „Jurnal Sejarah Citra Lekha”, 1 (2): 71., 2016, DOI10.14710/jscl.v1i2.12089, ISSN 2443-0110 (ang.).???
  6. a b c d Баджао (Филиппины), Etnolog.ru [zarchiwizowane z adresu 2020-06-22] (ros.).