Bajka ludowa

opowiadanie ludowe opierające się głównie na tradycji oralnej

Bajka ludowaopowiadanie ludowe opierające się głównie na tradycji oralnej. Motywy tematyczne w bajce ludowej są zwykle schematyczne i ograniczają się do sytuacji typowych dla ludzkiego życia, a portrety psychologiczne jej bohaterów są przedstawione w sposób konwencjonalny. Inne typowe cechy bajki ludowej to kontrastowe zestawienia, prosta fabuła zawierająca pojedynczy wątek, dominacja dialogów nad narracją oraz absencja określonego czasu miejsca i akcji[1][2].

Geneza bajki ludowej jest złożona i trudna do jednoznacznego ustalenia ze względu na to, że funkcjonowanie gatunku głównie w przekazach ustnych. Przypuszcza się, że poszczególne wątki i motywy powstawały w różnych kulturach, miejscach i okolicznościach historycznych, a następnie ulegały rozpowszechnieniu i kolejnym przekształceniom[3].

Klasyfikacja bajki ludowej według Juliana Krzyżanowskiego[4]:

  • bajka zwierzęca - bohaterami są zwierzęta, rzadziej rośliny, przedmioty lub ludzie, a stosunki między nimi stają się metaforą stosunków międzyludzkich,
  • bajka magiczna - nazywana również baśnią, charakteryzuje się obfitą ilością cudownych i fantastycznych elementów, takich jak nadprzyrodzeni pomocnicy człowieka, magiczne przedmioty, nadludzkie umiejętności,
  • bajka komiczna - opowiada o zwycięstwie nad potworem lub diabłem wykazującym cechy głupoty, o groteskowych kłótniach małżeństw, o spłatanych kawałach, o przebiegłych przedstawicielach różnych stanów i zawodów; ten rodzaj bajki charakteryzuje się zwięzłością, realizmem oraz wyraźną puentą kończącą utwór,
  • bajka łańcuszkowa - oparta jest  na powiązaniu poszczególnych wątków historii poprzez formułkę, która czasem przyjmuje formę pytania, odpowiedź uzyskujemy dopiero pod sam koniec,
  • bajka ajtiologiczna - związana jest z wierzeniami i legendami, w jej skład wchodzą historie o powstaniu ziemi, zwierząt, roślin i ludzi, często występują wątki apokryficzne i mityczne.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. BAJKA LUDOWA,, www.eduteka.pl [dostęp 2016-11-21].
  2. Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, Bajka ludowa, [w:] Violetta Wróblewska (red.), Słownik polskiej bajki ludowej, ISBN 978-83-231-4473-1 [dostęp 2021-02-21].
  3. Piotr Grochowski, Pochodzenie bajek ludowych, [w:] Violetta Wróblewska (red.), Słownik polskiej bajki ludowej, ISBN 978-83-231-4473-1 [dostęp 2021-02-21].
  4. "Polska bajka ludowa w ukladzie tematycznym. T. 1., (Wątki 1-999)" Julian Krzyżanowski, Wrocław 1962.

Linki zewnętrzneEdytuj