Barbara Torelli

Barbara Torelli (ur. ok. 1475 w Montechiarugolo, zm. po 7 listopada 1533 w Bolonii) – włoska poetka renesansowa[1].

Barbara Torelli
ilustracja
Data i miejsce urodzenia

ok. 1475
Montechiarugolo

Data i miejsce śmierci

1533
Bolonia

Narodowość

włoska

Język

włoski

Dziedzina sztuki

sonet

Epoka

renesans

ŻyciorysEdytuj

 
Ercole Strozzi
 
Drzewo genealogiczne Barbary Torelli

Barbara Torelli urodziła się około 1475 roku. Wiadomości na temat jej życia są skromne i niepewne[2]. Była córką Marsiglia, hrabiego Montechiarugolo[3]. W 1491 poślubiła Ercolego Bentivoglia[3]. Wkrótce jednak porzuciła męża, zakochawszy się w poecie Ercolem Strozzim[4], synu Tytusa Wespazjana Strozziego, znanego liryka łacińskojęzycznego.

Gdy w czerwcu 1507 zmarł Bentivoglio, małżeństwo ze Strozzim stało się możliwe. Barbara wyszła za niego za mąż w 1508[3]. Niedługo potem, 6 czerwca tego samego roku[5], Strozzi stał się ofiarą zamachu[3]. Zasztyletowano go na głównym placu Ferrary, miał podcięte gardło i 22 rany kłute[6][7]. Niekiedy wskazuje się, że inicjatorem zbrodni była rodzina Bentivoglio[3], na co brak dowodów. Wiadomo jednak, że ówczesne poczucie honoru dopuszczało możliwość krwawej zemsty na niewiernej żonie lub siostrze[a] i na rywalu. Możliwe jest też, że Strozziego kazał zasztyletować książę Alfons I d’Este, w odwecie za pośrednictwo w romansie pomiędzy jego żoną Lukrecją Borgią a Pietrem Bembem[6][7].

Poetka zmarła w Bolonii w 1533 roku[1]. Literatką była też jej prawnuczka Barbara Torelli Benedetti[8].

SonetEdytuj

Barbarze Torelli przypisuje się sonet[4], rozpoczynający się od słów Spenta è d’Amor la face, il dardo è rotto[3] (Pochodnia miłości zgasła, jej strzała jest już złamana), napisany po tragicznej śmierci Ercolego Strozziego. Rymuje się on „ABBA – BAAB – CDE – ECD”. Poetka ubolewa, że nie może razem z ukochanym wstąpić do grobu, w którym on znalazł się z wyroku przeznaczenia po zaledwie trzynastu dniach[9], od kiedy się pobrali. Pisze też, że chciałaby ogrzać lód, w który się przemienił, własnym ogniem, łzami zmoczyć jego prochy, a następnie odważnie pójść z nim przed oblicze tego, który zastawił na niego pułapkę i powiedzieć mu wprost: „Potworze, miłość może wygrać”. Na język angielski omawiany utwór przełożył Marc A. Cirigliano[3].

UwagiEdytuj

  1. W ten sposób zginęła poetka Isabella di Morra. Zbrodnia, będąca wynikiem zemsty honorowej jest też tematem poematu Roberta Browninga Pierścień i księga.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Personal data Barbara Torelli (ang.). genealogieonline.nl. [dostęp 2016-09-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-23)].
  2. [Personaggi Barbara Torelli] (wł.). Camelot, la patria della cavalleria. [dostęp 2016-09-24].
  3. a b c d e f g Marc A. Cirigliano: Melancolia Poetica. A Dual Language Anthology of Italian Poetry 1160-1560. Leicester: Troubador Publishing Ltd., 2007, s. 329, seria: Troubador Italian studies. ISBN 978-1905886-821.
  4. a b Stròzzi, Ercole (wł.). Treccani, la cultura italiana. [dostęp 2016-09-22].
  5. Strozzi, Tito Vespasiano (1424 – c. 1505); Strozzi, Ercole (1473-1508) (ang.). uni-mannheim.de. [dostęp 2016-09-24].
  6. a b Michele Catalano: Lucrezia Borgia, duchessa di Ferrara; con nuovi documenti, note critiche e un ritratto inedito. Ferrara: Taddei, 1920. OCLC 13099908.
  7. a b Kazimierz Chłędowski: Dwór w Ferrarze. Lwów: Wydawn. Zakładu narodowego im. Ossolińskich, 1930, s. 160-161 i 153. OCLC 16581951.
  8. Partenia, a Pastoral Play, by Barbara Torelli Benedetti. A Bilingual Edition (ang.). Centre for Reformation and Renaissance Studies Victoria University in the University of Toronto. [dostęp 2016-09-27].
  9. Cesare Cantù [red.]: Parnaso italiano: poeta italiani contemporani maggiori e minori, Tom 1 (wł.). books.google.pl. [dostęp 2016-09-27].

Linki zewnętrzneEdytuj