Baszkortostan

republika autonomiczna w Rosji

Baszkortostan, Baszkiria[2] (Republika Baszkortostanu[2], ros. Республика Башкортостан, Riespublika Baszkortostan, baszk. Башҡортостан Республикаһы, Başqortostan Respublikahı) – autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.

Republika Baszkortostanu
Республика Башкортостан
Башҡортостан Республикаһы
republika
ilustracja
Godło Flaga
Godło Flaga
Hymn: Hymn Baszkortostanu
Państwo

 Rosja

Siedziba

Ufa

Kod ISO 3166-2

RU-BA

Prezydent

Radij Chabirow

Powierzchnia

142 947 km²

Populacja (2021)
• liczba ludności


4 013 786[1]

• gęstość

28,08 os./km²

Strefa czasowa

czas moskiewski+2:00, UTC +5:00

Języki urzędowe

rosyjski, baszkirski

Położenie na mapie Rosji
Położenie na mapie
Portal Rosja

Położona jest w Europie i Azji, na wschód od Wyżyny Nadwołżańskiej, w dorzeczu rzek Ufa, Biełaja i Ural.

GeografiaEdytuj

Ważniejsze miastaEdytuj

KlimatEdytuj

Klimat Baszkortostanu wykazuje następujące cechy[3]:

  • umiarkowany kontynentalny
  • średnia temp. w styczniu -14 °C– -17 °C
  • średnia temp. w lipcu 16 °C–20 °C
  • średni opad 300–600mm

Strefa czasowaEdytuj

Baszkortostan należy do jekaterynburskiej strefy czasowej (YEKT). UTC +5:00 przez cały rok. Wcześniej, przed 27 marca 2011 roku, obowiązywał czas standardowy (zimowy) strefy UTC+5:00, a czas letni – UTC+6:00.

HistoriaEdytuj

Od X wieku do XIII wieku uzależniona od Bułgarii Wołżańsko-Kamskiej. Od 1236 po najeździe Tatarów w składzie Złotej Ordy. W 1557 została włączona do Rosji. Po rewolucji październikowej i zwycięstwie nad białogwardzistami w 1919 proklamowano Baszkirską ASRR ze stolicą w Ufie. Obecnie na terytorium Rosji. Po rozpadzie ZSRR zamiast dotychczasowej nazwy „Baszkiria” (Башкирия) wprowadzono nazwę „Baszkortostan” (Башкортостан).

DemografiaEdytuj

Baszkortostan zamieszkuje około 100 narodowości, wśród których najwięcej jest: Baszkirów 30%, Rosjan 36%, Tatarów 24%, Czuwaszy, Maryjczyków, Ukraińców i Niemców.

NarodowościEdytuj

Zmiany udziału procentowego poszczególnych narodów w populacji republiki (wymieniono tylko narody stanowiące co najmniej 0,5% ludności republiki):

Narodowość
(liczebność i udział procentowy)
spis z 1939 spis z 1959 spis z 1970 spis z 1979 spis z 1989 spis z 2002
Baszkirzy 671 188 (21,2%) 737 744 (22,1%) 892 248 (23,4%) 935 880 (24,3%) 863 808 (21,9%) 1 221 302 (29,8%)
Rosjanie 1 281 347 (40,6%) 1 418 147 (42,4%) 1 546 304 (40,5%) 1 547 893 (40,3%) 1 548 291 (39,3%) 1 490 715 (36,3%)
Tatarzy 777 230 (24,6%) 768 566 (23,0%) 944 505 (24,7%) 940 436 (24,5%) 1 120 702 (28,4%) 990 702 (24,1%)
Maryjczycy 90 163 (2,9%) 93 902 (2,8%) 109 638 (2,9%) 106 793 (2,8%) 105 768 (2,7%) 105 829 (2,6%)
pozostali 339 041 (10,7%) 323 250 (9,7%) 325 380 (8,5%) 313 278 (8,1%) 304 544 (7,7%) 295 788 (7,2%)

Statystyka demograficznaEdytuj

Ludność: 4 104 336 (2002)

  • według miejsca zamieszkania:
    • ludność miejska: 2 626 613 (70,8%)
    • ludność wiejska: 1 477 723 (29,2%)
  • według płci:
    • mężczyźni: 1 923 233 (46,9%)
    • kobiety: 2 181 103 (53,1%)
    • liczba kobiet na 1000 mężczyzn: 1.134
  • według wieku
    • średnia wieku: 35,6 lat
    • średnia wieku w mieście: 35,2 lat
    • średnia wieku na wsi: 36,4 lat
    • średnia wieku mężczyzny: 33,4 lat
    • średnia wieku kobiety: 37,7 lat
  • Liczba gospodarstw domowych: 1 429 004 (dla populacji 4 066 649)
    • liczba gospodarstw domowych w mieście: 931 417
    • liczba gospodarstw domowych na wsi: 497 587
  • Przyrost naturalny – ujemny: –13 693 (–3,4‰) (2005)
    • Liczba urodzeń: 44 094 (10,8‰)
    • Liczba zgonów: 57 787 (14,2‰)

Populacja BaszkortostanuEdytuj

rok Liczba ludności
1897 1 991 000
1913 2 811 000
1926 2 547 000
1939 3 158 000
1959 3 340 000
1970 3 818 000
1979 3 849 000
1989 3 950 000
2002 4 104 000
2005 4 078 800

MiastaEdytuj

Miasta i osiedla typu miejskiego (stan na 1 stycznia 2005)

Miasto Nazwa basz./rosyjska Liczba mieszkańców
Ufa Өфө/Уфа 1 036 026
Sterlitamak Стәрлетамаҡ/Стерлитамак 264 950
Saławat Салауат/Салават 157 932
Nieftiekamsk Нефтекама/Нефтекамск 119 086
Oktiabrskij Октябрьский/Октябрьский 108 158
Biełorieck Белорет/Белорецк 70 271
Iszymbaj Ишембай/Ишимбай 69 252
Tujmazy Туймазы/Туймазы 66 322
Kumiertau Күмертау/Кумертау 63 864
Mieleuz Мәләүез/Мелеуз 62 609
Sibaj Сибай/Сибай 61 597
Belebej Бәләбәй/Белебей 61 203
Birsk Бөрө/Бирск 41 187
Uczały Учалы/Учалы 37 917
Błagowieszczeńsk Благовещен/Благовещенск 33 269
Diurtiuli Дүртөйлө/Дюртюли 30 396
Janauł Яңауыл/Янаул 27 254
Dawlekanowo Дәүләкән/Давлеканово 23 850
Cziszmy Шишмә/Чишмы 21 323
Prijutowo Приют/Приютово 20 565
Agidel Ағиҙел/Агидель 18 850
Mieżgorie Межгорье/Межгорье 18 094
Bajmak Баймаҡ/Баймак 17 063
Eniergietik Энергетик/Энергетик 3262
Pierwomajskij Беренсе Май/Первомайский 469

Tablice rejestracyjneEdytuj

Tablice pojazdów zarejestrowanych w Baszkortostanie mają oznaczenie 02 w prawym górnym rogu nad flagą Rosji i literami RUS.

Surowce naturalneEdytuj

Republika Baszkortostanu jest jednym z najzasobniejszych w surowce naturalne regionem Rosji. Baszkortostan ma bogate złoża ropy naftowej (był jednym z głównych centrów wydobywania ropy w ZSRR), gazu ziemnego, węgla brunatnego i rud żelaza. Rozwinięte hutnictwo, przemysł chemiczny, maszynowy, drzewny i spożywczy. Baszkortostan ma też dużo obszarów leśnych. Stanowią one ponad 1/3 terytorium republiki – ok. 62 000 km², z czego ponad 10 000 km² to parki narodowe i miejsca chronione.

RolnictwoEdytuj

Obszary uprawy zbóż, roślin pastewnych, słonecznika i chowu bydła.

PrzypisyEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj