Otwórz menu główne

Bayezid, Bajazyd osm. لأمير بايزيد (ur. 1525 w Konstantynopolu, zm. 25 września 1561 w Kazvin) – książę (şehzade) osmański, syn Sulejmana Wspaniałego i sułtanki Hürrem. Brat sułtana Selima. Był gubernatorem prowincji, kolejno: Anatolia, potem Rumelia, Kütahya, a następnie Amasyi.

Bayezid
أمير بايزيد
Ilustracja
książę (şehzade) osmański
Dynastia Osmanowie
Data i miejsce urodzenia 1525
Stambuł
Data i miejsce śmierci 25 września 1561
Kazwin, Iran
Ojciec Sulejman Wspaniały
Matka Roksolana
Żona

Fatma Sultan

Dzieci

Orhan,
Osman,
Abdullah,
Mahmud,
Mehmet/Murad,
Mihrumah,
Hatice,
Ayşe,
Hanzade

ŻyciorysEdytuj

Bayezid był synem sułtana Sulejmana Wspaniałego (1494–1566) i jego ulubionej nałożnicy, a potem żony, Roksolany (1505–1558).

Zasadą na dworze było, że książęta osmańscy wyznaczani byli do zarządzania jedną z prowincji w celu zdobycia doświadczenia w administracji. Bayezid został gubernatorem prowincji Anatolia. Jednak w 1553 roku, w czasie dwunastej wyprawy do Nachiczewanu, części obecnego Azerbejdżanu, powierzono mu, na czas nieobecności ojca, rządy w Edirne, będącym stolicą europejskiej części imperium osmańskiego – Rumelii. W czasie wyprawy wojennej starszy brat Bayezida, Mustafa, został stracony na rozkaz sułtana. Wieści o egzekucji spowodowały niepokoje we wszystkich częściach imperium, a oszust, twierdzący że on jest straconym Mustafą, wywołał w Rumelii bunt przeciwko Sulejmanowi. Mimo że bunt został stłumiony (przez wezyra Rüstem Paszę Opukovicia) Sulejman uważał, że jego syn Bayezid, reagował zbyt wolno[1].

BuntEdytuj

Sulejman miał pięciu synów. Jego drugi syn Mehmed zmarł dekadę wcześniej, w 1543 roku. Po egzekucji Mustafy, będącego następcą tronu, w 1553 roku i śmierci Cihangira, młodszego brata, który był słabego zdrowia, zostali tylko dwaj książęta mogący być pretendentami do tronu: Selim, późniejszy Selim II i Bayezid. Selim był gubernatorem Manisy, a Bayezid gubernatorem Kütahyi – obie te prowincje leżały w prawie jednakowej odległości od Stambułu.

Sulejman ukończył 60 lat i współzawodnictwo o uzyskanie tronu między braćmi było już widoczne. Sulejman skarcił synów i zdecydował, by zmienić im miejsca pełnienia obowiązków. Selimowi powierzono władzę w Konyi, a Bayezidowi w Amasyi, prowincjach bardziej oddalonych od Stambułu, ale nadal w podobnej do niego odległości. Selim od razu posłuchał rozkazu i niezwłocznie przeniósł się do Konyi. Bayezid natomiast, ku konsternacji ojca, posłuchał go dopiero po długich wahaniach, ponieważ Amasya była prowincją jego straconego brata Mustafy. Bayezid uznał to za upokorzenie. Rozgniewany Sulejman oskarżył go o bunt i wspomógł starszego syna Selima w walce przeciw nieposłusznemu Bayezidowi. Selim, współdziałając z Sokollu Mehmedem Paszą, późniejszym wielkim wezyrem, pokonał brata w bitwie pod Konyą 29 maja 1559[2].

Po buncieEdytuj

Bayezid powrócił do Amasyi, a następnie uciekł do safawidzkiej Persji z synami i niewielką armią. Według dziennikarza i badacza Murata Bardakçıego, Sokollu Mehmed Pasza wysłał za nim wojsko, które jednak zostało pobite przez siły Bayezida[3]. Chociaż szach Tahmasp I początkowo przywitał Bayezida, to później uwięził go na żądanie Sulejmana. Zarówno Sulejman, jak i Selim słali do Persji posłów, by przekonać szacha do stracenia Bayezida. W końcu 25 września 1561 Bayezid wraz z czterema synami został stracony w Persji przez osmańskich katów[4].

RodzinaEdytuj

Miał liczne rodzeństwo: siostrę, sułtankę Mihrimah oraz braci Abdullaha, Mehmeda, Selima II i Cihangira, jak również braci przyrodnich, w tym księcia Mustafę.

Bayezid ożenił się z Fatmą, z którą miał pięciu synów i cztery córki[potrzebny przypis].

SynowieEdytuj

  • Orhan (ur. 1543 w Kütahyi, zm. 25.09.1561 w Kazwinie)
  • Osman (ur. 1545 w Kütahyi, zm. 25.09.1561 w Kazwinie)
  • Abdullah (ur. 1548 w Kütahyi, zm. 25.09.1561 w Kazwinie)
  • Mahmud (ur. 1552 w Kütahyi, zm. 25.09.1561 w Kazwinie)
  • Mehmet (ur. 1559 w Kütahyi, zm. 3.10.1561 w Bursie)

CórkiEdytuj

  • Mihrumah[5] (ur. 1547 w Kütahyi, zm. 1594 w Stambule)
  • Hatice (urodziła się i zmarła w 1550 w Kütahyi)
  • Ayşe (ur. 1553 w Kütahyi, zm. 1572 w Tokacie)
  • Hanzade (ur. 1556 w Kütahyi - ?)

Kultura masowaEdytuj

Bayezid jest ważną postacią w tureckim serialu telewizyjnym Wspaniałe stulecie. Jako że akcja dzieje się na przestrzeni wielu lat, zagrało ją kilka osób w różnym wieku. W sezonie czwartym już dorosłego Bayezid zagrał Aras Bulut İynemli. Dopóki ta postać nie dorosła, jej znaczenie było niewielkie.

PrzypisyEdytuj

  1. Artykuł o synach Sulejmana (tur.)
  2. Prof.Dr.Yaşar Yücel-Prof.Dr.Ali Sevim: Türkiye Tarihi II, AKDTYK yayınları, İstanbul,1990 str. 299-300.
  3. Habertürk Artykuł w gazecie Murat bardakçı's (tur.)
  4. Joseph von Hammer:Osmanlı Tarihi Vol II (streszczenie: Abdülkadir Karahan), Milliyet yayınları, İstanbul. s. 36-37.
  5. Turkey4, 2 maja 2006 [dostęp 2016-08-15] [zarchiwizowane z adresu 2006-05-02].

GaleriaEdytuj