Otwórz menu główne

Baza ludzi umarłych – polski film fabularny w reżyserii Czesława Petelskiego z 1958 r., nakręcony na podstawie noweli Następny do raju Marka Hłaski i scenariusza tego samego autorstwa.

Baza ludzi umarłych
Gatunek obyczajowy, psychologiczny, produkcyjniak
Rok produkcji 1958
Data premiery 10 sierpnia[potrzebny przypis] 1959[1][2]
Kraj produkcji  Polska
Język polski
Czas trwania 105 min
Reżyseria Czesław Petelski
Scenariusz Czesław Petelski, Marek Hłasko (wycofał swoje nazwisko z czołówki filmu)
Główne role Zygmunt Kęstowicz, Emil Karewicz, Teresa Iżewska, Leon Niemczyk, Tadeusz Łomnicki, Aleksander Fogiel, Roman Kłosowski, Adam Kwiatkowski, Józef Łodyński, Mieczysław Łoza, Stanisław Milski, Antoni Odrowąż, Edward Wichura, Tadeusz Kosudarski, Juliusz Grabowski, Roman Hubczenko, Włodzimierz Kwaskowski
Muzyka Adam Walaciński
Zdjęcia Kurt Weber
Scenografia Wojciech Krysztofiak
Kostiumy Janina Koźmińska
Montaż Felicja Rogowska
Produkcja Zespół Filmowy „Studio”

Film cechuje surowa sceneria (bór, śnieg, zima, góry, ciężki sprzęt mechaniczny), naturalizm aktorski i pesymistyczne przesłanie o niemożności zmiany własnego losu.

FabułaEdytuj

Fabuła dotyczy życia pracowników położonej na odludziu w Bieszczadach bazy zwózki drewna[3].

ObsadaEdytuj

Odstępstwa od noweliEdytuj

Film był powodem konfliktu między scenarzystą a reżyserem. Pierwotnie tytuł filmu miał brzmieć Głupcy wierzą w poranek, jednak było to wówczas niepoprawne politycznie. Hłasko zaproponował tytuł Następny do piachu i Następny do raju, stanęło jednak na Bazie ludzi umarłych. Również ze zmian w treści Hłasko nie był zadowolony. Szczególnie drażliwą sprawą było zakończenie – bez zmiany dialogu, z dodanym tylko dźwiękiem (jadące ciężarówki), z pesymistycznej historii, kończącej się źle, zrobił się utwór z optymistycznym zakończeniem. Po tych konfliktach Hłasko nie pozwolił umieścić swojego nazwiska jako współtwórcy filmu[4].

Miejsce realizacjiEdytuj

Sceny plenerowe filmu zostały nakręcone w m.in. Górach Złotych w pobliżu wsi Bielice[5][6].

Tłumaczenia tytułuEdytuj

  • The Depot of the Dead[1] (ang.) („baza umarłych”)
  • The Damned Roads[1] (ang.) („przeklęte drogi”)
  • Camp of the Dead Men[1] (ang.) („obóz ludzi umarłych”)
  • Vuoriston paholaisajajat (fiń.)[7] („górscy kierowcy diabła”)
    Fińskie tłumaczenie tytułu jest prawdopodobnie odwołaniem do filmu Red Ball Express(ang.) z Sidneyem Poitierem na kanwie autentycznej wojennej operacji zaopatrzeniowej o tej samej nazwie. Miał on premierę w Finlandii 29 sierpnia 1952 pod nazwą Paholaisajajat[8] oraz we Francji 16 stycznia 1953 pod nazwą Les conducteurs du diable[9] – czyli właśnie „kierowcy diabła”. Dlatego fiński tytuł Bazy ludzi umarłych można rozumieć jako „Górski Red Ball Express”.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d The Depot of the Dead (Baza ludzi umarłych) at Poland by Mail.
  2. Brutalny obraz. „Nowiny Rzeszowskie”, s. 8, Nr 202 z 22-23 sierpnia 1959. 
  3. Wanda Wertenstein, Nasz Iluzjon: Nie ma ucieczki od losu, „Kino” (10), 1979, s. 61.
  4. Baza ludzi umarłych – recenzja filmu na stronie poświęconej Markowi Hłasce, autorstwa Roberta Sadowskiego i Kamili Sowińskiej.
  5. Bielice (pol.). Polska na filmowo. [dostęp 2017-10-03].
  6. BAZA LUDZI UMARŁYCH (pol.). FilmPolski.pl. [dostęp 2017-10-03].
  7. Baza ludzi umarłych w bazie IMDb (ang.)
  8. Fiński plakat do filmu Red Ball Express w dziale Vanhat elokuvajulisteet – Viiden Tähden Elokuvadivari (fiń.). [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-09)]. fińskiego Antykwariatu Kinowego „Pięć Gwiazdek” (Viiden Tähden Elokuvadivari).
  9. Red Ball Express w bazie IMDb (ang.)

Linki zewnętrzneEdytuj