Otwórz menu główne

Beer Szewa (hebr. באר שבע, Be’er Szewa; arab. بئر السبع, Bir as-Sab) – miasto położone w Dystrykcie Południowym w Izraelu. Jest to największe miasto pustyni Negew, często nazywane „stolicą Negewu”[1].

Beer Szewa
באר שבע
Ilustracja
Nowoczesna zabudowa Beer Szewy
Herb
Herb
Państwo  Izrael
Dystrykt Południowy
Burmistrz Ruwik Danilowicz
Powierzchnia 117,5 km²
Wysokość 260 m n.p.m.
Populacja (2018)
• liczba ludności
• gęstość

219 863
1871 os./km²
Kod pocztowy 84***
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Beer Szewa
Beer Szewa
Ziemia31°15′27″N 34°47′43″E/31,257500 34,795278
Strona internetowa
Portal Portal Izrael

PołożenieEdytuj

Miasto jest położone na północnym skraju pustyni Negew, w odległości 38 kilometrów na wschód od wybrzeża Morza Śródziemnego i 120 km na południowy zachód od Jerozolimy.

W jego otoczeniu znajduje się miasteczka Lehawim, Lakija, Omer, Segew-Szalom i Ne’ot Chowaw, kibuc Chacerim, moszawy Tifrach i Newatim, wsie komunalne Eszel ha-Nasi i Gewa’ot Bar, oraz arabskie miejscowości Tirabin al-Sana i Tel Szewa.

Podział administracyjnyEdytuj

Po uzyskaniu niepodległości przez Izrael, Beer Szewa stała się „laboratorium” dla izraelskich architektów. Podjęto tu próbę stworzenia alternatywy dla standardowych rozwiązań publicznych projektów mieszkaniowych w Izraelu. Obecnie miasto jest podzielone na siedemnaście dzielnic (poza Starym Miastem i położonymi na północy osiedlami Ramot). Dzielnice mieszkaniowe są rozłożone w kształcie parasola i podzielone na cztery sub-dzielnice. Wiele dzielnic jest nazwanych kolejnymi literami alfabetu hebrajskiego. Są to m.in.: Szekhuna Alef, Bet, Gimel, Dalet, Hej, Vav, Tet, Jud-Alef, Ramot, Ramot B, Neve Noj, Ne’ot Lon, Merkaz Ezrachi, Neve Ze’ew, Darom, Stare Miasto, Nahal Beka i Nahal Aszan.

Środowisko naturalneEdytuj

 
Okresowo płynący strumień Aszan w Beer Szewie

Beer Szewa znajduje się w rozległej dolinie Beer Szewy, którą płyną strumienie Be’er Szewa, Kowszim i Katef. Dolina jest zieloną oazą położoną pośrodku pustyni Negew. W jej otoczeniu wznoszą się wzgórza. Dolina otwiera się w kierunku północno-zachodnim, wyjściem z pustyni Negew.

KlimatEdytuj

Beer Szewa ma klimat pustynny (w klasyfikacji klimatów Köppena BSh) z wpływami klimatu śródziemnomorskiego. Lata są gorące i suche, a zimy chłodne i deszczowe. Średnia temperatura latem wynosi 32,3 °C, a zimą 17,7 °C (średnia z lat 1988–2000). Opady w okresie lata są rzadkością, i występują zazwyczaj w okresie zimowym od września do maja. Suma rocznych opadów atmosferycznych wynosi 204,1 mm. W okresie zimowym, w wyniku wysokiej wilgotności powietrza, w dolinie Beer Szewy występują mgły i zamglenia. W okresie letnim nadciągają z pustyni Negew burze piaskowe[2].

Średnia temperatura i opady dla Beer Szewa
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Średnie temperatury w dzień [°C] 17 18 20 26 29 31 33 33 32 28 23 19 26
Średnie temperatury w nocy [°C] 7 8 9 13 15 18 21 21 19 17 13 9 14
Opady [mm] 49.6 40.4 30.7 12.9 2.7 0 0 0 0.4 5.8 19.7 41.9 204,1
Źródło: Israel Meteorological Service 19.10.2009

DemografiaEdytuj

Pod względem liczebności populacji Beer Szewa jest siódmym miastem Izraela[3]. Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2006 w mieście żyło 185,4 tys. mieszkańców, w tym 98,9% Żydów, w znacznej większości imigrantów z krajów byłego ZSRR[4]. W 2018 roku w mieście żyło 219 863 mieszkańców, w tym 51% to kobiety, a 49% to mężczyźni[5].

Populacja miasta pod względem wieku[5]:

Wiek (w latach) Procent populacji w %
0-18 26%
19-40 30%
41-66 30%
+67 14%
 

Źródło danych: Central Bureau of Statistics.

HistoriaEdytuj

 
Tel Be’er Szewa
 
Bitwa pod Beer Szewą – 31 października 1917

Pierwsi ludzie zaczęli osiedlać się na tym obszarze w epoce miedzi. Ówcześni ludzie żyli w jaskiniach, pozostawiając po sobie fragmenty metalowych narzędzi i skorupy naczyń[6]. Odkrycia archeologiczne na położonym kilka kilometrów na północ od miasta wzgórzu Beer Szewa sugerują, że osadnictwo mogło rozpocząć się około 4000 lat p.n.e.[7]

Biblia kilkakrotnie wspomina o mieście Beer Szewa istniejącym za życia Abrahama. Według niej właśnie tutaj Abraham wykopał istniejącą do dzisiaj studnię, zasadził nad nią tamaryszki, a później zawarł przymierze z królem Abimelekiem[a][b][8]. Dlatego nazwano tę miejscowość Beer Szewa, tj. „Studnia Przysięgi[c]. Dolina była wówczas bogata w wodę, o czym świadczą pozostałości licznych studni w okolicy. Ulice miasta były ułożone w siatce, z oddzielnymi dzielnicami administracyjnymi, handlowymi, wojskowymi i mieszkalnymi[9]. Syn Abrahama, Izaak, wybudował w Beer Szewie ołtarz[d]. Również Jakub przebywał w Beer Szewie[e]. Po podboju Kanaanu przez Izraelitów, Beer Szewa była najdalej na południe wysuniętym miastem izraelskim. Zostało ono przyznane pokoleniom Judy i Symeona[f]. Prorok Eliasz schronił się w Beer Szewie, kiedy królowa Izebel kazała go zabić[g]. Synowie proroka Samuela byli sędziami w Beer Szewie[h]. Na przestrzeni wieków miasto było wielokrotnie niszczone i odbudowywane. Po podboju babilońskim miasto zostało opuszczone, a jego mieszkańcy wysiedleni do Babilonii[9]. W okresie panowania rzymskiego i panowania Bizancjum, odbudowane miasto służyło jako pierwsza linia obrony przed najazdami Nabatejczyków. Ostatni mieszkańcy opuścili miasto podczas podboju arabskiego w VII wieku.

Turcy, którzy panowali nad tą ziemią od XVI wieku, nie byli zainteresowani rozwojem miasta, które podupadło. Do XIX wieku zamieszkiwali tu tylko Beduini. Europejscy pielgrzymi wspominają o Beer Szewie jako o obszarze jałowej ziemi, na której żyła garstka Beduinów. Dopiero pod koniec XIX wieku Turcy wybudowali tutaj posterunek policji, drogę i kilka niewielkich budynków. Plan rozbudowy miasta przygotowali niemieccy i szwajcarscy architekci. Przygotowali oni siatkę ulic, której wzór zachował się do tej pory na Starym Mieście. Wszystkie domy budowane w tym okresie były jednopiętrowymi budynkami. Nad całością górował dwupiętrowy gmach posterunku policji[10]. Podczas I wojny światowej Turcy wybudowali wojskową linię kolejową do Beer Szewy. W dniu 30 października 1915, w uroczystości otwarcia linii kolejowej uczestniczył Ahmed Cemal. Budowa tej linii była bardzo ważna dla tureckiej armii walczącej z Brytyjczykami stacjonującymi w Egipcie[11]. Beer Szewa odegrała ważną rolę podczas brytyjskiej kampanii na Synaju i w Palestynie. 31 października 1917 australijska 4 Brygada Lekkiej Kawalerii zdobyła Beer Szewę. Była to ostatnia szarża kawalerii w historii brytyjskiej armii. Na skraju Starego Miasta znajduje się wojskowy cmentarz z grobami australijskich i brytyjskich żołnierzy poległych w bitwie o miasto. Zdobycie tutejszych studni z wodą było bardzo ważne i umożliwiło Brytyjczykom prowadzenie dalszych operacji militarnych w Palestynie[12].

W następnych latach miasto było ważnym ośrodkiem brytyjskiej administracji w Mandacie Palestyny. W maju 1918 uruchomiono komercyjne połączenia kolejowe na linii z Rafah do Beer Szewy. Po arabskich rozruchach w 1928 i w latach 1936–1939, większość Żydów opuściła miasto. Przyjęta 29 listopada 1947 Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 przyznała Beer Szewę państwu arabskiemu, które miało powstać w Palestynie[13]. Na samym początku I wojny arabsko-izraelskiej w maju 1948 miasto zajęły wojska egipskie. W październiku Izraelczycy przeprowadzili operację Jo’aw, w trakcie której doszło do bitwy o Beer Szewę i zajęcia miasta rankiem 21 października. Po wojnie Beer Szewa weszła w granice państwa Izrael.

 
Nazwa Beer Szewy w językach hebrajskim, arabskim i angielskim.

W latach 50. XX wieku miasto rozbudowało się w kierunku północnym. W tym samym okresie rząd przysłał do miasta 6500 imigrantów w celu rozwoju miasta, które dawało zatrudnienie w instytucjach rządowych. W latach 60. XX wieku wybudowano nowoczesny Szpital Soroka, a w latach 70. XX wieku otworzono Uniwersytet Ben Guriona. W pierwszych dekadach miasto rozwijało się jako projekt rządowy. Postrzegane było jako wrota dla kolejnych osadników wysyłanych na Negew. Z czasem, w ramach kolejnych fal napływu żydowskich imigrantów z Północnej Afryki, Bliskiego Wschodu, ZSRR i Etiopii Beer Szewa została zdominowana przez Izraelczyków, a Beduini stali się mniejszością[14]. Większość parków, centrów społecznych, miejsc wypoczynkowych było finansowanych z pieniędzy rządowych lub międzynarodowych organizacji żydowskich. Zapoczątkowano ideę „kwitnienia pustyni” w celu polepszenia jakości życia w mieście[15]. W latach 70. i 80 XX wieku liczba mieszkańców rosła, jednak wynikało to z kierowania do Beer Szewy kolejnych imigrantów. Miasto z tamtego obszaru nie oferowało wiele, rozwijały się nowe osiedla, ale nie było nowych miejsc zatrudnienia[15]. Dopiero w latach 90. XX wieku miasto zaczęło się rozwijać na nowo. Władze, jako nieliczne w skali całego kraju, zgodziły się przyjąć nowych imigrantów z ZSRR. Przybyło ich wtedy 70 000, co stanowiło 45% wszystkich mieszkańców Beer Szewy. Było to impulsem do rozwoju sektora budowlanego w regionie. Wraz z nowymi mieszkańcami do miasta kierowane były rządowe subsydia na cele akomodacji i absorpcji. W tym samym czasie wybudowano pierwsze duże centra handlowe w mieście, które były nie tylko źródłem dochodu, ale także miejscem zatrudnienia. Władze miasta położyły również nacisk na rozwój sektora prywatnego. Gwałtowny rozwój miasta sprawił, że dzielnice wokół Uniwersytetu, Szpitala Soroka i Starego Miasta stały się zaniedbane i zaczęły się w nich pojawiać liczne problemy socjalne i społeczne[16]. Od 2008 roku, nowy burmistrz rozpoczął program rozwoju miasta, zmiany jego wizerunku i podjął próby ściągnięcia do Beer Szewy firm związanych z przemysłem high-tech, telekomunikacją i nauką. Część z wojskowych instalacji i baz przeniesiono poza miasto, m.in. do Bazy im. Ariela Szarona. Rozpoczęto budowę nowoczesnego Parku Technologicznego oraz osiedla o wyższym standardzie mieszkalnictwa[17].

NazwaEdytuj

Nazwa miasta składa się z dwóch słów: „be’er” i „szewa”. Pierwsze słowo „be’er” jest tłumaczone jako „studnia”. Natomiast słowo „szewa” jest tłumaczone jako „przysięga” (przysięga Abrahama z Abimelekiem) lub „siedem” (siedem studni wykopanych przez Izaaka). Nazwa miasta może więc zostać przetłumaczona jako „Siedem Studni” lub „Studnia Przysięgi[9].

SymboleEdytuj

Burmistrzowie Beer Szewy
Burmistrz Lata sprawowania urzędu
Dawid Tuwijahu 1950–1961
Ze’ew Zrizi 1961–1963
Elijahu Nawi 1963–1986
Mosze Zilberman 1986–1989
Icchak Rager 1989–1997
Dawid Bunfeld 1997–1998
Ja’akow Turner 1998–2008
Ruwik Danilowicz 2008–nadal
 
Godło Beer Szewy

Obecne godło miasta zostało przyjęte w 1970. Zostało zaprojektowane przez grafika Cheziego Mora. Godło miasta zawiera w sobie drzewo tamaryszku, które miało być zasadzone przez Abrahama. W rejonie miasta tamaryszki powszechnie rosną. Drzewo jest symbolicznie przedstawione, jakby składało się z wielu cegieł, co wyraża rozwój budownictwa miasta. Poniżej drzewa umieszczono dwanaście stel wyobrażających dwanaście pokoleń Izraela, które zostały zgromadzone z wygnania po całym świecie i przybyły by mieszkać w mieście. Z boku widoczna jest wieża widokowa wybudowana obok ratusza miejskiego. Napis w języku hebrajskim „wa-jita Eshel ba-Weer szewa(...)” jest cytatem pierwszej części wersetu z Księgi Rodzaju 21:33 „Abraham zaś zasadził w Beer-Szewie drzewo tamaryszkowe(...)”[1].

PolitykaEdytuj

Beer Szewa jest stolicą Dystryktu Południowego. Od 2008 burmistrzem miasta jest Ruwik Danilowicz, a jego zastępcą jest Ja’akow Turner.

Rada MiejskaEdytuj

Rada Miejska 2018-2023[18]
Ugrupowanie Liczba radnych
Derech he-Chadasza 16
Szas 2
Żydowski Dom 2
Geszer 2
Likud 2
Kehila 1
Beer Shewa Beitenu 1

Współpraca międzynarodowaEdytuj

Beer Szewa posiada czternaście miast partnerskich: La Plata w Argentynie, Parramatta w Australii, Addis Abeba w Etiopii (2001), Cebu City na Filipinach, Lyon we Francji (1977), Oni w Gruzji (2000), Montreal i Winnipeg w Kanadzie, Rosenheim i Wuppertal w Niemczech, Kluż-Napoka w Rumunii, Nisz w Serbii, Seattle w Stanach Zjednoczonych, oraz Adana w Turcji (2001).

Wybory do KnesetuEdytuj

Wybory do Knesetu w kwietniu 2019 roku[19]
Partia Ilość głosów Procent głosów
Likud 42 160 43,01%
Niebiesko-Biali 17 141 17,49%
Nasz Dom Izrael 9 312 9,50%
Szas 5 911 6,03%
Nowa Prawica 4 489 4,58%
Zehut 4 239 4,32%
My Wszyscy 3 848 3,93%
Unia Partii Prawicowych 2 774 2,83%
Partia Pracy 2 632 2,68%
Geszer 1 728 1,76%
Zjednoczony Judaizm Tory 1 275 1,30%
Merec 1 240 1,26%
Hadasz 288 0,29%
Bezpieczeństwo Społeczne Sejmona Grafmana 222 0,23%
Ra’am-Balad 143 b/d
Oren Chazan 99 b/d
Sprawiedliwość dla Każdego 82 0,08%
Magen Gala Hirsza 59 0,06%

Frekwencja wyniosła 63,18%. Zagłosowało 98 993 osób z 156 696 uprawnionych[19].

OświataEdytuj

 
Wejście na kampus Uniwersytetu Ben Guriona.
 
Szpital Soroka w Beer Szewie
 
Negev Mall Tower

W Beer Szewie ma swoją siedzibę Uniwersytet Ben Guriona (założony w 1969). Działalność uniwersytetu jest skoncentrowana na propagowaniu idei zagospodarowania regionu Negewu. Jest to jeden z najszybciej rozwijających się uniwersytetów w Izraelu. Po upadku Związku Radzieckiego osiedliło się tutaj wielu znanych profesorów z uczelni w Leningradzie, Rydze, Moskwie, Charkowie i innych. Obok uniwersytetu działa znany na całym świecie ośrodek badań nad przyrodą pustyni. Tutejsi naukowcy bezustannie pracują nad nowymi systemami nawadniania pustyni i lepszymi rodzajami upraw rolniczych.

Obok Uniwersytetu Ben Guriona w Beer Szewie istnieją również inne placówki szkolnictwa wyższego: Otwarty Uniwersytet Izraela, Akademia Techniczna im. Samiego Szamuna[20], Wyższa Szkoła Technologii Sił Powietrznych Izraela[21].

GospodarkaEdytuj

Współczesne miasto Beer Szewa jest ważnym ośrodkiem przemysłu maszynowego, elektronicznego, chemicznego, włókienniczego i odzieżowego, materiałów budowlanych i spożywczego. Przez miasto przechodzi rurociąg z Ejlatu do Hajfy.

Na zachód od Beer Szewy znajduje się duża baza Izraelskich Sił Powietrznych Chacerim. W 1977 otworzono tutaj słynne muzeum lotnictwa.

Na północ od stacji Beer Szewa Północ/Uniwersytet rozwija się Zaawansowany Park Technologiczny, który jest rozwijany w ramach kooperacji sektora publicznego (rząd, Uniwersytet Ben Guriona i wojsko) i prywatnego. Ma on skupić w mieście sektor cyberbezpieczeństwa, nanotechnologii, telekomunikacji. Również wojsko planuje stworzyć w Beer Szewie centrum bezpieczeństwa cybernetycznego Izraela. Premier Binjamin Netanjahu zapowiedział, że miasto ma się stać stolicą cyberbezpieczeństwa świata. Zapoczątkowane inicjatywy mają stworzyć wiele tysięcy nowych miejsc pracy[22][23].

Do 2016 roku w mieście funkcjonowało 9299 firm, z czego w samym 2016 roku otwarto ich 898. Pensja brutto w 2016 roku osób samozatrudnionych wyniosła 8291 NIS, a osób zatrudnionych 9399 NIS[5].

W mieście działa 110 firm powstałych w ramach sturt-up, w których pracuje 500 osób. W tym 44% z tych firm powstało w Parku Technologicznych Gaw Jam Negew, 5% wokół Uniwersytetu Ben Guriona, 41% wokół miasta, a 10% w Starym Mieście. Na chwilę obecną Park Technologiczny zatrudnia 2500 osób, w którym na chwilę obecną istnieje pond 70 firm oraz 7 firm międzynarodowych zajmujących się badaniami i rozwojem[5].

TransportEdytuj

Miasto posiada połączenie z Tel Awiwem za pośrednictwem drogi ekspresowej nr 40 (Kfar Saba-Ketura) i z Aszkelonem za pośrednictwem drogi ekspresowej nr 25 (Nachal Oz – Beer Szewa-Arawa).

W mieście znajdują się dwie stacje kolejowe Rakewet Jisra’el: Beer Szewa i Beer Szewa Cafon. Pociągi z Beer Szewy jadą do Naharijji, Hajfy i Tel Awiwu.

Beer Szewa posiada Centralny Dworzec Autobusowy, z którego realizowane są połączenia głównych przedsiębiorstw transportowych w Izraelu jak: Egged, Metropolin, Dan Ba-Darom, Kawim. Dodatkowo spod dworca jeżdżą szeruty i taksówki.

Beer Szewa posiada w pełni rozwinięty autobusowy transport miejski Dan Beer Szewa.

W odległości 10 km na północny zachód od miasta jest położony port lotniczy Taymen, który obsługuje krajowe linie lotnicze oraz czarterowe przeloty turystyczne.

TurystykaEdytuj

 
Muzeum Kultur Islamskich i Bliskowschodnich.
 
Park gen. Allenby w przeszłości.

W mieście oraz w jego okolicach znajdują się następujące atrakcje turystyczne i miejsca warte odwiedzenia:

  • Pomnik Żołnierzy Palmachu Brygady Negew. Znajduje się na wzgórzu na północny wschód od dworca kolejowego Ber Szewa Północ/Uniwersytet. Na miejscu znajdują się instalacje artystyczne, mapy i makiety operacji wojskowych oraz punkty do pikniku. Ze wzgórza rozciąga się widok na miasto (7R8C+J6 Beer Szewa, Izrael);
  • Cmentarz muzułmański przy ulicy Dawida Tuwijahu, na przeciwko Centrum Handlowego Kanjon ha-Negew;
  • Muzeum Kultur Islamskich i Bliskowschodnich oraz Muzeum Sztuki Negewu[24]. Oba znajdują się obok siebie przy jednej z głównych ulic Starego Miasta – Ha-Acmaut. Pierwsze z nich jest ulokowane w budynku starego meczetu, który po wojnie w 1948 roku był budynkiem sądu i więzieniem. Można tam zobaczyć arabską biżuterię, mozaiki i fontanny. Drugie muzeum można uznać za lokalne, w którym są wystawiane prace lokalnych i krajowych artystów;
  • Ogród gen. Allenby. Pierwszy ogród powstały w Beer Szewie. Znajduje się przy ulicy Ha-Acmaut obok kwatery głównej Dowództwa Południe i siedziby policji;
  • Cmentarz Żołnierzy ANZAC. Znajduje się przy ulicy Ha-Acmaut. Miejsce ogólnodostępne dla zwiedzających. Można tu obejrzeć nagrobki żołnierzy ANZAC (australijskich i nowozelandzkich) walczących w bitwie o Beer Szewę w trakcie I wojny światowej. Obok jest interaktywne muzeum poświęcone temu miejscu. Znajduje się przy drodze Derech Chewron. W rocznicę bitwy o Beer Szewę organizowana jest parada i rekonstrukcja historyczna[25];
  • Studnia Abrahama. Przedstawia historię Abrahama i prezentuje interaktywne eksponaty;
  • Brama do Negewu. Interaktywne miejsce przy ulicy Ha-Hagana, w którym prezentowane są możliwości jakie daje Negew, miejsca warte zobaczenia, można tu poznać informacje o regionie i jego rozwoju, zobaczyć film prezentujący historię osadnictwa na Negewie;
  • Centrum Kultury – Turecka Stacja Kolejowa. Znajduje się przy ulicy Dawida Tuwijahu, ok 600 metrów od Cmentarza Żołnierzy ANZAC. Jest to stara turecka stacja kolejowa, w której można obejrzeć wagony kolejowe oraz lokomotywę;
  • Park Żołnierza Australijskiego. Park na skrzyżowaniu ulic Szaul ha-Melech i Aba Achimeir. Znajduje się tu rzeźba australijskiego kawalerzysty, ścieżka historyczna poświęcona siłom ANZAC na Bliskim Wschodzie podczas I wojny światowej i walkom w Palestynie. Jest tu także zakryty park dla dzieci;
  • ZOO Negewu[26]. W tym ZOO można zobaczyć różne gatunki zwierząt występujących w regionie Bliskiego Wschodu i nie tylko. Do tego miejsca najlepiej dotrzeć autem lub na pieszo. Autobusy nie kursują do tego miejsca, najbliższy przystanek to Dawid Tuwijahu/Ecel (7Q55+29 Beer Szewa, Izrael);
  • Bet Eszel. Nieistniejący już kibuc na południu Beer Szewy, zniszczony w trakcie wojny w 1948 roku. Znajduje się przy drodze ekspresowej nr 25;
  • Park Narodowy Tel Beer Szewa[27]. Wykopaliska archeologiczne położone przed beduińska miejscowością Tel Szewa. Jest to miejsce, w którym miała znajdować się biblijna Beer Szewa. Można tu dojechać autobusem nr 10 Metropolin;
  • Muzeum Sił Lotniczych Izraela[28]. Muzeum poświęcone Siłom Lotniczym Izraela. Można tu zobaczyć wyposażenie (myśliwce, śmigłowce, samoloty transportowe i pasażerskie, zestawy p-lot.) używane przez Izrael, zdobyte na państwach arabskich lub przekazane przez inne armie. Obok znajduje się lotnisko wojskowe, co umożliwia usłyszenie i zobaczenie lądujących i startujących samolotów odrzutowych. Można tu dojechać autobusem nr 40 linii Dan Ba-Darom.

Ludzie związani z Beer SzewąEdytuj

WspółpracaEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Zobacz: Księga Rodzaju 46:1-7 : „(1) Izrael wyruszył w drogę z całym swym dobytkiem. A gdy przybył do Beer-Szeby, złożył ofiarę Bogu ojca swego, Izaaka. (2) Bóg zaś w widzeniu nocnym tak odezwał się do Izraela: Jakubie, Jakubie! A gdy on odpowiedział: Oto jestem, (3) rzekł do niego: Jam jest Bóg, Bóg ojca twego. Idź bez obawy do Egiptu, gdyż uczynię cię tam wielkim narodem. (4) Ja pójdę tam z tobą i Ja stamtąd cię wyprowadzę, a Józef zamknie ci oczy. (5) Potem Jakub wyruszył z Beer-Szeby. Synowie Izraela umieścili ojca swego, Jakuba, swe dzieci i żony na wozach, które faraon przysłał dla przewiezienia ich. (6) Zabrali też swe trzody i swój dobytek, który nabyli w Kanaanie. Tak przybył Jakub do Egiptu wraz z całym potomstwem: (7) wziął z sobą do Egiptu synów, wnuków, córki i wnuczki – całe swe potomstwo.” Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
  2. Zobacz: Księga Jozuego 19:1,2 : „(1) Drugi los przypadł w udziale Symeonowi – pokoleniu potomków Symeona – według ich rodów, a dział ich znajdował się pośród dziedzictwa potomków Judy. (2) Zaliczały się do ich działu: Beer-Szeba, Szema, Molada.” Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
  3. Zobacz: Księga Rodzaju 21:27-34 : „(27) A potem Abraham dał Abimelekowi owce i woły, i tak obaj zawarli przymierze. (28) Abraham wydzielił nadto z trzody siedem jagniąt. (29) Abimelek zapytał Abrahama: Co znaczy tych siedem jagniąt, które oddzieliłeś? (30) Odpowiedział Abraham: Tych siedem jagniąt przyjmiesz ode mnie, żebym mógł mieć dowód, że to ja wykopałem ową studnię. (31) Dlatego nazwano tę miejscowość Beer-Szeba, że tam obaj złożyli przysięgę. (32) Po zawarciu przymierza w Beer-Szebie Abimelek i dowódca jego wojska Pikol udali się w powrotną drogę do kraju Filistynów. (33) Abraham zaś zasadził w Beer-Szebie drzewo tamaryszkowe. Tam też wzywał imienia Pana, Boga Wiekuistego. (34) I tak przebywał Abraham przez długi czas w kraju Filistynów.” Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
  4. Zobacz: Księga Rodzaju 26:23-33 : „(23) Potem wyruszył Izaak do Beer-Szeby. (24) I zaraz pierwszej nocy ukazał mu się Pan i rzekł: Ja jestem Bogiem twego ojca, Abrahama. Nie lękaj się, bo Ja będę z tobą. I będę ci błogosławił, rozmnażając twoje potomstwo przez wzgląd na Abrahama, który Mi służył. (25) Izaak zbudował więc tam ołtarz i wzywał imienia Pana. Rozbił też tam swój namiot, a słudzy Izaaka wykopali tam studnię. (26) Potem przybyli z Geraru Abimelek i Achuzat, jeden z przyjaciół Abimeleka, oraz dowódca wojska, Pikol. (27) Izaak rzekł do nich: Czemu przybywacie do mnie, przecież znienawidziliście mnie i kazaliście mi się od was oddalić? (28) Oni zaś odpowiedzieli: Widząc, jak Pan jest z tobą, postanowiliśmy, aby istniała między nami, czyli między tobą a nami umowa. Chcemy z tobą zawrzeć przymierze, (29) że nie uczynisz nam nic złego, jak i my nie skrzywdziliśmy ciebie, wyświadczając ci tylko dobro, i pozwoliliśmy ci spokojnie odejść. Niechaj ci więc teraz Pan błogosławi! (30) Izaak wyprawił im ucztę, oni zaś jedli i pili. (31) Nazajutrz rano złożyli sobie nawzajem przysięgę, po czym Izaak ich pożegnał i rozstali się w zgodzie. (32) A gdy tego dnia słudzy Izaaka przynieśli mu wiadomość o studni, którą wykopali, mówiąc: Znaleźliśmy wodę, (33) nazwał on tę studnię Szibea – Stąd miasto to nosi po dzień dzisiejszy nazwę Beer-Szeba.” Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
  5. Zobacz: Księga Rodzaju 28:10-15 : „(10) Kiedy Jakub wyszedłszy z Beer-Szeby wędrował do Charanu, (11) trafił na jakieś miejsce i tam się zatrzymał na nocleg, gdyż słońce już zaszło. Wziął więc z tego miejsca kamień i podłożył go sobie pod głowę, układając się do snu na tym właśnie miejscu. (12) We śnie ujrzał drabinę opartą na ziemi, sięgającą swym wierzchołkiem nieba, oraz aniołów Bożych, którzy wchodzili w górę i schodzili na dół. (13) A oto Pan stał na jej szczycie i mówił: Ja jestem Pan, Bóg Abrahama i Bóg Izaaka. Ziemię, na której leżysz, oddaję tobie i twemu potomstwu. (14) A potomstwo twe będzie tak liczne jak proch ziemi, ty zaś rozprzestrzenisz się na zachód i na wschód, na północ i na południe; wszystkie plemiona ziemi otrzymają błogosławieństwo przez ciebie i przez twych potomków. (15) Ja jestem z tobą i będę cię strzegł, gdziekolwiek się udasz; a potem sprowadzę cię do tego kraju. Bo nie opuszczę cię, dopóki nie spełnię tego, co ci obiecuję.” Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
  6. Zobacz: Księga Jozuego 15:21, 28 : „(21) Miasta na krańcu pokolenia Judy, ku granicy Edomu w Negebie, były następujące: ... (28) Chasar-Szual, Beer-Szeba, Bizjota i jego miasta zależne.” Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
  7. Zobacz: 1 Księga Królewska 19:3,4 : „(3) Wtedy <Eliasz>zląkłszy się, powstał i ratując się ucieczką, przyszedł do Beer-Szeby w Judzie i tam zostawił swego sługę, (4) a sam na [odległość] jednego dnia drogi poszedł na pustynię. Przyszedłszy, usiadł pod jednym z janowców i pragnąc umrzeć, rzekł: Wielki już czas, o Panie! Odbierz mi życie, bo nie jestem lepszy od moich przodków.” Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
  8. Zobacz: 1 Księga Samuela 8:1,2 : „(1) Kiedy jednak Samuel się postarzał, sędziami nad Izraelem ustanowił swoich synów. (2) Pierworodny syn jego nazywał się Joel, drugiemu było na imię Abiasz: sądzili oni w Beer-Szebie.” Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Beer Szewa (Israel) (ang.). W: Flags of the World [on-line]. [dostęp 2011-10-13].
  2. Prognoza pogody i opady w Be’er Szewie (pol.). W: Meteovista [on-line]. [dostęp 2011-10-13].
  3. Table 3 – Population of Localities Numbering Above 2,000 Residents and Other Rural Population (ang.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2011-10-12].
  4. Israel Central Bureau of Statistics (ang.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2011-10-12].
  5. a b c d עיריית באר שבע, באר שבע במספרים [dostęp 2019-05-05].
  6. Beersheba (ang.). W: Virtual Israel Experience [on-line]. [dostęp 2011-10-13].
  7. Z. Herzog: Beer-sheba II: The Early Iron Age Settlements. Tel Awiw: Institute of Archaeology, Tel Aviv University and Ramot Publishing Co., 1984.
  8. Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.
  9. a b c Jacqueline Schaajje: Tel Beer Szewa (ang.). W: Jewish Magazine [on-line]. 2002. [dostęp 2011-10-13].
  10. Ze’ew Wilnaj: Beer Szewa – Ariel Encyclopedia. Tel Awiw: Sifriyat HaSadeh, 1969, s. 473–515.
  11. Paul Cotterell: The Railways of Palestine and Israel. Abingdon: Tourret Publishing, 1986, s. 14–31. ISBN 978-0-905878-04-1.
  12. Gideon Biger: An Empire in the Holy Land: Historical Geography of the British Administration in Palestine, 1917–1929. Jerusalem: Magnes Press, 1994, s. 23–24.
  13. United Nations General Assembly Resolution 181 (ang.). W: The Avalon Project – Yale Law School [on-line]. [dostęp 2011-10-13].
  14. Nufar Avni, Nurit Alfasi, Lisa Bornstein, City profile: Beersheba, „Cities”, 53, 2016, s. 20, DOIhttp://dx.doi.org/10.1016/j.cities.2015.12.010.
  15. a b Nufar Avni, Nurit Alfasi, Lisa Bornstein, City profile: Beersheba, „Cities”, 53, 2016, s. 21-23, DOIhttp://dx.doi.org/10.1016/j.cities.2015.12.010.
  16. Nufar Avni, Nurit Alfasi, Lisa Bornstein, City profile: Beersheba, „Cities”, 53, 2016, s. 23-24, DOIhttp://dx.doi.org/10.1016/j.cities.2015.12.010.
  17. Nufar Avni, Nurit Alfasi, Lisa Bornstein, City profile: Beersheba, „Cities”, 53, 2016, s. 24-26, DOIhttp://dx.doi.org/10.1016/j.cities.2015.12.010.
  18. עיריית באר שבע, מועצת העיר [dostęp 2019-05-05].
  19. a b תוצאות האמת נחשפו: כך הצביעו תושבי באר שבע, „B7Net”, 10 kwietnia 2019 [dostęp 2019-05-05].
  20. Akademia Techniczna im. Samiego Szamuna
  21. Wyższa Szkoła Technologii Sił Powietrznych Izraela
  22. Brian Tylor, Advanced Technologies Park: An ecosystem of tech innovation in southern Israel, „TechRepublic”, 19 marca 2014 [dostęp 2019-05-05].
  23. Shoshanna Solomon, IDF sees move south as way to rebrand as tech giant, „The Times of Israel”, 22 stycznia 2018 [dostęp 2018-05-05].
  24. Muzeum Sztuki Negewu
  25. Tamar Pileggi, https://www.timesofisrael.com/remembering-the-soldiers-who-liberated-beersheba-and-galloped-into-history/, „The Times of Israel”, 1 listopada 2017 [dostęp 2019-05-05].
  26. ZOO Negewu
  27. Park Narodowy Tel Beer Szewa
  28. Muzeum Sił Lotniczych Izraela

Linki zewnętrzneEdytuj