Benemerenti

Benemerenti lub rzadziej Bene merenti (łac. dobrze zasłużonemu) – odznaczenie honorowe ustanowione przez papieża Grzegorza XVI w 1832 roku, przyznawane za długoletnie i wyjątkowe zasługi dla Kościoła katolickiego, oddane wraz z rodzinami i społecznościami[1].

Benemerenti
Awers
Awers 2009
Awers
Awers 1984
Rewers
Rewers 2009
Baretka
Baretka
Ustanowiono 1832
Klasy brak - jedna klasa
Stopnie brak - jeden stopień
Kruszec Do 1912 brąz

Od 1912 srebro

Powyżej Pro Ecclesia et Pontifice
Poniżej Krzyż Laterański (wycofany)

Krzyż Pielgrzyma (wycofany)

Projektant Paweł VI

HistoriaEdytuj

Dzisiejszy medal Benemerenti sięga różnych tradycji medali papieskich zwanych "Benemerenti" lub "Bene merenti", które były przyznawane za zasługi cywilne, a szczególniej wojskowe.

Medal po raz pierwszy przyznał papież Pius VI (1775-1799) jako odznaczenie wojskowe.

W 1818 r. Pius VII przyznawał takie odznaczenie, aby nagrodzić lojalność tych, którzy wyróżnili się w stosunku do papieża po odrodzeniu władzy i zakończeniu rządów napoleońskich w Rzymie.

Papież Grzegorz XVI (1831-1846) przyznawał medal Benemerenti członkom armii papieskiej walczącej w Ferrarze, Bolonii i Wiedniu[2].

Pius IX (1846-1877) odznaczał medalem te osoby wojskowe, które nie kwalifikowały się do odznaczenia Orderu Złotej Ostrogi.

W 1891 r. różnorodne medale "Benemerenti" i "Bene merenti" zostały połączone przez Leona XIII, który stworzył jedno trwałe wyróżnienie[3]. W praktyce było ono przyznawane za wieloletnie zasługi dla Kościoła lokalnego (parafii) - niezwykle zasłużony dla niewielkiej społeczności.

W 1925 roku przyjęto, że medal będzie przyznawany w dowód uznania dla osób zasłużonych w służbie Kościoła, zarówno cywilnych, jak i wojskowych, świeckich i duchownych.

WyglądEdytuj

 
Dyplom odznaczenia Benemerenti

Aktualna wersja medalu została zaprojektowana na zlecenie papieża Pawła VI[4]. Medal jest złotym krzyżem greckim w kształcie karo (romboidalny), na rewersie widnieje słowo Benemerenti (łac. dobrze zasłużonemu) na tle godła Watykanu (tiary i skrzyżowanych kluczy). W awersie medalu dla wojskowych widnieje popiersie papieża, a na medalu dla osób cywilnych sylwetka Chrystusa unoszącego rękę do błogosławieństwa, na lewym ramieniu godło Watykanu, a na prawej herb aktualnie panującego papieża. Wstążka orderowa jest w barwach papieskich: biało-żółta[5].

Poprzednie wersje i warianty składały się głównie z okrągłego medalu z portretem panującego papieża z przodu i wieńca laurowego z napisem „BENEMERENTI” lub „BENE MERENTI” z tyłu[6].

Odznaczenie jest noszone po lewej stronie klatki piersiowej.

StopnieEdytuj

Pierwotnie dekoracja miała trzy stopnie:

  • Złoty
  • Srebrny
  • Brązowy

Podczas reformy medalu przeprowadzonej przez Pawła VI, zlikwidowano klasę srebrną i brązową - odtąd też medal był jednoklasowy - złoty.

WymaganiaEdytuj

Podstawowym wymaganiem są długoletnie i wyjątkowe zasługi dla Kościoła Katolickiego. Ponadto istnieją wymogi związane z wiekiem i swoistą wysługą lat:

  • Zakonnicy: najmniej 35 lat życia i 10 lat profesji zakonnej
  • Świeccy: najmniej 35 lat życia
  • Wojskowi: zwykle dekoracja jest zarezerwowana dla członków Papieskiej Gwardii Szwajcarskiej, Papieskiego Korpusu Żandarmerii i Papieskiej Straży Pożarnej w wieku co najmniej 35 lat, z różnicami w zależności od lat służby (np. Gwardia Szwajcarska po trzech latach służby)[7].

OdznaczeniEdytuj

Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Benemerenti.

PrzypisyEdytuj

  1. wikisource:Catholic Encyclopedia (1913)/Pontifical Decorations
  2. J.F.R. Day, Peter Bander van Duren, Orders of Knighthood and of Merit: The Pontifical, Religious, and Secularised Catholic-Founded Orders, and Their Relationship to the Apostolic See., „Sixteenth Century Journal”, 28 (3), 1997, s. 1031, DOI10.2307/2543102, ISSN 0361-0160, JSTOR2543102 [dostęp 2020-06-18].
  3. H.W. Paul, Hyginus Eugene Cardinale, The Holy See and the International Order, „The American Historical Review”, 82 (5), 1977, s. 1213, DOI10.2307/1856353, ISSN 0002-8762, JSTOR1856353 [dostęp 2020-06-18].
  4. Michael Preißer, Matthias Rönn, 8 Die GmbH & CoKG und andere Doppelgesellschaften (UG & Co., Ltd& Co., KGaA & Co., Stiftung & Co.), Schäffer-Poeschel, 2018, s. 399–442, DOI10.34156/9783791042923-399, ISBN 978-3-7910-4292-3 [dostęp 2020-06-18].
  5. Verzeichniss einer zahlreichen Sammlung von rohen Büchern [...] der Gebrüder van Düren. Frankfurt: [Johannes (II) van Duren & Pieter van Duren], [1794]., „Book Sales Catalogues Online”, DOI10.1163/9789004287655_dummy0616 [dostęp 2020-06-18].
  6. Benemerenti-Medaille [Numisma ""Benemerenti""]. 1. Modell (1818-?), 2. Ausgabe (mit dem Portrait Papst Leos XII. – 1823-1829), große tragbare Bronzemedaille, Durchmesser 43 mm, 1. Ausführung (mit ""ANNO I"" für 1823/24), Bronze, mit Stempelschneider-, www.kuenker.de [dostęp 2020-06-18].
  7. Fribourg: Médailles «Bene Merenti» pontificales limitées à 20 par année dans le diocèse – Portail catholique suisse, cath.ch [dostęp 2020-06-18] (fr.).