Biała Woda[1] (niem. Weißwasser/Oberlausitz, Weißwasser/O.L., górnołuż. Běła Woda, wym. ['bʲɪwa 'woda]) – miasto we wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, w okręgu administracyjnym Drezno, w powiecie Görlitz (do 31 lipca 2008 w powiecie Niederschlesischer Oberlausitzkreis), w pobliżu granicy z Polską, w Zagłębiu Łużyckim, siedziba wspólnoty administracyjnej Weißwasser/O.L. Miasto liczy 17 074 mieszkańców (2013), a jego powierzchnia wynosi 63,30 km².

Biała Woda
Weißwasser/Oberlausitz
Běła Woda
Ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy Saksonia
Powiat Powiat Görlitz
Zarządzający Helma Orosz
Powierzchnia 63,30 km²
Wysokość 140 m n.p.m.
Populacja (31.12.2013)
• liczba ludności
• gęstość

17 074
270 os./km²
Nr kierunkowy 03576
Kod pocztowy 02943
Tablice rejestracyjne GR
Położenie na mapie Saksonii
Mapa lokalizacyjna Saksonii
Biała WodaWeißwasser/OberlausitzBěła Woda
Biała Woda
Weißwasser/Oberlausitz
Běła Woda
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Biała WodaWeißwasser/OberlausitzBěła Woda
Biała Woda
Weißwasser/Oberlausitz
Běła Woda
Ziemia51°30′N 14°38′E/51,500000 14,633333
Strona internetowa
Portal Portal Niemcy

Spis treści

HistoriaEdytuj

Najstarsze zachowane wzmianki o Białej Wodzie pochodzą z 1552 roku. Biała Woda stanowiła wówczas część Korony Czeskiej. W 1635 utracona przez Czechy na rzecz Elektoratu Saksonii. W latach 1697-1706 i 1709-1763 wraz z Saksonią była połączona unią z Polską (za panowania królów Augusta II Mocnego i Augusta III Sasa). W 1772 powstała pierwsza szkoła w Białej Wodzie. Od 1806 w granicach Królestwa Saksonii, które w latach 1807-1815 było połączone unią z Księstwem Warszawskim.

 
Ratusz w latach przynależności miasta do NRD

W 1815 została włączona do pruskiej Prowincji Śląsk. W XIX wieku Biała Woda stała się znaczącym ośrodkiem produkcji szkła, powstały tu m.in. huta szkła i cegielnia. Od 1871 leżała w granicach zjednoczonych Niemiec. Po podziale Śląska na dwie prowincje w 1919 znalazła się w granicach Prowincji Dolny Śląsk. W 1935 otrzymała prawa miejskie. Od 1938 w granicach ponownie scalonej Prowincji Śląsk, a od 1941 znów część Dolnego Śląska. W miejscowości znajdowała się filia obozu koncentracyjnego Groß-Rosen[2]. Zniszczenia miasta w II wojnie światowej sięgnęły 40%. W 1945 trafiła do radzieckiej strefy okupacyjnej Niemiec. Przed powrotem do Polski w Białej Wodzie stacjonował 6 Pułk Piechoty Ludowego Wojska Polskiego. Radziecka Administracja Wojskowa w Niemczech przyłączyła Białą Wodę wraz z położonymi na zachód od Nysy Łużyckiej ziemiami Prowincji Dolny Śląsk do Saksonii. W latach 1949-1990 w granicach Niemieckiej Republiki Demokratycznej. W latach 1952-1990 część okręgu Chociebuż. Od 1990 część Wolnego Kraju Saksonia i Republiki Federalnej Niemiec.

DemografiaEdytuj

Zmiany populacji miasta od 1825 do 2013 roku:
 

Najwyższą populację miasto osiągnęło w 1988 roku – 38 288 mieszkańców.

ZabytkiEdytuj

 
Ratusz
  • Ratusz (ok. 1911/12)
  • Kościół katolicki pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (1901)
  • Kościół ewangelicki (1892/93)
  • Gmach poczty (ok. 1890)
  • Dworzec kolejowy (1869)
  • Kolejowa wieża ciśnień (ok. 1875)
  • Domy kolejarzy (XIX/XX wiek)
  • Urząd stanu cywilnego (ok. 1900)
  • Gmach Biblioteki Miejskiej (1903)
  • Wieża ciśnień (ok. 1910, przebudowana w 1935)
  • Willa z 1905, obecnie Muzeum Szkła (Glasmuseum)
  • Gmach Szkoły im. Pestalozziego (ok. 1912)
  • Dawny dom towarowy (XX wiek)
  • Kaplica cmentarna (ok. 1930)
  • Kamienice i domy z końca XIX wieku i początku XX wieku

SportEdytuj

Klub hokejowy w mieście to Lausitzer Füchse. W Białej Wodzie rozegrano osiem towarzyskich spotkań hokejowych reprezenacji Polski i NRD.

Miasta partnerskieEdytuj

 
Dwujęzyczna tablica w jęz. niemieckim i górnołużyckim przy wjeździe do miasta

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Zmiany wprowadzone na 77. posiedzeniu Komisji (13 lutego 2013 roku) (pol.). Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej. [dostęp 2013-03-09].
  2. Abraham Kajzer: Za drutami śmierci. Wałbrzych, Muzeum Gross-Rosen: 2013.