Otwórz menu główne

Białorzytka płowa

Białorzytka płowa (Oenanthe isabellina) – gatunek ptaka z rodziny muchołówkowatych (Muscicapidae).

Białorzytka płowa
Oenanthe isabellina[1]
(Temminck, 1829)
Ilustracja
Samiec, poza okresem godowym
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Rodzina muchołówkowate
Rodzaj Oenanthe
Gatunek białorzytka płowa
Synonimy
  • Saxicola isabellina Temminck, 1829[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Wędrowne. Gniazdują w północno-wschodniej Grecji, we wschodnich Bałkanach, na Bliskim Wschodzie oraz na południowej i wschodniej Ukrainie i dalej na wschód po Zabajkale, środkową Mongolię i północno-centralne Chiny. Zimują na obszarze od zachodniej Afryki do południowej Azji[2]. Bardzo rzadko można go spotkać w Europie Zachodniej. Do Polski zalatuje wyjątkowo. Pierwsze stwierdzenie miało miejsce w maju 1986 pod Jastarnią, drugie w 1997 nad Jeziorem Żywieckim nieopodal Bielsko-Białej[4]. Po raz trzeci widziano ją we Wrocance pod Krosnem 2 maja 2016[5][6]. Gatunek monotypowy[7].

Długość ciała 16–17 cm, masa ciała 21–39 g[2]. Białorzytki płowe są nieco większe od białorzytki zwyczajnej (O. oenanthe) i przypominają samice tego gatunku. Nie występuje wyraźny dymorfizm płciowy. Brew styka się w okolicy nasady dzioba. Wyróżnia się czarne skrzydełko[4].

Białorzytki płowe gniazdują na suchych, otwartych i skąpo porośniętych obszarach jak półpustynie, stepy, obrzeża pustyń i uedy. Zimują na suchych nizinnych stepach, w podobnych do lęgowych siedliskach. W sezonie lęgowym często koegzystują z żyjącymi w norach gryzoniami, takimi jak chomiki i susły. Żywią się głównie owadami, jednak niekiedy zjadają małe kręgowce (jaszczurki i węże) oraz nasiona. Swoje gniazda zakładają w norach gryzoni, rzadziej w norach żołn; lokalne wahania liczebności mogą wynikać z niedostępności miejsc do gniazdowania[4].

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[8].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Oenanthe isabellina, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c Collar, N.: Isabelline Wheatear (Oenanthe isabellina). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2016. [dostęp 23 października 2016].
  3. Oenanthe isabellina. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  4. a b c Dominik Marchowski: Ptaki Polski. Kompletna lista 450 stwierdzonych gatunków. Wyd. 1. Warszawa: SBM, 2015, s. 410. ISBN 978-83-7845-983-5.
  5. Tomasz Krzyśków. „Ptaki Polski”. 42 (2/2016), s. 4. Agencja Wydawniczo-Fotograficzna "Aves" (pol.). 
  6. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 33. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2016. „Ornis Polonica”. 58, s. 83–116, 2017. 
  7. Frank Gill & David Donsker: Chats, Old World flycatchers. IOC World Bird List (v9.2), 22 czerwca 2019. [dostęp 12 września 2019].
  8. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183)