Otwórz menu główne

Biedronka (sieć handlowa)

polska sieć sklepów

Biedronkasieć sklepów należąca do spółki akcyjnej Jerónimo Martins Polska (JMP), której właścicielem jest portugalskie konsorcjum Jerónimo Martins.[3]

Jeronimo Martins Polska S.A.
Ilustracja
Państwo  Polska
Adres ul. Żniwna 5
62-025 Kostrzyn
Data założenia 12 września 1995[1]
Forma prawna spółka akcyjna
Nr KRS 0000222483
Zatrudnienie ponad 55 tys. (2014)[2]
brak współrzędnych
Strona internetowa
Sklep Biedronka w Stroniu Śląskim
Wnętrze jednego ze sklepów sieci
TIR zaopatrujący Biedronkę podczas wyładunku w Tomaszowie Mazowieckim

Biedronka generuje 65% dochodów JMP (wrzesień 2014). Pod względem liczby sklepów jest to największa sieć handlowa w Polsce. Biedronka posiadała na koniec 2017 roku 2823 sklepy[4]. Jest jednym z największych podatników w Polsce, w 2013 kwota odprowadzonych podatków przez JMP to ok. 700 mln zł, w tym podatek CIT w wysokości ponad 305 mln zł. W pierwszym półroczu 2007 odnotowano wzrost obrotów o 32,7% w stosunku do roku poprzedzającego[5]. Przychody w 2012 wyniosły około 29 mld zł[6], z kolei w 2013 już 32 mld złotych[7]. Od 1995 do 2013 r. JMP zainwestowało w Polsce ponad 8 mld zł[8].

W 2017 sprzedaż Biedronki wzrosła o 10,4% do 11,1 mld euro, co oznacza, że sieć ta kontroluje jedną piątą rynku handlowego w Polsce[9].

Od 2014 Biedronka systematycznie rozszerza asortyment odchodząc od dotychczasowego modelu biznesowego, tj. sieci dyskontowej. Jest to element strategii firmy ogłoszonej w sierpniu 2011[10] przez długoletniego prezesa grupy Jerónimo Martins Alexandre Soares dos Santos: „w ciągu najbliższych pięciu lat zniknie różnica pomiędzy supermarketem a dyskontem”[11]. Biedronka jest obecnie największym detalistą działającym na polskim rynku. Jej przychody pozostawiają daleko w tyle konkurencję[12].

Spis treści

Historia

Założycielem sieci sklepów detalicznych Biedronka był przedsiębiorca Mariusz Świtalski, właściciel Elektromisu. Pierwszy sklep sieci „Biedronka” otwarto w Poznaniu przy ul. Newtona 4 kwietnia 1995[13].

W 1997 Jerónimo Martins odkupiło od Elektromisu 210 sklepów Biedronka i od tego czasu dynamicznie rozwija tę sieć (w marcu 2010 w Poznaniu przy ul. Bobrzańskiej otwarto 1500. sklep tej marki[14], a do 2012 otwarto kolejne 500[15]). Do 2002 spółka była także właścicielem hipermarketów Jumbo oraz hurtowni Eurocash, jednak w związku z problemami całej grupy sieci te zostały sprzedane[potrzebny przypis].

W 2008 nastąpiło przejęcie ponad 120 sklepów niemieckiej sieci Plus oraz przekształcenie ich w kolejne sklepy sieci Biedronka. W zestawieniu dziennika „Rzeczpospolita” „Lista 500 Największych przedsiębiorstw w Polsce”, z roku na rok Biedronka zajmuje coraz wyższe lokaty. W podobnym rankingu opracowanym przez tygodnik „Polityka” spółka Jerónimo Martins Polska SA zajęła w 2009 5. miejsce[16], a w 2010 – 4. pozycję, którą utrzymała w 2011[17]. 8 października 2012 w Łodzi przy ulicy Rokicińskiej 366 otwarto dwutysięczny sklep Biedronki[18]. 2500 sklepem sieci został obiekt otwarty 15 września 2014 w Milanówku przy ul. Królewskiej 21[19].

Procesy sądowe o łamanie praw pracowniczych

W kwietniu 2004[20][21], w programie TVN Uwaga! wyemitowano reportaż, który zarzucał, że zatrudniani w Biedronce pracownicy nie są odpowiednio wynagradzani za nadgodziny, oraz że dochodzi do regularnego fałszowania ewidencji pracy by ukryć te nieprawidłowości. Doniesienia opierały się m.in. na informacjach przekazanych przez Bożenę Łopacką, byłą kierowniczkę sklepu Biedronka w Elblągu. Po nadaniu reportażu złożona została seria pozwów sądowych przeciwko właścicielom Biedronki, ale tylko w części przypadków jednoznacznie orzeczona została wina pracodawcy. Samej Łopackiej Sąd Apelacyjny w Gdańsku przyznał 26 tysięcy złotych odszkodowania za 2,5 tysiąca nadgodzin[22]. Sprawa B. Łopackiej wspierana była przez Program Spraw Precedensowych Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Była to pierwsza skuteczna walka o przestrzeganie prawa pracy w podmiotach prywatnego handlu[potrzebny przypis].

W pierwszym półroczu 2007 sądy rozpoznawały 27 spraw przeciw spółce JMD. Właściciel Biedronki przegrał sześć, dziesięć wygrał, a reszta zakończyła się ugodą[5].

W styczniu 2009 Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił odwołanie JMD od wyroku I instancji w sprawie, którą sieć wytoczyła przeciwko Stowarzyszeniu Poszkodowanych Przez Wielkie Sieci Handlowe Biedronka za nieprawdziwe jej zdaniem oskarżenia opublikowane w wywiadzie prezesa tego stowarzyszenia w „Kurierze Lubelskim” uznając, że właściciel sieci handlowej Biedronka „z uwagi na swoje niecne postępowanie (...) nie może skutecznie żądać ochrony sądowej swoich praw”. Podtrzymał w ten sposób wyrok Sądu Okręgowego, który odrzucił pozew JMD uznając, że zarzuty stawiane sieci znalazły potwierdzenie m.in. w kontrolach PIP i innych dowodach, a także w innych wyrokach sądowych[23].

Sąd okręgowy stwierdził, że „praktycznie nigdy pracownicy nie pracowali zgodnie z wyznaczonymi zmianami i umówionym czasem pracy. Często pracownicy z pierwszej zmiany pozostawali w pracy do godziny 1-2 w nocy, a nawet dłużej”. Sąd rejonowy w Białymstoku uznał kierowników rejonów Biedronki winnymi podżegania kierowników sklepów: do fałszowania ewidencji czasu pracy, uporczywego naruszania praw pracowniczych oraz do zatrudniania ponad czas pracy wynikający z umowy[24].

Rozrachunki bezgotówkowe

Biedronka do października 2013 nie stosowała transakcji bezgotówkowych (jak karty), bo według przedsiębiorstwa prowizje, jakich życzyły sobie banki, organizacje kartowe i płatnicze, były za wysokie (średnio w Polsce wynosiły 1,7 proc. i należały wówczas do najwyższych w Europie). Gdyby Biedronka połowę swoich transakcji przyjęła w postaci elektronicznej (kart), musiałaby rocznie płacić 200–250 mln zł prowizji. Natomiast koszty z powodu wykorzystania tylko gotówki (transport, ochrona, dostarczanie drobnych, liczenie) to dla sieci, szacunkowo koszt rzędu 0,3–0,4% przychodów[25]. Ten stan rzeczy zmienił się, gdy 21 października 2013 sieć sklepów Biedronka udostępniła dla klientów system do obsługi płatności mobilnych, zwany iKASA. Dzięki tej platformie płatności telefonem w sklepach Biedronka mogą dokonywać osoby posiadające rachunek w Alior Banku lub Getin Banku. Z płatności mobilnych w sklepach Biedronka mogą też skorzystać klienci Banku Pekao SA, w oparciu o system PeoPay[26]. Sytuacja zmieniła się w 2014, kiedy maksymalna prowizja za płatność kartą została znacznie obniżona (do 0,5%, a następnie do 0,2%)[27]. 16 czerwca 2014 Biedronka wprowadziła płatność kartą płatniczą (VISA, MasterCard). Bankiem obsługującym jest Bank Pekao SA[28].

29 czerwca 2010 w Warszawie podpisano umowę pomiędzy Jerónimo Martins a PZPN, na mocy której do 31 lipca 2014 Biedronka była oficjalnym sponsorem reprezentacji Polski, reprezentacji juniorskich oraz Pucharu Polski[potrzebny przypis].

Usługa telefonii komórkowej tuBiedronka

Osobny artykuł: tuBiedronka.

Przypisy

  1. Biedronka.
  2. Kim jesteśmy – Biedronka. biedronka.pl. [dostęp 2016-03-04].
  3. SklepyBiedronka, YouTube [dostęp 2019-04-02].
  4. W tym roku powstanie nawet 80 nowych sklepów Biedronka, „Business Insider”, 28 lutego 2018 [dostęp 2018-04-22].
  5. a b Biedronka zarabia kokosy Gazeta Wyborcza, 18 lipca 2007.
  6. Lista 500 największych polskich firm. lista500.polityka.pl. [dostęp 2013-07-26].
  7. 100 największych firm w Polsce. Edycja 2014. W: Forbs [on-line]. [dostęp 2014-04-24].
  8. Zmiany w radzie nadzorczej Jerónimo Martins Polska -portalspozywczy.pl (Dostęp:2013-08-27).
  9. Piotr Miączyński: Biedronka rośnie jak szalona. Ale rynek już się prawie nasycił. Czas na nowy format sklepów. 2018-03-02. [dostęp 2018-03-04].
  10. Prezes JMD: W ciągu najbliższych lat zniknie różnica pomiędzy supermarketem i dyskontem, www.dlahandlu.pl [dostęp 2017-04-18].
  11. Biedronka – jeszcze dyskont czy już supermarket? « Wiadomości Handlowe. wiadomoscihandlowe.pl. [dostęp 2015-09-03].
  12. Walmart globalnym liderem, Biedronka numerem jeden wśród detalistów w Polsce, www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2019-03-21].
  13. Jak Biedronka zmieniła się przez 20 lat funkcjonowania w Polsce (galeria zdjęć), www.dlahandlu.pl [dostęp 2017-05-07].
  14. MCC, Coraz więcej Biedronek, w: Polska Głos Wielkopolski, nr 59/2010, s. 7, ISSN 1898-3154.
  15. Biedronka – 2000.
  16. Lista 500 – Polityka.pl. „Polityka”. [dostęp 2009-12-10].
  17. Lista 500 – Polityka.pl. „Polityka”. [dostęp 2012-10-31].
  18. Link do filmu prezentującego otwarcie Biedronki nr 2000.
  19. Biedronka ma już 2500 sklepów w Polsce. Sieć otwiera sklepy według nowego projektu - Handel/dystrybucja, www.portalspozywczy.pl [dostęp 2018-04-22].
  20. Biedronka: mroczna strona biznesu, „Newsweek.pl”, 18 kwietnia 2004 [dostęp 2017-05-07].
  21. Współczesne obozy pracy | Oficjalna strona programu UWAGA! TVN, uwaga.tvn.pl [dostęp 2017-05-07].
  22. Wygrała z Biedronką po czterech latach Gazeta Wyborcza, 18 lipca 2007.
  23. Biedronka nie obroniła się w sądzie, tvn24.pl.
  24. Nasza-Biedronka.pl – Trochę historii – walka Biedronki z niewygodnymi faktami W tekście link do odpisu wyroku Sądu Najwyższego IV CSK 290/09 w formacie PDF, strona 5 i 6.
  25. http://finanse.wp.pl/kat,98674,title,Biedronka-nie-chce-kart-woli-platnosci-mobilne,wid,15221836,wiadomosc.html.
  26. Biedronka – poligon dla płatności mobilnych – PRNews (Dostęp: 2013-12-02) http://biznes.onet.pl/platnosci-mobilne-w-biedronce-od-dzisiaj-za-zakupy,18490,5583809,news-detal.
  27. Wyborcza.pl, wyborcza.biz [dostęp 2017-01-08].
  28. W Biedronce zapłacisz kartą.

Linki zewnętrzne