Otwórz menu główne

Bielowicko

wieś w województwie śląskim

Bielowicko (cz. Bělovicko, niem. Bielowitzko) – wieś sołecka w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Jasienica. Powierzchnia sołectwa wynosi 311,6 ha, a liczba ludności 582[1], co daje gęstość zaludnienia równą 186,8 os./km².

Bielowicko
Herb
Herb Bielowicka
Bielowicko widziane z lotu ptaka
Bielowicko widziane z lotu ptaka
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat bielski
Gmina Jasienica
Liczba ludności (2009) 582
Strefa numeracyjna (+48) 33
Kod pocztowy 43-386
Tablice rejestracyjne SBI
SIMC 0054390
Położenie wsi
Położenie wsi
Położenie na mapie gminy Jasienica
Mapa lokalizacyjna gminy Jasienica
Bielowicko
Bielowicko
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bielowicko
Bielowicko
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Bielowicko
Bielowicko
Położenie na mapie powiatu bielskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bielskiego
Bielowicko
Bielowicko
Ziemia49°49′06″N 18°51′21″E/49,818333 18,855833

Geografia i przyrodaEdytuj

Pod względem fizycznogeograficznym położona jest na Pogórzu Śląskim, a pod względem historycznym – na Śląsku Cieszyńskim. Od północy graniczy z Wieszczętami, od zachodu z Kowalami, od południa z Grodźcem i Pogórzem a od wschodu z Łazami.

Część wsi znajduje się na terenie obszaru Natura 2000 "Dolina Górnej Wisły".

HistoriaEdytuj

Bielowicko to jedna z najstarszych miejscowości na Śląsku Cieszyńskim. Miejscowość została po raz pierwszy wzmiankowana w dokumencie protekcyjnym biskupa wrocławskiego Wawrzyńca z dnia 25 maja 1223 roku wydanym na prośbę księcia opolskiego Kazimierza dla klasztoru premonstrantek w Rybniku, w którym to wymieniono około 30 miejscowości mających im płacić dziesięcinę. Pośród 14 miejscowości kasztelanii cieszyńskiej wymienione jest również Bielowicko jako Beleuisco[2] (Beloviezo[3]).

Wieś politycznie znajdowała się początkowo w granicach piastowskiego (polskiego) księstwa opolsko-raciborskiego. W 1290 w wyniku trwającego od śmierci księcia Władysława opolskiego w 1281/1282 rozdrobnienia feudalnego tegoż księstwa powstało nowe Księstwo Cieszyńskie, w granicach którego znalazło się również Bielowicko. Od 1327 Księstwo Cieszyńskie stanowiło lenno Królestwa Czech, a od 1526 roku w wyniku objęcia tronu czeskiego przez Habsburgów wraz z regionem aż do 1918 roku w monarchii Habsburgów (potocznie Austrii).

Na początku XVI w. należał do Jana Czeli, sędziego ziemskiego cieszyńskiego[4].

W 1849 r. weszła w skład powiatu bielskiego, tworząc gminę wiejską.

Według austriackiego spisu ludności z 1900 w 32 budynkach w Bielowicku na obszarze 302 hektarów mieszkało 231 osób, co dawało gęstość zaludnienia równą 76,5 os./km². z czego wszyscy byli katolikami a 226 (97,8%) było polskojęzycznymi[5]. Do 1910 roku liczba mieszkańców wzrosła do 283 osób, pojawiło się 3 ewangelików a wszyscy zadeklarowali polskojęzyczność[6].

Po zakończeniu I wojny światowej tereny, na których leży miejscowość - Śląsk Cieszyński stał się punktem sporu pomiędzy Polską i Czechosłowacją. W 1918 roku na bazie Straży Obywatelskiej miejscowi Polacy utworzyli lokalny oddział Milicji Polskiej Śląska Cieszyńskiego, który podlegał organizacyjnie 14 kompanii w Skoczowie[7].

W 1945 utraciła samodzielność jako gmina, wschodząc kolejno w skład: gminy Grodziec, gromady Grodziec (od 1954) i od 1973 gminy Jasienica. W latach 1975–1998 położona była w województwie bielskim.

ReligiaEdytuj

Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki. Parafia św. Wawrzyńca diakona, której zabytkowy drewniany kościół parafialny pw. św. Wawrzyńca konstrukcji zrębowej z 1541, znajduje się na szlaku architektury drewnianej województwa śląskiego.

PrzypisyEdytuj

  1. Gmina Jasienica: Sołectwo Bielowicko. W: jasienica.pl [on-line]. [dostęp 2010-12-04].
  2. Idzi Panic. Z badań nad osadami zanikłymi na Górnym Śląsku w średniowieczu. Uwagi w sprawie istnienia zaginionych wsi podcieszyńskich, Nageuuzi, Suenschizi, suburbium, Radouiza, Zasere, Clechemuje oraz Novosa. „Pamiętnik Cieszyński”, s. 29-37. Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Cieszynie. ISSN 0137-558x. [dostęp 2012-12-31]. 
  3. Idzi Panic: Śląsk Cieszyński w średniowieczu (do 1528). Cieszyn: Starostwo Powiatowe w Cieszynie, 2010, s. 294. ISBN 978-83-926929-3-5.
  4. Wacław Gojniczek: Urzędy książęce i ziemskie w ustroju księstwa cieszyńskiego. Katowice 2014, s. 242.
  5. Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XI. Schlesien. Wien: 1906. (niem.)
  6. Ludwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien. Troppau: 1912. (niem.)
  7. Jerzy Szczurek 1933 ↓, s. 32-37.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj