Bilbil żółtogardły

Bilbil żółtogardły[5] (Pycnonotus xantholaemus) − gatunek małego, endemicznego indyjskiego ptaka z rodziny bilbili (Pycnonotidae).

Bilbil żółtogardły
Pycnonotus xantholaemus[1]
(Jerdon, 1845)
Ilustracja
Zdjęcie wykonane w Bangalore w Indiach
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina bilbile
Rodzaj Pycnonotus
Gatunek bilbil żółtogardły
Synonimy
  • Brachypus xantholaemus[2][3] Jerdon, 1845
  • Ixos xantholaemus (Jerdon, 1845)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Ptak ten jest endemitem południowej części Półwyspu Indyjskiego. Spotykany jest w suchych zaroślach stepowych i na skalistych stokach wzgórz. Te ostatnie stanowiska zagrożone są przez wydobywanie granitu. Bywa mylony z bilbilem białobrewym, który występuje na tych samych terenach. Odróżnia go od bilbila białobrewego żółte ubarwienie głowy, gardła oraz pokrywy podogonowej. Śpiew tego gatunku jest podobny do śpiewu bilbila białobrewego.

Nazwa w języku telugu Konda-poda-pigli została odnotowana w XIX w. przez Thomasa Caverhilla Jerdona w dziele The Birds of India wydanym w Kalkucie w 1863[6].

Należy do gatunków narażonych na wyginięcie. Nie wyróżnia się podgatunków[7].

WyglądEdytuj

Długość ciała około 20 cm[8]. Osobniki tego gatunku mają oliwkowoszare ubarwienie piór głowy z żółtym gardłem i spodnimi pokrywami ogona. Nie występuje dymorfizm płciowy[9].

Występowanie i siedliskaEdytuj

Naturalnym środowiskiem występowania bilbila żółtogardłego są skaliste, zalesione stoki Ghatów Wschodnich i centralnej części Indii oraz niektóre części Ghatów Zachodnich. Skupiska tych ptaków są bardzo nieliczne, co spowodowało objęcie ich ochroną prawną. W naturalnym środowisku ich występowania wydobywa się granit, lasy są wypalane w celu powiększenia terenów wypasu zwierząt hodowlanych[10]. Obecnie zniknął całkowicie z wielu miejsc, w których był wcześniej spotykany[11].

Występowanie tego gatunku bilbila zaobserwowano w Nandi Hills[12], Horsley Hills[13], Gingee[14], Yercaud[15] oraz Biligirirangan Hills[16]. Występowanie bilbila żółtogardłego odnotowano również w Ghatach Zachodnich w Anaimalai Hills[17][18][19]. Północną granicę występowania gatunku wyznaczają Nallamala Hills[20]. Podejrzewa się, iż gatunek ten może stopniowo zasiedlić również Ghaty Wschodnie w stanie Orisa[21].

Zachowanie i ekologiaEdytuj

Ptak ten zwykle ukrywa się w zaroślach. Świadectwem jego obecności są nagłe gdaknięcia, którymi przypomina spokrewnionego z nim bilbila białobrewego. Żywi się owadami i owocami różnych krzewów i drzew (m.in. lantana pospolita, Securinega leucopyrus, Toddalia asiatica, Erythroxylon monogynum, Solanum indicum, Santalum album, Ziziphus, banian, Ficus nervosa, Ficus montana, Canthium dicoccum, Phyllanthus reticulata)[10].

W gorące popołudnia pory suchej bilbile żółtogardłe odwiedzają zbiorniki wodne, gdzie gaszą swe pragnienie i zażywają kąpieli[22].

Sezon lęgowy u tego gatunku trwa od czerwca do sierpnia. Biblile budują gniazda w rozwidleniach konarów niewielkich drzew. Rodzice składają dwa jaja, z których po dwudziestu dniach wylęgają się pisklęta. Młode po 13 dniach opuszczają gniazdo[10][23].

StatusEdytuj

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2000 roku uznaje bilbila żółtogardłego za gatunek narażony (VU – vulnerable); wcześniej, od 1988 roku był on uznawany za gatunek bliski zagrożenia (NT – near threatened). Liczebność populacji szacuje się na około 2500–9999 osobników. Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy[4][8].

PrzypisyEdytuj

  1. Pycnonotus xantholaemus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. T.C. Jerdon. Second Supplement to the Catalogue of the Birds of Southern India. „Madras Journal of Literature and Science”. 13 (2), s. 122, 1844 (ang.). 
  3. R.B. Sharpe: Catalogue of the birds in the British Museum. Volume 6 Cichlomorphae: Part 3. London: 1881, s. 146. (ang.)
  4. a b Pycnonotus xantholaemus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  5. Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Pycnonotidae Gray,GR, 1840 - bilbile - Bulbuls (wersja: 2020-09-20). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-12-07].
  6. Thomas Caverhill Jerdon: The birds of India: being a natural history of all the birds known to.... T. 2. Cz. 1. Kalkuta: 1863, s. 85. (ang.)
  7. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Bulbuls (ang.). IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-12-07].
  8. a b Species factsheet: Pycnonotus xantholaemus (ang.). BirdLife International, 2020. [dostęp 2020-12-07].
  9. Sálim Ali, Sidney Dillon Ripley: Handbook of the birds of India and Pakistan. Wyd. 2. T. 6. Oxford & New York: Oxford University Press, 1996, s. 94–95. ISBN 0-19-562978-7. (ang.)
  10. a b c S. Subramanya, J.N. Prasad, S. Karthikeyan. Status, habitat, habits and conservation of Yellow-throated Bulbul Pycnonotus xantholaemus (Jerdon) in South India. „Journal of the Bombay Natural History Society”. 103 (2–3), s. 215–226, 2006. Bombay. ISSN 0006-6982 (ang.). 
  11. S. Subramanya, J.N. Prasad, S. Karthikeyan, T.S. Srinivasa i inni. A trip to Thondebhavi in search of Yellowthroated Bulbul. „Newsletter for Birdwatchers”. 30 (10–12), s. 7, 1990 (ang.). 
  12. S. Subramanya, J.N. Prasad, S. Karthikeyan. Yellowthroated Bulbul at Nandi Hill. „Newsletter for Birdwatchers”. 31 (3–4), s. 7–8, 1991 (ang.). 
  13. P.R. Allen. Notes on the Yellow-throated Bulbul "Pycnonotus xantholaemus". „Journal of the Bombay Natural History Society”. 18 (4), s. 905–907, 1908. Bombay (ang.). 
  14. T.K. Rao. Yellowthroated Bulbul - "Pycnonotus xantholaemus" (Jerdon) in Gingee. „Blackbuck”. 11 (1), s. 9–11, 1908 (ang.). 
  15. S. Karthikeyan. Notes on the occurrence of the Yellowthroated Bulbul "Pycnonotus xantholaemus" (Jerdon) at Shevaroys, Tamil Nadu. „Journal of the Bombay Natural History Society”. 92 (2), s. 266–267, 1995. Bombay (ang.). 
  16. S. Karthikeyan, J.N. Prasad, T.S. Srinivasa. Yellowthroated Bulbul "Pycnonotus xantholaemus" (Jerdon) at Biligirirangan Hills, Karnataka. „Journal of the Bombay Natural History Society”. 92 (1), s. 123–124, 1995. Bombay (ang.). 
  17. S.P. Narayanan, A. Boopal, S. Nanjan, J. Kurian i inni. New site for the Yellow-throated Bulbul "Pycnonotus xantholaemus" from Tamil Nadu. „Indian Birds”. 2 (6), s. 151–153, 2006 (ang.). 
  18. W. Beisenherz. Rediscovery of the Yellow-throated Bulbul "Pycnonotus xantholaemus" in the Anaimalai Hills, Western Ghats, South India. „Journal of the Bombay Natural History Society”. 101 (1), s. 160, 2004. Bombay (ang.). 
  19. J. Praveen, L. Namassivayan. Sightings of Yellow-throated Bulbul "Pycnonotus xantholaemus" from Chinnar Wildlife Sanctuary, Kerala, Southern India. „Zoos' Print Journal”. 21 (4), s. 2228, 2006 (ang.). 
  20. C. Srinivasulu. Site records of yellow-throated bulbul "Pycnonotus xantholaemus" (Jerdon, 1844) in the Nallamala Hills, Eastern Ghats, Andhra Pradesh, India. „Zoos' Print Journal”. 18 (3), s. 1051–1052, 2003 (ang.). 
  21. S. Subramanya. Does the Yellow-throated Bulbul Pycnonotus xantholaemus occur in Orissa?. „Newsletter for Ornithologists”. 1 (3), s. 39–40, 2004 (ang.). 
  22. S. Karthikeyan. On birds frequenting water puddles. „Newsletter for Birdwatchers”. 31 (11–12), s. 8–9, 1991 (ang.). 
  23. Collar N.J., Andreev A.V., Chan S., Crosby M.J., Subramanya S., Tobias J.A.: Yellow-throated Bulbul (ang.). birdbase.hokkaido-ies.go.jp, 2001. [dostęp 2012-02-16].

Linki zewnętrzneEdytuj