Bis (symbol)

 ʺ

Bis (dwa razy) – znak  ″  (U+2033), stosowany w matematyce, fizyce i chemii oraz jako symbol metryczny.

Znak bis jest często mylony z cudzysłowem, cudzysłowem zastępczym (pseudocudzysłowem) i innymi podobnymi znakami.

Znak bis w unikodzieEdytuj

Znak Unikod Kod HTML Nazwa unikodowa Nazwa polska[1] Zastosowanie
U+2033 ″ lub ȃ lub ″ DOUBLE PRIME bis matematyka, fizyka, chemia, technika
ʺ U+02BA ʺ lub ʺ MODIFIER LETTER DOUBLE PRIME bis modyfikator litery fonetyka i transliteracja

Zastosowanie znaku bisEdytuj

ChemiaEdytuj

W nazwach związków organicznych stosowany jest dla odróżnienia lokantów o tym samym numerze – na przykład 2,2′,2ʺ-nitrylotri(etan-1-ol).

MatematykaEdytuj

W matematyce znak bis najczęściej wyróżnia obiekty lub zmienne z grupy elementów powiązanych z sobą (na przykład poddane przekształceniom w stosunku do obiektu pierwotnego lub obiektu oznaczonego znakiem prim).

W analizie matematycznej bis stosuje się do oznaczania drugiej pochodnej.

Jednostki miaryEdytuj

Stosowany jako symbol cala i sekundy kątowej[2]

TransliteracjaEdytuj

W transliteracji cyrylicy na łacinkę bis modyfikator litery stosuje się na oznaczenie znaku twardego (Ъ ъ).

Znaki powiązaneEdytuj

Znak Unicode Kod HTML Nazwa unikodowa Nazwa polska
U+2032 ′ lub ′ lub ′ PRIME prim
U+2033 ″ lub ″ lub ″ DOUBLE PRIME bis (łac. ‘dwa razy’)
U+2034 ‴ lub ‴ lub ‴ TRIPLE PRIME ter (łac. ‘trzy razy’)
U+2057 ⁗ lub ⁗ lub ⁗ QUADRUPLE PRIME quater (łac. ‘cztery razy’)
U+2035 ‵ lub ‵ lub ‵ REVERSED PRIME
U+2036 ‶ lub ‶ REVERSED DOUBLE PRIME
U+2037 ‷ lub ‷ REVERSED TRIPLE PRIME
ʹ U+02B9 ʹ lub ʹ MODIFIER LETTER PRIME prim modyfikator litery
ʺ U+02BA ʺ lub ʺ MODIFIER LETTER DOUBLE PRIME bis modyfikator litery

Zastosowanie pozostałych znakówEdytuj

Pierwszy z zestawu tych znaków, czyli prim, stosowany jest do oznaczania stopy oraz minuty i minuty kątowej. W transliteracji cyrylicy na łacinkę prim modyfikator litery stosuje się na oznaczenie znaku miękkiego (Ь ь).

W matematyce znaki prim, bis, ter i quater [wym. kfater] najczęściej oznaczają kolejne elementy grupy obiektów z sobą powiązanych.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Nazwy polskie zaczerpnięte lub utworzone na podstawie Robert Bringhurst, Elementarz stylu w typografii (załącznik A), Design Plus, Kraków 2007.
  2. Robert Bringhurst: Elementarz stylu w typografii. Wyd. 3. Kraków: d2d.pl, 2013, s. 333. ISBN 978-83-927308-6-6.