Otwórz menu główne

Bitwa o wyspę Wake

Bitwa o wyspę Wakebitwa mająca miejsce na atolu Wake i jego wodach przybrzeżnych pomiędzy Japonią a Stanami Zjednoczonymi w dniach 8–23 grudnia 1941.

Bitwa o wyspę Wake
Wojna na Pacyfiku
II wojna światowa
Ilustracja
Dwa patrolowce, nr 32 i 33, osadzone na brzegu Wake podczas desantu 23 grudnia
Czas 823 grudnia 1941
Miejsce atol Wake i okolice
Terytorium środkowy Pacyfik
Przyczyna japońskie roszczenia terytorialne
Wynik zwycięstwo Japonii
Strony konfliktu
 Japonia  Stany Zjednoczone
Dowódcy
Shigeyoshi Inoue
Sadamichi Kajioka
Shigematsu Sakaibara
Winfield S. Cunningham
James Devereux
Siły
2500 żołnierzy piechoty 449 ludzi personelu USMC składającego się z:
399 żołnierzy 1. Batalionu Obronnego Marines
55 lotników 211. Dywizjonu Myśliwskiego
68 marynarzy United States Navy
5 żołnierzy United States Army
i inni
Straty
820 zabitych
333 rannych
2 niszczyciele zatopione
2 patrolowce zatopione
7-8 samolotów straconych
20 samolotów uszkodzonych
120 zabitych
49 rannych
2 zaginionych
12 samolotów straconych
Położenie na mapie Oceanu Spokojnego
Mapa lokalizacyjna Oceanu Spokojnego
miejsce bitwy
miejsce bitwy
19,29°N 166,60°E/19,290000 166,601000

Przebieg bitwyEdytuj

 
Wraki siedmiu zniszczonych na ziemi amerykańskich myśliwców F4F-3 Wildcat na wyspie Wake już po zdobyciu jej przez Japończyków. F4F na pierwszym planie był pilotowany przez kapitana Henry’ego T. Elroda, który podczas ataku lotniczego 11 grudnia zatopił japoński niszczyciel „Kisaragi
 
Pomnik obrońców wyspy

Na wyspie Wake w styczniu 1941 r. rozpoczęto budowę bazy amerykańskiego lotnictwa morskiego. Stacjonowało tu około 520 marynarzy i żołnierzy oraz 70 pracowników linii Pan American World Airways (zatrzymywały się tam łodzie latające tej linii) i 1140 pracowników budowlanych. W chwili ataku było tam 449 żołnierzy i lotników piechoty morskiej (w tym 27 oficerów) oraz 68 marynarzy (w tym 10 oficerów)[1]. Wyspa była broniona przez baterie nadbrzeżne kalibru 127 mm i 76 mm, a na lotnisku stacjonowała eskadra lotnictwa piechoty morskiej VMF-211 z myśliwcami F4F-3 Wildcat[1]. Już 8 grudnia 1941 r. wyspę zaatakowały samoloty japońskie, niemal równocześnie z atakiem na Pearl Harbor[a]. 11 grudnia nadpłynęła 4. Flota wiceadmirała Inoue[2], z atolu Kwajalein[1]. W skład japońskiego zespołu morskiego wchodziły małe krążowniki lekkieYūbari”, „Tenryū”, „Tatsuta”, niszczycieleYayoi”, „Mutsuki”, „Kisaragi”, „Hayate”, „Oite” i „Asanagi”, dwa patrolowce przebudowane ze starych niszczycieli nr 32 i nr 33 transportujące 450 żołnierzy japońskiej piechoty morskiej, oraz dwa statki transportowe.

Walki o Wake 11 grudnia były bardzo zacięte, w ich wyniku udało się odeprzeć pierwszy japoński atak. Atak rozpoczął się rano od ostrzeliwania wyspy przez japońskie okręty, płynące w szyku torowym[1]. Nie przyniosło ono większych strat, natomiast japońskie okręty same stały się celem ostrzału baterii nadbrzeżnych, które zdołały zatopić niszczyciel „Hayate” i uszkodzić „Yayoi” i „Oite”[1]. Drugi japoński niszczyciel – „Kisaragi” – został zatopiony bombą przez amerykański myśliwiec F4F-3 Wildcat startujący z lotniska na wyspie[3]. Drobne uszkodzenia od ognia karabinów maszynowych myśliwców odniosły też krążowniki „Tenryū” i „Tatsuta”[1]. W efekcie, japoński zespół odstąpił i powrócił na Kwajalein 13 grudnia, nie podejmując próby desantu[1].

21 grudnia zespół japoński powtórnie wypłynął z Kwajalein przeciwko Wake[1]. Tym razem został wzmocniony przez wracający z ataku na Pearl Harbor 2. Dywizjon Lotniskowców w osłonie dwóch krążowników ciężkich 8. Eskadry (typu Tone) i dwóch niszczycieli, oraz cztery krążowniki ciężkie 6. Eskadry (typów Furutaka i Aoba), które wypłynęły 13 grudnia z Truk[4]. Od 21 grudnia pozycje obrońców były bombardowane przez samoloty startujące z lotniskowcówSōryū” i „Hiryū[3]. Decydujące uderzenie nastąpiło 23 grudnia 1941 r. Pod osłoną myśliwców Zero flocie desantowej udało się podpłynąć do brzegu Wake. Obrońcy wyposażeni głównie w karabiny powtarzalne i pistolety nie byli w stanie zatrzymać zmasowanego natarcia. Na kilkunastu stanowiskach bojowych nie przeżył ani jeden człowiek. Po godzinie walki, gdy zestrzelony został ostatni amerykański samolot, obrońcy zostali zmuszeni do kapitulacji.

Amerykanie postanowili jednak kontratakować – admirał Husband Kimmel wysłał trzy posiadane lotniskowce na pomoc obrońcom wyspy. Jeden z nich – USS „Saratoga” (dowódca zespołu – wiceadmirał Frank Jack Fletcher) – był w odległości około 420 mil morskich od Wake. Pozostałe lotniskowce tj. USS „Lexington” i USS „Enterprise” były dalej. Operacja została jednak odwołana przez wiceadmirała Williama Pye’a, który do czasu przybycia admirała Chestera Nimitza dowodził Flotą Pacyfiku po zdymisjonowaniu admirała Kimmela[3].

Japończycy rozstrzelali wszystkich jeńców na miejscu i dokonali rzezi rdzennej ludności wyspy.

5-6 października 1943 amerykański zespół TF-16 w składzie 6 lotniskowców kadm. Alfreda Montogmery'ego dokonał rajdu na Wake[5]. Wyspa ta, bez niemal żadnego znaczenia strategicznego, została wyzwolona dopiero 4 września 1945.

UwagiEdytuj

  1. Data dzienna jest różna dlatego, iż Wake i Pearl Harbor dzieliła linia zmiany daty.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h Suliga 2005 ↓.
  2. Encyklopedia II wojny światowej nr 14..., s. 248–249.
  3. a b c Encyklopedia II wojny światowej nr 14..., s. 249.
  4. Eric Lacroix, Linton Wells: Japanese Cruisers of the Pacific War. London: Chatham Publ, 1997, s. 296, 526. ISBN 1-86176-058-2. OCLC 222107331. (ang.)
  5. Eric Lacroix, Linton Wells: Japanese Cruisers of the Pacific War. London: Chatham Publ, 1997, s. 531. ISBN 1-86176-058-2. OCLC 222107331. (ang.)

BibliografiaEdytuj