Otwórz menu główne

Bitwa pod Passchendaele (znana także jako trzecia bitwa pod Ypres) – jedna z najkrwawszych bitew I wojny światowej rozegrana pomiędzy połączonymi armiami Wielkiej Brytanii (w tym podległych wówczas imperium brytyjskiemu: Kanady, Związku Południowej Afryki, Australii i Nowej Zelandii) i Francji, a armią Cesarstwa Niemieckiego. Celem bitwy było przejęcie kontroli nad wioską Passchendaele (dziś Passendale), w pobliżu Ypres we Flandrii Zachodniej (Belgia). Plan Ententy zakładał uczynienie wyłomu w liniach niemieckich, dostanie się na belgijskie wybrzeże i zajęcie znajdujących się tam baz niemieckich okrętów podwodnych.

Bitwa pod Passchendaele
I wojna światowa, Front zachodni
Ilustracja
Australijscy strzelcy na kładce w lesie Château,
29 października 1917 (wykonane przez Franka Hurley).
Czas 31 lipca6 listopada 1917
Miejsce Passendale k. Ypres
Terytorium Belgia
Przyczyna przedłużająca się wojna
Wynik bitwa nierozstrzygnięta
  • główny cel bitwy – przełamanie frontu – nie został osiągnięty
  • wysokie straty po obu stronach
Strony konfliktu
 Imperium brytyjskie

 Francja

 Cesarstwo Niemieckie
Dowódcy
Douglas Haig,
Hubert Gough,
Herbert Plumer,
Arthur Currie,
John Monash,
François Anthoine
Max von Gallwitz,
Erich Ludendorff
Straty
448 tys. (ranni, zabici, zaginieni) 217 194 Z+R[1]
24 065 jeńców
Położenie na mapie Belgii
Mapa lokalizacyjna Belgii
miejsce bitwy
miejsce bitwy
51°N 3°E/50,900278 3,021111
Front zachodni (I wojna światowa)

PrzebiegEdytuj

Bitwa toczona była w niesamowicie ciężkich warunkach terenowych. Obszar ten był z natury bagnisty, dodatkowo od sierpnia nastąpiło załamanie pogody. Ciągłe opady deszczu utworzyły na mocno wcześniej zbombardowanym terenie niemożliwe do przejścia morze błota. Szacuje się, iż w wypełnionych wodą kraterach utonęło co najmniej kilkadziesiąt tysięcy żołnierzy. Bagno uniemożliwiało też użycie czołgów. Niemcy byli dobrze umocnieni w sieci bunkrów. W końcu, po trzech miesiącach krwawych walk, 6 listopada 1917 Passchendaele zostało zdobyte przez Kanadyjczyków.

Bitwa jest uważana za jedną z najbardziej kontrowersyjnych i bezowocnych kampanii I wojny światowej. Prawie pół miliona żołnierzy alianckich i ćwierć miliona Niemców zginęło lub odniosło rany w walce o kawałek zrujnowanej, bagnistej ziemi. Bitwa przesunęła linię frontu o ok. 10 kilometrów. Nie zmieniło to w znaczący sposób sytuacji żadnej ze stron. Dodatkowo, w kwietniu następnego roku, w bitwie pod Lys Niemcy odzyskali prawie cały obszar utracony pod Passchendaele.

Wśród uczestników bitwy byli m.in. Henry Allingham i Harry Patch (w okresie późniejszym jedni z najdłużej żyjących ludzi), a także Adolf Hitler.

Passchendaele w kulturze masowejEdytuj

  • Do bitwy pod Passchendaele odniósł się brytyjski zespół Iron Maiden w piosence Paschendale z wydanego w 2003 r. albumu Dance of Death. Utwór opisuje okrucieństwo bitwy z perspektywy młodego żołnierza, jak również bezmyślność ludzkiego serca odnośnie wojny i zabijania (Terror of the men we kill – Human heart is hungry still).
  • Wydana w 2008 roku płyta The Art of War szwedzkiego zespołu Sabaton zawiera utwór The Price of a Mile, traktujący o bitwie pod Passchendaele.
  • Lyn MacDonald napisała powieść They called it Passchendaele: the story of the third battle of Ypres and of the men who fought in it.
  • W 2009 roku holenderski deathmetalowy zespół God Dethroned nagrał konceptalbum w całości poświęcony trzeciej bitwie pod Ypres – Passiondale (Passchendaele).
  • W 2018 roku gra z serii Battlefield - Battlefield 1 wprowadziła dodatek, w skład którego wchodzi mapa Passchendaele nawiązująca do tej bitwy.
  • Wydana w 2019 roku płyta The Great War szwedzkiego zespołu Sabaton zawiera utwór Great War, opowiadający o bitwie pod Passchendaele.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Jack Sheldon, The German Army at Passchendaele, Barnsley: Pen and Sword Books, 2007, ISBN 978-1-84415-564-4 (ang.).

BibliografiaEdytuj

  • Krzysztof Marcinek: Passchendaele: Kampania we Flandrii 1917, z serii: „Bitwy/Taktyka” # 25,. Zabrze: Wyd. Inforteditions, 2009. ISBN 978-83-89943-36-1.
  • Winston Groom: A Storm in Flanders: The Ypres Salient 1914–1918, Tragedy and Triumph on the Western Front. New York: Atlantic Monthly Press, 2002. ISBN 0-87113-842-5.