Bobowate właściwe

Bobowate właściwe, motylkowate właściwe[3] lub motylkowate[4] (Faboideae) – podrodzina (lub rodzina – w zależności od ujęcia systematycznego) roślin należąca do rodziny bobowatych (Fabaceae). W dawniejszych systemach klasyfikacyjnych jedna z trzech podrodzin w obrębie bobowatych (obok brezylkowych i mimozowych)[4]. W miarę poznawania filogenezy bobowatych okazało się, że bobowate właściwe stanowią jedną z wielu linii rozwojowych w obrębie rodziny, potwierdzono jednak monofiletyczny charakter grupy. Zalicza się tu większość rodzajów bobowatych, bo 476 z blisko 14 tysiącami gatunków[2]. Do tej podrodziny należą wszystkie rośliny bobowate (motylkowate) występujące dziko w Polsce.

Bobowate właściwe
Ilustracja
Groszek leśny
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

różopodobne

Rząd

bobowce

Rodzina

bobowate

Podrodzina

bobowate właściwe

Nazwa systematyczna
Faboideae
Synonimy
  • Fabaceae Lindl.
  • nom. cons. subfam. Papilionoideae

CharakterystykaEdytuj

Kwiaty przedstawicieli tej rodziny mają charakterystyczną budowę. Dwa płatki korony otaczają słupek i pręciki, nierzadko zrośnięte tworząc tzw. „łódeczkę”. Dwa płatki boczne tworzą „skrzydełka”, a górny płatek „żagielek”[3]. Ze względu na swoistą budowę kwiatów, dla tej podrodziny zastrzega się czasem stosowanie nazwy „motylkowate”[4].

SystematykaEdytuj

Pozycja systematyczna podrodziny[5][2]
bobowate


Detarioideae



Cercidoideae





Duparquetioideae




Dialioideae




Faboideaebobowate właściwe



Caesalpinioideaebrezylkowe






Podział podrodziny

W obrębie podrodziny wyróżnia się tradycyjnie liczne plemiona[6], w znacznej części mające charakter sztuczny, toteż w analizach filogenetycznych opisuje się często grupy (np. BAPH = baphioids, DAL = dalbergioids s.l., GEN = genistoids, IRLC = Inverted Repeat Loss Clade, MILL = Indigofereae + millettioids, MIRB = mirbelioids, ROB = robinioids, SWAR = swartzioids[2]) lub klady[7]. Wśród blisko pół tysiąca rodzajów wiele dzieli się na setki gatunków. Najbardziej zróżnicowane rodzaje to: traganek Astragalus (2400–3270 gatunków), indygowiec Indigofera (700), klekotnica Crotalaria (700), Mirbelia s.l. (450), Tephrosia (350), desmodium Desmodium (300), Aspalanthus (300), ostrołódka Oxytropis (300), Adesmia (240), koniczyna Trifolium (240), Rhynchosia (230), łubin Lupinus (200), siekiernica Hedysarum (160), groszek Lathyrus (160), wyka Vicia (160)[2].

Poniżej przedstawiony jest podział na plemiona i rodzaje według GRIN[6]

plemię Abreae

plemię Amorpheae

plemię Bossiaeeae

plemię Brongniartieae

plemię Cicereae

plemię Crotalarieae

plemię Dalbergieae

plemię Desmodieae

plemię Dipterygeae

plemię Euchresteae

plemię Fabeae

plemię Galegeae

plemię Genisteae

plemię Hedysareae

plemię Hypocalypteae

plemię Indigofereae

plemię Loteae

plemię Millettieae

plemię Mirbelieae

plemię Phaseoleae

plemię Podalyrieae

plemię Psoraleeae

plemię Robinieae

plemię Sesbanieae

  • Sesbania Scop.turi

plemię Sophoreae

plemię Swartzieae

plemię Thermopsideae

plemię Trifolieae

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b c d e Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-01] (ang.).
  3. a b Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski: Botanika Systematyka. Wyd. t. 2, wydanie 10. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 83-01-10951-3.
  4. a b c Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998. ISBN 83-7079-778-4.
  5. Legume Phylogeny Working Group. A new subfamily classification of the Leguminosae based on a taxonomically comprehensive phylogeny. „Taxon”. 66, 1, s. 44–77, 2017. DOI: 10.12705/661.3. 
  6. a b Family: Fabaceae Lindl., nom. cons. subfam. Faboideae (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-01].
  7. Martin F. Wojciechowski, Johanna Mahn: Papilionoideae (ang.). Arizona State University, 2006. [dostęp 2010-02-01].
  8. a b c Jerzy Hrynkiewicz-Sudnik, Bolesław Sękowski, Mieczysław Wilczkiewicz, Rozmnażanie drzew i krzewów liściastych, wyd. 3, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 368-370, ISBN 83-01-13434-8, OCLC 749776599.