Bodzanów (województwo małopolskie)

wieś w województwie małopolskim
Zobacz też: Bodzanów w innych znaczeniach tej nazwy.

Bodzanówwieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Biskupice. W latach 1975–1998 w województwie krakowskim.

Artykuł 49°59′21.3″N 20°9′11.3″E
- błąd 4 m
WD 49°59'N, 20°9'E, 50°1'N, 20°7'E
- błąd 2328 m
Odległość 734 m
Bodzanów
wieś
Ilustracja
Kościół p.w. Świętych Apostołów Piotra i Pawła
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat wielicki
Gmina Biskupice
Liczba ludności (2018-12-31) 1409[1]
Strefa numeracyjna 12
Kod pocztowy 32-020[2]
Tablice rejestracyjne KWI
SIMC 0314922
Położenie na mapie gminy Biskupice
Mapa konturowa gminy Biskupice, u góry znajduje się punkt z opisem „Bodzanów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Bodzanów”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Bodzanów”
Położenie na mapie powiatu wielickiego
Mapa konturowa powiatu wielickiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Bodzanów”
Ziemia49°59′21,3″N 20°09′11,3″E/49,989250 20,153139
Pańska Góra z Bodzanowa

Przez obszar Bodzanowa przebiega droga krajowa nr 94 (JędrzychowiceTargowisko). Jest to największa, zajmująca obszar 617 ha, miejscowość gminy Biskupice.

Położenie geograficzneEdytuj

Bodzanów położony jest na jednym z wzniesień Pogórza Wielickiego. Najwyższe wzniesienie zwane Pańską Górą, znajduje się na pograniczu Bodzanowa i Słomiroga. Od strony południowej sąsiaduje z Zabłociem, Szczygłowem i Biskupicami. Od zachodu graniczy z Przebieczanami, a od wschodu ze Słomirogiem i Zagórzem. Od strony północnej sąsiaduje z Ochmanowem, Zakrzowem i Zakrzowcem. Bodzanów położony jest 20 km od centrum Krakowa, a od Wieliczki i Niepołomic dzieli go 6 km.

Etymologia nazwyEdytuj

Bodzanów to według prof. Bujaka nazwa dzierżawcza, nawiązująca do nazwiska pierwszego właściciela miejscowości. Zanim Bolesław I Chrobry sprowadził Benedyktynów i osadził ich w Tyńcu, dobra im przyznane należały do rodziny Toporczyków. Nazwisko zasadźcy zaś miało brzmieć Boczan, ewentualnie Bocan.

Integralne części wsiEdytuj

Integralne części wsi Bodzanów[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0314939 Kąty część wsi
0314945 Łaziski część wsi
0314951 Na Podlasiu część wsi
0314968 Poddana część wsi
0314974 Rędziny część wsi
0314980 Słomiana część wsi
0314997 Wzory część wsi

HydrografiaEdytuj

Przez wieś przepływają dwa cieki wodne. Jednym z nich jest potok zwany Bogusław biorący początek w zachodnim rejonie Biskupic i Przebieczan, zbierający wody z dużych połaci Bodzanowa płynie dalej przez gminę Niepołomice, wpadając do Wisły w miejscowości Grabie. Drugi ciek wodny, to potok Podłęsk biorący początek w południowym rejonie Bodzanowa, w Podłężu łączy się z potokiem Obrzydk i potokiem płynącym ze Staniątek, zwanym Babicą nim wpada do Wisły.

GlebyEdytuj

Na terenie Bodzanowa występują czarnoziemy lessowe oraz gleby brunatne.

HistoriaEdytuj

W okresie celtyckim teren, na którym znajduje się wieś, był zamieszkany przez ludność zajmującą się wyrębem lasów, pasterstwem i rolnictwem. Dowodzą tego znalezione przez archeologów przedmioty – głównie resztki naczyń glinianych oraz ślady pieców garncarskich.

Nazwa wsi Bodzanów pojawiła się w dokumencie pisanym pochodzącym z 1044 roku, wydanym w związku ze sprowadzeniem do Wieliczki ojców Benedyktynów. Jako proboszczowie Parafii Wielickiej wspomniani ojcowie otrzymali w uposażeniu 2 wsie: Bodzanów i Sierczę oraz warzelnie soli. Zgodnie z przekazem Długosza Bodzanów miał wówczas 23 łany kmiece, 3 karczmy oraz trzech zagrodników posiadających ziemię.

Spis majątku Zakonu Benedyktynów potwierdza fakt istnienia Bodzanowa już na przełomie XI i XII wieku. Pierwszy kościół w Bodzanowie miał poświęcić św. Stanisław, biskup krakowski, a więc już w XI wieku. W 1325 roku Bodzanów figurował jako parafia płacąca do Rzymu świętopietrze. Wieś opactwa benedyktynów tynieckich w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku[5].

ZabytkiEdytuj

Obiekt wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[6].

  • drewniany kościół z XVIII wieku pod wezwaniem św. apostołów Piotra i Pawła.

Inne

Kościół w BodzanowieEdytuj

 
Kościół w Bodzanowie od strony południowej

Parafia pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Bodzanowie należy do dekanatu wielickiego. W północno-zachodniej części wsi stoi kościół z 1735 roku – jednonawowa budowla drewniana o konstrukcji zrębowej. Jest to trzecia świątynia zbudowana na tym miejscu. Kościół przebudowano i wyremontowano w latach: 1870, 1910 i 1923, a w 1910 roku od zachodu dobudowano kruchtę. Niska wieża, nakryta daszkiem o kształcie piramidy, wbudowana jest w korpus kościoła. Rokokowe ołtarze – główny i dwa boczne oraz boczny późnobarokowy, pochodzą z trzeciej ćwierci XVIII wieku. W prezbiterium świątyni znajduje się bogato złocony ołtarz, w którym umieszczone są relikwie świętych. Niewielkie tabernakulum w środku ołtarza ozdobione jest malowidłami. Za ołtarzem widnieje obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Na zewnątrz wieży kościoła znajduje się figurka św. Floriana, odlana z ołowiu.

W sierpniu 2016 roku rozpoczęła się budowa nowego kościoła.

SzkołaEdytuj

Szkolnictwo w Bodzanowie sięga swoimi korzeniami XVI wieku, wówczas funkcje oświatowe pełniła parafia. Pierwszy zawodowy nauczyciel rozpoczął nauczanie w 1898 roku. W 1902 roku, nowy nauczyciel Władysław Biestek, doprowadził do budowy szkoły, w 1909 budynek został oddany do użytku. Jesienią 1967 roku oddano do użytku nową szkołę, otrzymała ona imię Wojska Polskiego.

PrzypisyEdytuj

  1. Ludność gminy Biskupice wg stanu na 31.12.2018. biskupice.pl. [dostęp 2020-03-19].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 71 [dostęp 2020-12-23] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. GUS. Rejestr TERYT
  5. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 102.
  6. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2020-09-30.

Linki zewnętrzneEdytuj