Boguchwała

miasto w województwie podkarpackim

Boguchwała (do 1728 Piotraszówka) – miasto w Polsce, w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, siedziba gm. miejsko-wiejskiej, na Podgórzu Rzeszowskim, nad Wisłokiem, graniczące z Rzeszowem przy trasie międzynarodowej E371.

Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Boguchwała
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Kościół parafialny pw. św. Stanisława BM
w Boguchwale
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat rzeszowski
Gmina Boguchwała
Aglomeracja rzeszowska
Data założenia XIV wiek
Prawa miejskie 1728–1772, od 2008
Burmistrz Wiesław Kąkol
Powierzchnia 9,11[1] km²
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności
• gęstość

6184[2]
671,5 os./km²
Strefa numeracyjna (+48) 17
Kod pocztowy 36-040
Tablice rejestracyjne RZE
Położenie na mapie gminy Boguchwała
Mapa konturowa gminy Boguchwała, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Boguchwała”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Boguchwała”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Boguchwała”
Położenie na mapie powiatu rzeszowskiego
Mapa konturowa powiatu rzeszowskiego, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Boguchwała”
Ziemia49°58′59″N 21°56′23″E/49,983056 21,939722
TERC (TERYT) 1816034
SIMC 0644750
Urząd miejski
ul. Suszyckich 33
36-040 Boguchwała
Strona internetowa

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do woj. rzeszowskiego.

Miasto jest siedzibą parafii pod wezwaniem św. Stanisława Biskupa, należącej do dekanatu Boguchwała, diecezji rzeszowskiej.

HistoriaEdytuj

Miejscowość została założona w XIV w. przez M. Piotraszewskiego i pierwotnie należała do ziemi sanockiej[3][4]. Wieś przeszła na własność M. S. Ligęzy w 1561. Wieś szlachecka Piotraschowka, własność Ligęzów, położona była w 1589 roku w ziemi przemyskiej województwa ruskiego[5]. W czerwcu 1624 Tatarzy spalili znaczną jej część. Wieś, położona w powiecie przemyskim, była własnością Macieja Stanisława Ustrzyckiego, została spustoszona w czasie najazdu tatarskiego w 1672 roku[6]. W poł. XVII w. wieś przejęli Ustrzyccy, po nich Urbańscy, a w 1724 klucz, którego była siedzibą, został zakupiony przez Teodora Lubomirskiego (1683–1745). Staraniem nowego suwerena w 1728 August II Mocny nadał prawa miejskie wsi, zmieniając jej nazwę na Boguchwała. W XVIII w. miasto rozwijało się szybko jako siedziba klucza dóbr. Lubomirski wybudował pałac (1728) i kościół św. Stanisława, konsekrowany w 1729 r. W 1763 nowym właścicielem miasta został generał wojsk koronnych P. Starzyński. W 1772 Boguchwała utraciła prawa miejskie. W 1805 r. cały majątek nabył ziemianin Florian Straszewski. W 2. poł. XIX w. podupadły klucz boguchwalski zakupił Z. Suszycki. Doprowadził on do rozwinięcia jego gospodarki i utworzył Naukowy Zakład Gospodarczy, który stał się zapleczem dla badań i wprowadzania innowacji w zakresie gospodarowania w rolnictwie. Udane inwestycje gospodarcze w kluczu doprowadziły do wzrostu produkcyjnego. Działalność ta pozwoliła na utworzenie przez W. Suszycką 1 maja 1926 we Lwowie fundacji wspierającej chłopów we wprowadzaniu ulepszeń w rolnictwie.

W marcu 1947 roku przez Boguchwałę przejeżdżał gen. Świerczewski jadąc na swą ostatnią akcję w Bieszczadach. Ku jego pamięci imieniem generała nazwano szkołę podstawową w Boguchwale na której umieszczono płaskorzeźbę z popiersiem Świerczewskiego[7].

1 stycznia 2008 Boguchwała odzyskała prawa miejskie[8].

DemografiaEdytuj

  • Piramida wieku mieszkańców Boguchwały w 2014 roku[2].


 

GospodarkaEdytuj

Miasto jest ośrodkiem przemysłu elektrotechnicznego i energetycznego. Znajdują się w nim placówki Zakładów Porcelany Elektrotechnicznej „ZAPEL” S.A. oraz Inst. Energetyki.

TransportEdytuj

ZabytkiEdytuj

SportEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r.. [dostęp 2010-08-20].
  2. a b Boguchwała w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-01-11] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  3. Adam Fastnacht: Osadnictwo ziemi sanockiej w latach 1340—1650. Zakład Narodowy im. Ossolińskich — Wydawnictwo, Wrocław 1962, s. 89.
  4. Stefan Ochenduszko: Zwięczyca pod Rzeszowem, w: „Rocznik Przemyski”, t. XIII. Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Przemyślu, Przemyśl 1970, s. 400. ISSN 0137-4168
  5. Aleksander Jabłonowski, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 7. Ziemie ruskie. Ruś Czerwona. Cz. 1, Warszawa 1901, s. 13.
  6. Andrzej Gliwa, Wykaz zniszczeń we wsiach i miastach ziemi przemyskiej po najeździe tatarskim z 1672 roku : (cz. I), w: Prace Historyczno-Archiwalne, Tom 13 (2003), Rzeszów 2003, s. 142.
  7. Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa „Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939–1945”, Sport i Turystyka 1988, ​ISBN 83-217-2709-3​, str. 627
  8. {{{tytuł}}}, www.boguchwala.pl [dostęp 2020-04-13].tytuł

BibliografiaEdytuj

  • *Praca zbiorowa: Słownik biograficzny działaczy ruchu ludowego. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1989.

Linki zewnętrzneEdytuj