Boguchwała

miasto w województwie podkarpackim

Boguchwała (do 1728 Piotraszówka) – miasto w Polsce, w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, siedziba gm. miejsko-wiejskiej, na Podgórzu Rzeszowskim, nad Wisłokiem, graniczące z Rzeszowem przy trasie międzynarodowej E371.

Boguchwała
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Centrum miasta
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat rzeszowski
Gmina Boguchwała
Aglomeracja rzeszowska
Data założenia XIV wiek
Prawa miejskie 1728–1772, od 2008
Burmistrz Wiesław Kąkol
Powierzchnia 9,11[1] km²
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności
• gęstość

6184[2]
671,5 os./km²
Strefa numeracyjna (+48) 17
Kod pocztowy 36-040
Tablice rejestracyjne RZE
Położenie na mapie gminy Boguchwała
Mapa konturowa gminy Boguchwała, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Boguchwała”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Boguchwała”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Boguchwała”
Położenie na mapie powiatu rzeszowskiego
Mapa konturowa powiatu rzeszowskiego, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Boguchwała”
Ziemia49°58′59″N 21°56′23″E/49,983056 21,939722
TERC (TERYT) 1816034
SIMC 0644750
Urząd miejski
ul. Suszyckich 33
36-040 Boguchwała
Strona internetowa

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do woj. rzeszowskiego.

Miasto jest siedzibą parafii pod wezwaniem św. Stanisława Biskupa, należącej do dekanatu Boguchwała, diecezji rzeszowskiej.

HistoriaEdytuj

Miejscowość została założona w XIV w. przez M. Piotraszewskiego i pierwotnie należała do ziemi sanockiej[3][4]. Wieś przeszła na własność M. S. Ligęzy w 1561. Wieś szlachecka Piotraschowka, własność Ligęzów, położona była w 1589 roku w ziemi przemyskiej województwa ruskiego[5]. W czerwcu 1624 Tatarzy spalili znaczną jej część. Wieś, położona w powiecie przemyskim, była własnością Macieja Stanisława Ustrzyckiego, została spustoszona w czasie najazdu tatarskiego w 1672 roku[6]. W poł. XVII w. wieś przejęli Ustrzyccy, po nich Urbańscy, a w 1724 klucz, którego była siedzibą, został zakupiony przez Teodora Lubomirskiego (1683–1745). Staraniem nowego suwerena w 1728 August II Mocny nadał prawa miejskie wsi, zmieniając jej nazwę na Boguchwała. W XVIII w. miasto rozwijało się szybko jako siedziba klucza dóbr. Lubomirski wybudował pałac (1728) i kościół św. Stanisława, konsekrowany w 1729 r. W 1763 nowym właścicielem miasta został generał wojsk koronnych P. Starzyński. W 1772 Boguchwała utraciła prawa miejskie. W 1805 r. cały majątek nabył ziemianin Florian Straszewski. W 2. poł. XIX w. podupadły klucz boguchwalski zakupił Z. Suszycki. Doprowadził on do rozwinięcia jego gospodarki i utworzył Naukowy Zakład Gospodarczy, który stał się zapleczem dla badań i wprowadzania innowacji w zakresie gospodarowania w rolnictwie. Udane inwestycje gospodarcze w kluczu doprowadziły do wzrostu produkcyjnego. Działalność ta pozwoliła na utworzenie przez W. Suszycką 1 maja 1926 we Lwowie fundacji wspierającej chłopów we wprowadzaniu ulepszeń w rolnictwie.

W marcu 1947 roku przez Boguchwałę przejeżdżał gen. Świerczewski jadąc na swą ostatnią akcję w Bieszczadach. Ku jego pamięci imieniem generała nazwano szkołę podstawową w Boguchwale na której umieszczono płaskorzeźbę z popiersiem Świerczewskiego[7].

1 stycznia 2008 Boguchwała odzyskała prawa miejskie[8].

DemografiaEdytuj

  • Piramida wieku mieszkańców Boguchwały w 2014 roku[2].


 

GospodarkaEdytuj

Miasto jest ośrodkiem przemysłu elektrotechnicznego i energetycznego. Znajdują się w nim placówki Zakładów Porcelany Elektrotechnicznej „ZAPEL” S.A. oraz Inst. Energetyki.

TransportEdytuj

ZabytkiEdytuj

SportEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r.. [dostęp 2010-08-20].
  2. a b Boguchwała w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-01-11] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  3. Adam Fastnacht: Osadnictwo ziemi sanockiej w latach 1340—1650. Zakład Narodowy im. Ossolińskich — Wydawnictwo, Wrocław 1962, s. 89.
  4. Stefan Ochenduszko: Zwięczyca pod Rzeszowem, w: „Rocznik Przemyski”, t. XIII. Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Przemyślu, Przemyśl 1970, s. 400. ISSN 0137-4168
  5. Aleksander Jabłonowski, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 7. Ziemie ruskie. Ruś Czerwona. Cz. 1, Warszawa 1901, s. 13.
  6. Andrzej Gliwa, Wykaz zniszczeń we wsiach i miastach ziemi przemyskiej po najeździe tatarskim z 1672 roku : (cz. I), w: Prace Historyczno-Archiwalne, Tom 13 (2003), Rzeszów 2003, s. 142.
  7. Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa „Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939–1945”, Sport i Turystyka 1988, ​ISBN 83-217-2709-3​, str. 627
  8. {{{tytuł}}}, www.boguchwala.pl [dostęp 2020-04-13].tytuł

BibliografiaEdytuj

  • Praca zbiorowa: Słownik biograficzny działaczy ruchu ludowego. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1989.

Linki zewnętrzneEdytuj