Otwórz menu główne

Bogusław Szczepańczyk

polski twórca ekslibrisów, nauczyciel

Bogusław Szczepańczyk (ur. 12 lipca 1919 r. w Mesznej, zm. 22 lipca 1994 r. w Wodzisławiu Śląskim) – nauczyciel, nieprofesjonalny twórca ekslibrisów – linorytów o tematyce ekologicznej. Mieszkał w Wodzisławiu Śląskim.

Wykształcenie i praca zawodowaEdytuj

Ukończył gimnazjum 8-klasowe i jak sam wspomina szkolne lata:

 
… wkuwałem jeszcze grekę, która nawiasem mówiąc bardziej mi odpowiadała niż łacina. Po zdaniu matury w 1938 r. wstąpiłem do Pedagogium w Katowicach, którego drugi rok ukończyłem dopiero po wojnie.

W czasie okupacji pracował na roli, a także jako pomocnik kowala. Po wojnie, po ukończeniu studiów pedagogicznych całe życie pracował jako nauczyciel. Wiele lat uczył wychowania fizycznego w Liceum Ogólnokształcącym w Wodzisławiu Śl. Kilkanaście lat pracował również w administracji szkolnej – Inspektoracie Oświaty w Wodzisławiu Śl.

Na emeryturę przeszedł w 1979 roku, ale pracował jeszcze jako nauczyciel przez kilka godzin tygodniowo, prowadząc m.in. koło grafiki w Ognisku Pracy Pozaszkolnej w Wodzisławiu. Mieszkał przy ul. Szkolnej.

Twórczość ekslibrisowaEdytuj

Bogusław Szczepańczyk tak wyjaśnia, kiedy i dlaczego zaczął tworzyć ekslibrisy:

 
Grafiką zająłem się od 1973 r., kiedy pomyślałem, czym zająć się, gdy już będę na emeryturze.

Uzdolnienia artystyczne miała jego bliższa i dalsza rodzina – muzyczne, malarskie itd. Ekslibrisy tworzył również jego brat – Adam Szczepańczyk, ale miały one zupełnie inny charakter.

Gdy zaczynał, Bogusław Szczepańczyk nie miał żadnego profesjonalnego przygotowania w dziedzinie linorytu czy ogólnie grafiki. Jego ekslibrisy to wyłącznie linoryty, każdy z nich jest pracowicie wycięty w linoleum, skomponowany na niewielkiej przestrzeni, często uzupełniony sentencją łacińską, a czasem grecką.

Bogusław Szczepańczyk brał udział w ponad 50 konkursach i wystawach zbiorowych, często był tam zauważany, doceniany, nagradzany. Jego prace znajdują się w kilkunastu kolekcjach prywatnych (nie tylko w Polsce), a także w muzeach polskich i zagranicznych. Wystaw indywidualnych miał tylko kilkanaście, rozsianych w wielu miejscowościach Polski.

W dorobku Bogusława Szczepańczyka znalazło się ponad 300 księgoznaków. Ekslibrisy te powstały nie tylko dla oznakowania książek autora i jego rodziny, ale także dla przyjaciół, znajomych, a nawet nieznajomych bibliofilów. Także (nawet w dużej ilości) dla bibliotek publicznych, szkolnych, muzealnych, organizacji, instytucji, bibliotek w zakładach przemysłowych.

Ekslibrisy Bogusława Szczepańczyka mają w większości tematykę ekologiczną, są związane ściśle z przyrodą. Szczególnie często odwzorowywał kwiaty, rośliny, zwierzęta, a także pejzaże górskie, często z wkomponowanym tam człowiekiem. Trudno opisać czy sklasyfikować precyzyjnie wszystkie pozostałe tematy, jakie występują na jego ekslibrisach. Rysunki jego są lapidarne i celne, a jednocześnie niezwykle finezyjne. Emanuje z nich dobroć i sympatia dla ludzi i przyrody. W ten specyficzny sposób popierał on działania ekologiczne.

OpinieEdytuj

Fragmenty tekstów z katalogów:

 Katalog wystawy „Ekslibrisy Bogusława Szczepańczyka” Łódź 1992:
Na wielu spotkaniach miłośników ekslibrisów w Polsce można zobaczyć spokojnego, skromnego starszego pana otoczonego zazwyczaj liczną gromadką kolekcjonerów i autorów ekslibrisów. Rozmawia z nimi i wręcza im swoje ekslibrisy, które tuż przed chwilą sygnował. Czasem też otrzymuje ekslibris innych autorów od kolekcjonerów lub autorów. To Bogusław Szczepańczyk. Ta życzliwość dla ludzi (wszak kolekcjoner to też człowiek) emanuje z jego postaci, rozmów, gestów, słowem z jego osobowości, ale też i z jego prac.
 Jan Kowalski w katalogu wystawy „Bogusław Szczepańczyk. Ekslibrisy” Wrocław 1988 r.:
Bogusław Szczepańczyk jest bez wątpienia ekologiem, choć nie wiem, do jakiej organizacji „zielonych” należy. Ale oglądając jego ekslibrisy, wyraźnie odczytujemy wezwanie o zachowanie przyrody w tym stanie, w jakim ją zastaliśmy, i o utrzymanie symbiozy człowieka z otaczającym go środowiskiem naturalnym, przyrodniczym.