Bohuslav Havránek

czeski językoznawca

Bohuslav Havránek (ur. 30 stycznia 1893 w Pradze, zm. 2 marca 1978 tamże) – czeski językoznawca, slawista oraz leksykograf, profesor Uniwersytetu Karola w Pradze[1].

Bohuslav Havránek
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

30 stycznia 1893
Praga

Data i miejsce śmierci

2 marca 1978
Praga

Zawód, zajęcie

językoznawca, slawista

Narodowość

czeska

Był członkiem Czechosłowackiej Akademii Nauk i zagranicznych akademii naukowych. Pełnił funkcję redaktora w czasopismach językoznawczych i slawistycznych, m.in. „Slovo a slovesnost” i „Slavia”[2]. Wydawał prace Jana Mukařovskiego[1].

W latach 1912–1916 studiował historię sztuki i estetykę na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Karola. W 1928 r. został mianowany docentem; w latach 1929–1934 piastował stanowisko profesora nadzwyczajnego, a od 1934 r. był profesorem zwyczajnym językoznawstwa slawistycznego na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Masaryka w Brnie. W 1939 r. został zatrudniony na Uniwersytecie Karola[3].

Do jego zainteresowań naukowych należały: związki słowiańskich dialektów i języków standardowych, rozwój języków południowosłowiańskich w ramach ligi bałkańskiej, badanie języka czeskiego (dialektologia i ewolucja historyczna), problematyka kultury językowej, leksykologia, terminologia, językoznawstwo ogólne, historia językoznawstwa[3].

W teorii języka literackiego jako pierwszy zaproponował rozróżnienie między normą językową (zespołem środków językowych) a kodyfikacją (uregulowaniem normy). Zwracał uwagę na demokratyzację i stylistyczną wariantywność języka literackiego. Po śmierci V. Mathesiusa stał się przewodniczącym Praskiego Koła Lingwistycznego i jednym z jego najwybitniejszych przedstawicieli[3].

Wybrana twórczość

edytuj
  • Genera verbi v slovanských jazycích I, 1926
  • Linguistika obecná, indoevropská, slovanská a česká, 1930
  • Genera verbi v slovanských jazycích II, 1937
  • Staročeská literatura v hlaholském písemnictví charvatském; Expanse spisovné češtiny od 14. do 16. století, 1939
  • Strukturalismus – Strukturální estetika – Strukturální linguistika – Strukturální věda o literatuře, 1940
  • O básnickém jazyce, 1947
  • Česká mluvnice – základní jazyková příručka, 1951 (współautorstwo)
  • Stručná mluvnice česká pro střední školu, 1952 (współautorstwo)

Przypisy

edytuj
  1. a b Jacek Baluch, Piotr Gierowski: Czesko-polski słownik terminów literackich. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2016, s. 435–436. ISBN 978-83-233-4066-9.
  2. Havránek Bohuslav, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2019-11-30].
  3. a b c Mistrík 1993 ↓.

Bibliografia

edytuj