Otwórz menu główne

Bokówka biała (Pleurocybella porrigens (Pers.) Singer) – gatunek grzybów z rodziny twardzioszkowatych (Marasmiaceae)[1].

Bokówka biała
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina twardzioszkowate
Rodzaj bokówka
Gatunek bokówka biała
Nazwa systematyczna
Pleurocybella porrigens (Pers.) Singer
Mycologia 39(1): 81 (1947)
Ilustracja
{{{opis drugiego obrazka}}}
Hymenofor bokówki białej

Systematyka i nazewnictwoEdytuj

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pleurocybella, Marasmiaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1796 r. Persoon nadając mu nazwę Agaricus porrigens. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1947 r. Rolf Singer, przenosząc go do rodzaju Pleurocybella[1].

Synonimy naukowe[2]:

  • Agaricus porrigens Pers. 1796
  • Agaricus porrigens var. dimidiatus Alb. & Schwein.
  • Agaricus porrigens var. infundibuliformis Alb. & Schwein.
  • Agaricus porrigens Pers. 1796 var. porrigens
  • Calathinus porrigens (Pers.) Quél. 1886
  • Dendrosarcus porrigens (Pers.) Kuntze
  • Nothopanus porrigens (Pers.) Singer
  • Phyllotus porrigens (Pers.) P. Karst.
  • Pleurotellus porrigens (Pers.) Kühner & Romagn.
  • Pleurotus albolanatus Peck, in Kauffman
  • Pleurotus porrigens (Pers.) P. Kumm.

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 1999 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako bedłka wydłużona, bedłka rozesłana i boczniak rozesłany[3].

MorfologiaEdytuj

Kapelusz

Biały, o długości 2–9 cm i szerokości 2–5 cm. U młodych okazów jest okrągły, łyżkowaty, później kształtem przypomina ucho ludzkie. Nie posiada trzonu, lecz przyrasta do podłoża bokiem lub zwężoną częścią. Skórka matowa i gładka, jedynie w miejscu przyrośnięcia nieco spilśniona[4].

Blaszki

Szerokie, o gładkich ostrzach i zbiegające w miejscu przyrośnięcia kapelusza. Początkowo są białe, z czasem stają się kremowe lub żółtawe[4].

Miąższ

Mięsisty, białawy, o delikatnym smaku i typowym grzybowym zapachu[4].

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki o kształcie od elipsoidalnego do kulistego i rozmiarach: 6–7.5 × 5–6 µm[5].

Występowanie i siedliskoEdytuj

Na półkuli północnej notowany jest w Ameryce Północnej, Europie, w Korei i Japonii, na półkuli południowej tylko w Indonezji[6]. W Polsce dość rzadki, ale nie znajduje się na czerwonej liście gatunków zagrożonych.

Rośnie na próchniejącym drewnie drzew iglastych, szczególnie w wilgotnych miejscach. Częstszy jest w górach. Występuje w grupach lub po kilka kapeluszy przyrośniętych do drewna wachlarzowato lub skrzydłowato[4]. Kapelusze często są z sobą pozrastane.

ZnaczenieEdytuj

Saprotrof[3]. Grzyb jadalny. Za jadalny uważany jest np. w Kanadzie i Hongkongu (znajduje się na opracowanej dla FAO liście grzybów spożywanych w różnych krajach[7]). Za jadalny uważany jest też przez wiele poradników dla grzybiarzy[5], jednak w czeskim atlasie grzybów jest uznany za niejadalny[4].

Gatunki podobneEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  3. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. a b Grzybland. Bokówka biała. [dostęp 2011-09-07].
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2016-01-10].
  7. Eric Boa: Wild edible fungi : A global overview of their use and importance to people. FAO, 2004, seria: Non-wood Forest Products 17. ISBN 92-5-105157-7. (ang.)