Otwórz menu główne

Boleń (województwo małopolskie)

wieś w województwie małopolskim

Boleń – wieś położona w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zielonki[2].

Boleń
Dwór w Boleniu
Dwór w Boleniu
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat krakowski
Gmina Zielonki
Sołectwo Bosutów-Boleń
Liczba ludności (31.12.2018) 379 (wraz z Bosutowem: 925)[1]
Strefa numeracyjna (+48) 12
Kod pocztowy 32-086
Tablice rejestracyjne KRA
SIMC 0344113
Położenie na mapie gminy Zielonki
Mapa lokalizacyjna gminy Zielonki
Boleń
Boleń
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Boleń
Boleń
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Boleń
Boleń
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krakowskiego
Boleń
Boleń
Ziemia50°08′03″N 19°58′33″E/50,134167 19,975833
Strona internetowa miejscowości

Boleń wchodzi w skład sołectwa Bosutów-Boleń.

W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa krakowskiego.

Spis treści

EtymologiaEdytuj

Nazwa Boleń pochodzi od węgierskiego słowa bleny (wymawianego bolejń) oznaczającego tura, żubra. Za koncepcją tą przemawia prawdopodobna obecność w tych okolicach osadników lub jeńców węgierskich, co znalazło odzwierciedlenie w nazwach kilku innych, okolicznych wsi, wywodzących się, jak się przypuszcza, z języka węgierskiego (por.: Węgrzce, dawniej Vengerce – dosł. wieś Węgrów, Batowice od batja - stryj, Bibice od bibic – czajka, Bosutów od bozszu – zemsta[3].

W źródłach z okresu średniowiecza wieś wzmiankowana była jako Bolen, Bolenya, Bolene, Bolena, Boleny, Bolycy, Bolyeny[4].

HistoriaEdytuj

Najstarsze ślady osadnictwa na obszarze wsi pochodzą ze środkowego i późnego okresu lateńskiego (III-I w. p.n.e) oraz okresu wczesnorzymskiego (I w. n.e.). Wskazują one, iż na terenie tym żyli przedstawiciele grupy tynieckiej[5].

Okres późnego średniowieczaEdytuj

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z roku 1389[6], kiedy to Jan z Niezwojowic zapisał swojej żonie Małgorzacie 80 grzywien posagu na Boleniu[4].

Wieś była własnością szlachecką i stosunkowo często przechodziła z rąk do rąk. W roku 1415 syn Jana z Niezwojowic, również Jan, sprzedał Boleń Janowi z Łysobarku. W 1432 właścicielem wsi w wyniku podziału dóbr został Jan z Kończyc, w 1458 nabył ją Jan Burzyński z Janiny, zaś w roku 1465 Katarzyna, żona Stanisława z Młodziejowic herbu Stary Koń. W tamtym okresie we wsi żyło 5 kmieci, ponadto znajdował się w niej dwór rycerski oraz karczma z osobnymi polami. Wieś znajdowała się w rękach rodziny Młodziejowskich do roku 1528, kiedy to Andrzej syn Stanisława z Młodziejowic, kasztelana sandomierskiego, darował Janowi Mężykowi Słaboszowi z Putniowic wszystkie swoje dobra dziedziczne w tym Boleń[4][7].

Okres zaborówEdytuj

Po III rozbiorze Polski miejscowość znalazła się w granicach zaboru austriackiego. W wyniku ustaleń kongresu wiedeńskiego w 1815 r., Boleń wraz z 244 innymi miejscowościami wszedł w skład Rzeczypospolitej Krakowskiej.

Po zaanektowaniu Rzeczypospolitej Krakowskiej przez Austrię w 1846 r., miejscowość przynależała do państwa Habsburgów aż do odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 roku.

Okres zaboru austriackiego był dla miejscowej społeczności szczególny. Boleń leżał bowiem tuż przy granicy austriackorosyjskiej. Wielu powstańców, handlarzy, przemytników okupiło życiem próbę przekroczenia tejże granicy.
Przebieg granicy upamiętnia postawiony w 1998 roku monument. Pomnik znajdujący się na obrzeżach miejscowości przypomina o I Kompanii Kadrowej Józefa Piłsudskiego, która w swoim szlaku bojowym do Kielc obaliła zaborcze słupy graniczne.

KomunikacjaEdytuj

Na Boleń można dostać się obsługiwanymi przez MPK Kraków liniami autobusowymi, wysiadając na przystankach:

  • Bibice (na żądanie): 257, 277, 280
  • Bosutów (pętla): 297

Dojazd ułatwiają również liczne linie komunikacji prywatnej kursujące z okolic Regionalnego Dworca Autobusowego w Krakowie przy ulicy Bosackiej.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Strona gminy Zielonki. [dostęp 2019-02-23].
  2. GUS. Rejestr TERYT
  3. Wyżga 2009 ↓, s. 33–35.
  4. a b c Jurek 2010-2016 ↓, s. 179.
  5. Wyżga 2009 ↓, s. 25.
  6. Wyżga 2009 ↓, s. 34.
  7. Wyżga 2009 ↓, s. 52.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj