Otwórz menu główne

Bolzanowłoski krążownik ciężki z okresu międzywojennego i II wojny światowej, ostatnia jednostka tej klasy faszystowskich Włoch.

Bolzano
Ilustracja
Historia
Stocznia Ansaldo Sestri
Położenie stępki 11 czerwca 1930
Wodowanie 31 sierpnia 1932
 Regia Marina
Wejście do służby 19 sierpnia 1933
Zatopiony 22 czerwca 1944
Los okrętu złomowany
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność standardowa: 10 900 t
pełna: 13 900 t
Długość 196 m
Szerokość 20,6 m
Zanurzenie 6,8 m
Napęd
4 turbiny parowe o mocy 150 000 KM, 10 kotłów parowych, 4 śruby
Prędkość 36 węzłów
Zasięg 4400 Mm przy prędkości 16 w
Uzbrojenie
8 dział 203 mm (4xII)
12 dział 100 mm plot (6xII)
8 działek 37 mm plot (4xII)
8 wkm 13,2 mm plot (4xII)
8 wt 533 mm (4xII)
– stan na 1937-42, szczegóły w tekście
Wyposażenie lotnicze
2 wodnosamoloty
Załoga 780

Spis treści

Historia powstaniaEdytuj

Okręt został zamówiony 25 października 1929 w genueńskiej stoczni Ansaldo Sestri Ponente. Stępkę pod budowę okrętu położono 11 czerwca 1930, kadłub wodowany był 31 sierpnia 1932, a okręt oddano do służby 19 sierpnia 1933.

Projekt „Bolzano” był zasadniczo rozwinięciem typu Trento, zachowując jego cechy jak dużą prędkość i stosunkowo lżejsze opancerzenie, z kombinacją cech krążowników „Zara” (uzbrojenie i forma kadłuba z uskokiem burt) i „Pola” (forma nadbudówki dziobowej). Zastosowano nowocześniejszą w porównaniu z Trento i przez to zajmującą mniej miejsca siłownię, a także lepszy podział kadłuba na wodoszczelne sekcje. W stosunku do poprzedników zmieniono wyposażenie lotnicze – zamiast stałej dziobowej, zastosowano obrotową katapultę, umieszczoną między kominami (okręt nie posiadał jednak hangaru do chronienia samolotu). „Bolzano” był najszybszym włoskim i jednym z najszybszych na świecie krążowników ciężkich – na próbach osiągnął prędkość 36,81 w, a podczas służby osiągał maksymalnie 34-35 w.

SłużbaEdytuj

„Bolzano” brał udział w bitwie koło przylądka Stilo 9 lipca 1940, podczas której został trafiony trzema pociskami średniego kalibru, nie odnosząc większych uszkodzeń. Brał następnie udział w osłonie operacji konwojowych między Włochami a Afryką Północną. Uczestniczył też w bezskutecznych akcjach w poszukiwaniu floty brytyjskiej oraz w początkowej fazie bitwy pod Matapanem 28 marca 1941.

25 sierpnia 1941 „Bolzano” został trafiony torpedą w rufę przez brytyjski okręt podwodny HMS „Triumph” u północnego wejścia do Cieśniny Mesyńskiej, po czym odholowano go do Messyny na trzymiesięczny remont.

W sierpniu 1942 okręt brał udział w akcji przeciw operacji Pedestal, która jednak została przerwana. W drodze powrotnej 13 sierpnia 1942 roku w okolicach Wysp Liparyjskich został ponownie storpedowany (w śródokręcie) przez brytyjski okręt podwodny HMS „Unbroken”. Aby ugasić pożar zalano komory amunicyjne, a okręt osadzono na mieliźnie w okolicy wyspy Panarea. Po miesiącu prac ratowniczych okręt odholowano najpierw do Neapolu, a potem do bazy La Spezia.

Podczas remontu zaproponowano przebudowę okrętu na krążownik lotniczy z pokładem startowym ciągnącym się od komina rufowego aż do dziobu, przy czym nadbudówka dziobowa miała być zlikwidowana, a dziobowy komin zastąpiony przez dwa rozsunięte na burty. Okręt miał przenosić 12 myśliwców Reggiane Re.2000, startujących za pomocą dwóch katapult na dziobie. Samoloty miały następnie lądować w bazach lądowych, bez możliwości lądowania na okręcie. Uzbrojenie miało się składać jedynie z 10 dział przeciwlotniczych 90 mm i 40 działek plot 20 mm. Nie podjęto jednak realizacji tej propozycji.

We wrześniu 1943, po kapitulacji Włoch, niewyremontowany krążownik został przejęty przez Niemców w La Spezii. W nocy z 21 na 22 czerwca 1944 roku został zatopiony w La Spezii przez brytyjskich płetwonurków na pojazdach podwodnych Chariot, wodowanych z włoskiego kutra torpedowego MS 74.

Po wojnie wrak zezłomowano.

Dane techniczneEdytuj

  • wyporność:
    • standardowa: 10 980 t
    • pełna: 13 900 t
  • wymiary:
    • długość: 196,9 m
    • szerokość: 20,6 m
    • zanurzenie: 6,8 m
  • napęd: 4 turbiny parowe Parsona o mocy łącznej 150 000 KM, 10 kotłów parowych Yarrow-Ansaldo (o ciśnieniu 22 at.), 4 śruby
  • prędkość maksymalna: 36 w.
  • zasięg: 4432 mile morskie przy prędkości 16 w, 910 Mm/35 w.
  • zapas paliwa: 2224 t mazutu
  • załoga: 725-788

Uzbrojenie i wyposażenie:

Opancerzenie:

  • pas burtowy: 70 mm
  • pokład pancerny: 50 mm
  • przednia i tylna gródź cytadeli pancernej: 50 mm
  • wieże artylerii: 100 mm (boki i dach – 80 mm)
  • barbety: 60 mm
  • wieża dowodzenia: 100 mm

BibliografiaEdytuj

  • Andrzej Jaskuła: „Krążownik ciężki Bolzano” w: Morza, Statki i Okręty 3/2000
  • Whitley, M.J.: Cruisers of World War Two – an international encyclopedia. Lontoo: Arms and Armour, 1996. ​ISBN 1-86019-874-0​.
  • Gardiner, Robert: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922-1946. Lontoo, Englanti: Conway Maritime Press, 1987. ​ISBN 0-85177-146-7​.