Otwórz menu główne

Bosutów

wieś w województwie małopolskim

Bosutówwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zielonki. Wraz z wsią Boleń tworzy sołectwo Bosutów-Boleń.

Bosutów
Budynek OSP i kapliczka z 1895 roku
Budynek OSP i kapliczka z 1895 roku
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat krakowski
Gmina Zielonki
Sołectwo Bosutów-Boleń
Liczba ludności (31.12.2018) 546 (wraz z Boleniem: 925)[1]
Strefa numeracyjna (+48) 12
Tablice rejestracyjne KRA
SIMC 0344107
Położenie na mapie gminy Zielonki
Mapa lokalizacyjna gminy Zielonki
Bosutów
Bosutów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bosutów
Bosutów
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Bosutów
Bosutów
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krakowskiego
Bosutów
Bosutów
50°07′29″N 19°59′37″E/50,124722 19,993611

Wieś dóbr prestymonialnych kapituły katedralnej krakowskiej w powiecie proszowickim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku[2]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.
Integralna część miejscowości: Czekaj[3].

Spis treści

EtymologiaEdytuj

Nazwa Bosutów to nazwa o charakterze osobowym, od średniowiecznego imienia Boruta. Według innej koncepcji pochodzi natomiast od węgierskiego słowa bozszu, czyli zemsta[a]. Przemawia za tym prawdopodobna obecność w tych okolicach osadników lub jeńców węgierskich, co znalazło odzwierciedlenie w nazwach kilku innych, okolicznych wsi, wywodzących się, jak się przypuszcza, z języka węgierskiego (por.: Węgrzce, dawniej Vengerce – dosł. wieś Węgrów, Batowice od batja - stryj, Bibice od bibic – czajka, Boleń od bleny – tur, żubr[4].

W źródłach z okresu średniowiecza wieś wzmiankowana była jako Bozutow, Bossuthow, Bossothow, Bostow, Bosschutow, Bosczithow, Bossutow[5].

HistoriaEdytuj

Na obszarze wsi odkryto pozostałości kultury ceramiki sznurowej (4 miejsca pochówku z naczyniami, kamiennymi toporkami i siekierkami), a także natrafiono na znaleziska kultury przeworskiej (miedziane kółko i żelazny gwóźdź) pochodzące z późnego okresu lateńskiego[6].

Okres późnego średniowieczaEdytuj

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z roku 1230[7]. Wieś była wówczas własnością szlachecką i należała do rycerza Hermana z Bosutowa[8].

Kolejne wzmianki dotyczące Bosutowa pochodzą dopiero z połowy XIV w. Wynika z nich, że wieś została przed rokiem 1350 podzielona na kilka części, a następnie stopniowo przechodziła w ręce kościelne. Prepozyt krakowski i kanclerz łęczycki Florian nabył dwie części Bosutowa, łącznie za 180 grzywien[b], w roku 1350, a kolejną, za 80 grzywien[c], w roku 1358. Ostatnia część została nabyta przez kapitułę krakowską dopiero po roku 1471. Jednocześnie w roku 1350 Kazimierz III Wielki nadał częściom wsi zakupionym przez prepozyta Floriana pełny immunitet, przysługujący wówczas dobrom kapituły krakowskiej[8][9].

W roku 1464 Kazimierz IV Jagiellończyk przeniósł Bosutów (podobnie jak inne wsie należące do kapituły krakowskiej) z prawa polskiego na prawo niemieckie magdeburskie. W drugiej połowie XV w. we wsi stał piękny dwór z sadami i polami, funkcjonowała karczma oraz folwark z gospodarką trójpolową. Nie było młyna, ale wykorzystywano 2 lub 3 stawy[8].

ZabytkiEdytuj

Po zwycięstwie pod Racławicami Tadeusz Kościuszko na polach tej wsi założył obóz warowny. Fakt ten uwiecznił na swoim obrazie Michał Stachowicz.

Miejscowość znajduje się na odnowionej trasie Małopolskiej Drogi św. Jakuba z Sandomierza do Tyńca, która to jest odzwierciedleniem dawnej średniowiecznej drogi do Santiago de Compostela.

UwagiEdytuj

  1. Byłby to więc odpowiednik polskiej nazwy Mstów.
  2. Jedna z części została zakupiona za 100 grzywien od Piotra i jego dzieci, zaś druga za 80 grzywien od Hanki żony Grzegorza, córki Peszki.
  3. Ta część Bosutowa została sprzedana przez wspomnianą wyżej Hankę, córkę Peszki, która odziedziczyła ją po matce.

PrzypisyEdytuj

  1. Strona gminy Zielonki. [dostęp 2019-02-23].
  2. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 101.
  3. GUS. Rejestr TERYT
  4. Wyżga 2009 ↓, s. 34–35.
  5. Jurek 2010-2016 ↓, s. 200.
  6. Wyżga 2009 ↓, s. 26.
  7. Wyżga 2009 ↓, s. 34.
  8. a b c Jurek 2010-2016 ↓, s. 200-201.
  9. Wyżga 2009 ↓, s. 42.
  10. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2018-09-30.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj