Otwórz menu główne
Zaułek Braci Pakulskich na Placu Konstytucji w Warszawie

Bracia Pakulscy (pełna nazwa to Skład Win i Towarów Kolonialnych „Bracia Pakulscy”) – firma handlowa działająca w Warszawie i Otwocku w latach 1857 - 1950, jej specjalnością był handel importowanymi artykułami spożywczymi i alkoholem.

HistoriaEdytuj

Założycielem był Antoni Pawłowski, który ok. 1850 powrócił do Warszawy z zesłania w Irkucku i podjął pracę subiekta w jednym ze składów handlowych mieszczących się przy ulicy Senatorskiej. Jego sytuacja finansowa była na tyle stabilna, że już w 1856 w kamienicy u zbiegu Brackiej i Chmielnej (Bracka 22) otworzył własny sklep sprzedający wina i artykuły kolonialne. W 1899 majątek po Antonim Pawłowskim przejął jego bratanek Feliks Pawłowski, zasłynął on wdrażaniem w swoim sklepie nowości, doprowadził do niego gaz i telefon. Był on jednym z racjonalizatorów pracy kupieckiej, był zwolennikiem unormowania godzin pracy sprzedawców i podniesieniu poziomu ich życia. Feliks Pawłowski był zainteresowany organizowaniem przetwórstwa spożywczego toteż w 1909 rozkwitające przedsiębiorstwo przejęli trzej bracia, którzy pracowali u Pawłowskiego od ok. 1900 jako subiekci. Byli to Wacław (ur. 1883), Jan (ur. 1887) i Adam (ur. 1884) Pakulscy zamieszkujący wówczas w kamienicy przy Chmielnej 26. Ostateczny akt sprzedaży podpisano 4 października 1917. W krótkim czasie uruchomiono dwa sklepy filialne przy Marszałkowskiej (przy Śniadeckich i przy Złotej). Firma szybko się rozwijała, Pakulscy zainwestowali w udziały w przedsiębiorstwie hurtowym „Edward Langner”, w wytwórni miodów Mieszkowskiego i w cieszyńskich Zamkowych Zakładach Przemysłowych, które warzyły piwo. Na początku lat 30. XX wieku bracia podzielili się majątkiem, Wacław i Jan przejęli część hurtową i produkcyjną, natomiast Adam i Maria Pakulscy zatrzymali sklepy. Wkrótce sieć sklepów powiększyła się o placówki przy ul. Kruczej, Francuskiej i w Otwocku oraz centralny skład win do sprzedaży w hurcie, który mieścił się przy ulicy Krochmalnej. Pod marką „Piotr Kuryluk i Spółka” działał należący do Pakulskich sklep w Hali Mirowskiej, który specjalizował się w hurtowej i półhurtowej sprzedaży artykułów importowanych. W 1934 firma Bracia Pakulscy uzyskała monopol na importowanie z Rosji Radzieckiej kawioru i wina, równocześnie sprowadzając z Japonii kawior czerwony. Niestety był to dla rodziny rok tragiczny, w krótkim czasie zmarli po sobie Wacław i Jan Pakulscy. Interes rodzinny przeszedł w ręce Adama, który w 1937 zainwestował w fabrykę konserw mięsnych i warzywnych „Wanda”. Sklepy Pakulskich oferowały artykuły o podwyższonej jakości, specjalnością firmy były oryginalne opakowania i dbałość o estetykę zapakowania zakupów. Po wybuchu działań wojennych firma Pakulskiego pomagała obrońcom stolicy poprzez wydawanie prowiantu walczącym (podobnie było podczas Powstania Warszawskiego)[1]. Fabrykę konserw Niemcy przebranżowili na zakład produkujący marmoladę. W 1942 zmarł Adam Pakulski, a interesy rodzinne przejął jego syn Jerzy. Podczas Powstania Warszawskiego cały majątek rodziny Pakulskich uległ zniszczeniu, a to co ocalało zostało zarekwirowane przez okupanta. Po 1945 firma podniosła się z upadku, otworzono sklepy przy Brackiej i Francuskiej w Warszawie oraz stworzono od podstaw filię w Katowicach[2]. Uruchomiono również fabrykę konserw na Kamionku przy Owsianej 14. Niestety w 1950 [3], na podstawie Zarządzenie Ministra Handlu Wewnętrznego z dnia 12 sierpnia 1949[4] firmę znacjonalizowano (ustanowiono przymusowy zarząd państwowy)[5].

Sieć sklepów w 1939 rokuEdytuj

  • Sklep wzorcowy i siedziba zarządu – Bracka 22
  • Sklepy filialne: Marszałkowska 110, Marszałkowska 57 róg Śniadeckich, Krucza 22, Francuska 14, Raszyńska 15, Otwock.
  • Centralne piwnice win przy Krochmalnej 22.
  • Fabryka konserw „Wanda” przy Kazimierzowskiej 64[6].

Pamięć po rodzinie PakulskichEdytuj

W 2004 r. południowo-zachodnią część Placu Konstytucji w Warszawie nazwano Zaułkiem Braci Pakulskich, uczczono w ten sposób pamięć po zasłużonej dla miasta rodzinie kupców. Miejsce wybrano nieprzypadkowo, do 1950 r. na dawnym narożniku Marszałkowskiej i Śniadeckich stała kamienica nr 57, gdzie mieścił się jeden ze sklepów Braci Pakulskich (obecnie jest to środek placu)[7].

BibliografiaEdytuj

PrzypisyEdytuj