Otwórz menu główne

Branko Crwenkowski

polityk macedoński, prezydent

Branko Crwenkowski, mac. Бранко Црвенковски (wym. [ˈbraŋkɔ tsr̩ˈvɛŋkɔfski] i; ur. 12 października 1962 w Sarajewie) – północnomacedoński polityk, działacz komunistyczny, lider Socjaldemokratycznego Związku Macedonii (SDSM), poseł do Zgromadzenia Republiki Macedonii, w latach 1992–1998 i 2002–2004 premier, od 2004 do 2009 prezydent Macedonii.

Branko Crwenkowski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 12 października 1962
Sarajewo
Prezydent Macedonii
Okres od 12 maja 2004
do 12 maja 2009
Przynależność polityczna Socjaldemokratyczny Związek Macedonii
Pierwsza dama Jasmina Crwenkowska
Poprzednik Lupczo Jordanowski (p.o.)
Następca Ǵorge Iwanow
Premier Macedonii
Okres od 1 listopada 2002
do 12 maja 2004
Przynależność polityczna Socjaldemokratyczny Związek Macedonii
Poprzednik Lubczo Georgiewski
Następca Radmiła Szekerinska (p.o.)
Premier Macedonii
Okres od 17 sierpnia 1992
do 30 listopada 1998
Przynależność polityczna Socjaldemokratyczny Związek Macedonii
Poprzednik Nikoła Klusew
Następca Lubczo Georgiewski

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w rodzinie macedońskich działaczy komunistycznych. W 1986 ukończył studia z zakresu robotyki na Uniwersytecie Świętych Cyryla i Metodego w Skopju. Pracował przez kilka lat w przedsiębiorstwie Semos w Skopju. Był również członkiem SKM – macedońskiego oddziału Związku Komunistów Jugosławii. W pierwszych pluralistycznych wyborach w 1990 z listy SKM-PDP uzyskał deputowanego do parlamentu ówczesnej Socjalistycznej Republiki Macedonii.

Gdy w 1991 Kiro Gligorow objął urząd prezydenta, Branko Crwenkowski został nowym liderem SKM-PDP, przekształcając to ugrupowanie w Socjaldemokratyczny Związek Macedonii. Partią kierował nieprzerwanie do 2004[1]. W sierpniu 1992, po upadku wielopartyjnego rządu Nikoły Klusewa, lider socjaldemokratów został nowym premierem. Większość dla jego gabinetu zapewniły ugrupowania Albańczyków oraz niewielkie partie liberałów i socjalistów. Jego ugrupowanie zwyciężyło także w kolejnych wyborach w 1994; pozwoliło mu to zachować urząd premiera, który sprawował do listopada 1998, gdy po kolejnych wyborach władzę w kraju przejęła centroprawicowa opozycja z WMRO-DPMNE.

Branko Crwenkowski przez czteroletnią kadencję zasiadał w parlamencie, pełnił rolę lidera opozycji. W listopadzie 2002 powrócił na urząd premiera. W 2004 wystartował w przedterminowych wyborach prezydenckich rozpisanych po śmierci Borisa Trajkowskiego. W pierwszej turze otrzymał 42,5% głosów. W drugiej poparło go 62,6% głosujących, pokonał w niej tym samym Saszka Kedewa[2]. Urząd prezydenta objął w maju 2004 i sprawował przez pełną pięcioletnią kadencję, kiedy to nie zdecydował się ubiegać o reelekcję. W 2009 powrócił do pełnienia funkcji przewodniczącego SDSM, kierując tym ugrupowaniem do 2013[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Leaders of Macedonia (ang.). zarate.eu. [dostęp 2018-09-13].
  2. Dataset: Macedonia: Presidential Election 2004 (ang.). nsd.uib.no. [dostęp 2018-09-13].

BibliografiaEdytuj