Broń odprzodowa

Broń odprzodowabroń palna ładowana od strony wylotu lufy (od przodu). Była pierwszym rodzajem broni palnej, używanym od XIII do XIX w., obejmującym zarówno działa jak i broń strzelecką. Od połowy XIX w. była wypierana przez broń odtylcową. Obecnie broń odprzodową stanowią jedynie moździerze i niektóre typy granatników.

Działanie armaty ładowanej odprzodowo
Załadowana lufa broni odprzodowej (przekrój)
1. panewka i zapał
2. proch (ładunek miotający)
3. przybitka
4. kula (pocisk)
5. przybitka
Lekki moździerz piechoty typu M224

Załadowanie broni odprzodowej było czasochłonne – wymagało najpierw wsypania prochu do lufy, następnie umieszczenia tam przybitki i ołowianej kuli lub pocisku, ewentualnie jeszcze uszczelnienia kuli w lufie za pomocą flejtucha. W celu przyspieszenia ładowania zaczęto stosować papierowe patrony, które wypierały prochownice. Czynności te wykonywane były od wylotu lufy, przy użyciu stempla (pobojczyka). W zależności od typu broni należało jeszcze podsypać prochu na panewkę umieszczoną z tyłu lufy lub nałożyć kapiszon na kominek. Odpalenie następowało przez zbicie kapiszonu lub zapalenie prochu na panewce, który poprzez zapał powodował odpalenie ładunku miotającego w lufie i wystrzelenie pocisku.

W broni strzeleckiej od XV w. zaczęto automatyzować czynność odpalenia, wprowadzając różne typy zamków (w kolejności):

Od 1 stycznia 2004 na posiadanie działających replik historycznych broni odprzodowych sprzed roku 1885 ładowanych czarnym prochem w Rzeczypospolitej Polskiej nie jest wymagane osobne zezwolenie.

Niektóre typy broni odprzodowejEdytuj