Brodnia

wieś w województwie łódzkim
Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.

Brodniawieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Pęczniew. Leży na wschodnim brzegu zbiornika Jeziorsko[5].

Artykuł 51°47′28N 18°41′20E
- błąd 38 m
WD 51°47'19"N, 18°41'17"E
- błąd 38 m
Odległość 300 m
Brodnia
ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Powiat poddębicki
Gmina Pęczniew
Sołectwo Brodnia[1]
Liczba ludności (2009) 151[2]
Strefa numeracyjna (+48) 43
Kod pocztowy 99-235 Pęczniew[3]
Tablice rejestracyjne EPD
SIMC 0709690[4]
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Brodnia
Brodnia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Brodnia
Brodnia
Ziemia51°47′28″N 18°41′20″E/51,791111 18,688889

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

HistoriaEdytuj

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1298, kiedy to Władysław Łokietek w zamian za Brodnię nadał kasztelanowi rudzkiemu Stoigniewowi wieś Niemojów. Od tego czasu wieś należała do starostwa sieradzkiego. W okolicach Niedzieli Palmowej król Władysław Jagiełło przy okazji polowania na grubego zwierza odprawiał w Brodni roki sądowe[6]. Od poł. XVII w. wieś była częścią starostwa szadkowskiego. Po II rozbiorze Polski wieś przeszła na własność króla pruskiego i była dzierżawą rządową. Za czasów Księstwa Warszawskiego Brodnia jako dobra narodowe stanowiła najmniejszą ekonomię w departamencie kaliskim. W latach 1807–1819 była dzierżawą Ignacego Jabłkowskiego, właściciela pobliskich Ralewic i dzierżawcy dóbr Mstów w powiecie częstochowskim. Po Jabłkowskim naddzierżawcą Brodni został sędzia pokoju powiatu wartskiego Wincenty Czartkowski, właściciel Krąkowa i Zielęcina w powiecie wartskim i Grzymaczewa w powiecie sieradzkim. Okres rządów naddzierżawców to czasy bezwzględnego ucisku chłopów i braku poszanowania prawa. Doprowadzało to do ciągłych skarg i konfliktów. Jedną z ofiar tej sytuacji był miejscowy nauczyciel Kazimierz (Deka) Deczyński, bohater powieści Leona Kruczkowskiego Kordian i cham[7], który występował w obronie ciemiężonych chłopów (o czym świadczy okolicznościowa tablica na budynku szkoły). Ukazem carskim z 29 sierpnia 1836 Brodnia wraz z przyległościami jako majorat przeszła w posiadanie gen. mjr. Iwana Noskowa, a po jego śmierci na spadkobierców.

ZabytkiEdytuj

W Brodni znajduje się kościół pw. św. Stanisława Biskupa[8] zbudowany ok. roku 1556[9][10], rozbudowany w 1886, drewniany, o konstrukcji zrębowej, orientowany, trójnawowy z transeptem. Zdobiony polichromią Ludwika Zdziarskiego[10] z początku XIX w. Wystrój wnętrza barokowy. Na mensach ołtarzy występują licznie herby szlachty sieradzkiej. Z wyposażenia na uwagę zasługują: późnogotycki kielich z XV/XVI w., pacyfikał z 1 poł. XVI w., liczne rzeźby i obrazy. Do 1636 był to kościół filialny parafii w Glinnie, a następnie włączono go do parafii w Zadzimiu. W 1866[10] został kościołem parafialnym, któremu podporządkowano kościół w Glinnie. Na parafialnym cmentarzu został pochowany major Antoni Hendel – żołnierz walczący w powstaniu listopadowym i odznaczony orderem Virtuti Militari[11].

Około 200 m na północny zachód od kościoła znajduje się kopiec ziemny kryjący relikty folwarku i stacji królewskiej Władysława Jagiełły.

Według rejestru zabytków NID[12] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • drewniany kościół parafialny pw. św. Stanisława Biskupa, XVIII w., nr rej. 701 z 2.10.1967,
  • drewniana dzwonnica, XVIII w., nr rej. 702 z 2.10.1967.

Ochrona przyrodyEdytuj

Południowa część zbiornika Jeziorsko stanowi rezerwat przyrody będący ostoją ptaków wodno-błotnych[13].

TurystykaEdytuj

Przez tereny wsi przebiega trasa szlaku turystycznego im. Kazimierza Deczyńskiego   (szlak pieszy, dostępny dla rowerzystów)[14]. Na rzece Warcie wytyczony jest szlak kajakowy biegnący od Częstochowy przez zbiornik Jeziorsko do Uniejowa[15].

Każdego roku w parafii w Brodni odbywa się tradycyjny odpust ku czci św. Rocha (16 sierpnia).

We wsi działa ludowy zespół śpiewaczy Sobótki[16].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Wykaz Sołtysów, www.peczniew.pl [dostęp 2020-06-13].
  2. Miejscowości; dane dla miejscowości Brodnia, [w:] Bank Danych Lokalnych [online], stat.gov.pl [dostęp 2013-03-24].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, poczta-polska.pl, s. 85 [dostęp 2013-03-24].
  4. Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części, BIP Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji, s. 153 [dostęp 2013-03-24].
  5. Zbiornik Jeziorsko. lodzkie.travel. [dostęp 2012-07-29].
  6. Brodnia, 30 marca 1428, Król Władysław Jagiełło [nakazuje ochraniać dobra biskupstwa poznańskiego], wbc.poznan.pl [dostęp 2011-11-21] (pol. • łac.).
  7. Leon Kruczkowski, Kordian i cham, Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1983, s. 5-6, ISBN 83-03-00095-0.
  8. Dekanat Warcki, diecezja.wloclawek.pl [dostęp 2011-11-21].
  9. Zabytki, poddebicki.pl [dostęp 2011-11-21].
  10. a b c Kościół parafialny pw. św. Stanisława Biskupa, kultura.lodz.pl [dostęp 2012-04-25].
  11. Lista nazwisk osób odznaczonych Orderem Virtuti Militari [dostęp 2011-11-21].
  12. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo łódzkie. 2019-12-31. [dostęp 2013-03-24].
  13. Rezerwat "Jeziorsko", start.lasy.gov.pl [dostęp 2012-07-29].
  14. Trasa 8.2. Szlak im. Kazimierza Deczyńskiego, [w:] Szlaki turystyczne w Polsce [online], szlaki.pttk.pl [dostęp 2012-07-29].
  15. Marek Lityński, Warta, przewodnik kajakowy, kajaki.szczercow.info, 2008, s. 34, ISBN 978-83-928288-1-5 [dostęp 2012-07-29].
  16. Pęczniew, poddebicki.pl [dostęp 2011-11-20].

BibliografiaEdytuj

  • Brodnia, lodzkie.travel [dostęp 2012-07-01].

Linki zewnętrzneEdytuj