Bronisław Polityński

Oficer Wojska Polskiego

Bronisław Bolesław Polityński (ur. 3 października 1884 w Zagórzu, zm. 3 listopada 1977) – major piechoty Wojska Polskiego, urzędnik, starosta.

Bronisław Polityński
Bronislaus Polytinski
major piechoty major piechoty
Data i miejsce urodzenia 3 października 1884
Zagórz
Data śmierci 3 listopada 1977
Przebieg służby
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png C. K. Armia,
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 45 Pułk Piechoty Austro-Węgier,
78 Pułk Piechoty,
50 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych,
65 Pułk Piechoty,
Batalion ON „Sanok”
Stanowiska dowódca garnizonu
dowódca batalionu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa (kampania wrześniowa)
Późniejsza praca urzędnik
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920-1941) Odznaka Honorowa Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” (w czasie wojny) Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” (w czasie wojny) Krzyż Wojskowy Karola

ŻyciorysEdytuj

Bronisław Polityński[1] urodził się 3 października 1884 w Zagórzu jako syn wdowca Bolesława Polityńskiego (powstaniec styczniowy z 1863, zm. 1888[2]) i Franciszki Dębowskiej (gospodyni[3], młynarka)[4][5]. Jego bratem był Bolesław Zygmunt, ciotką była Maria Dębowska, po mężu Krzyżanowska, a kuzynem Julian Krzyżanowski. W 1906 zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum Męskim w Sanoku (w jego klasie byli m.in. Michał Drwięga, Marian Placzek, Michał Stepek, Ryszard Zacharski, Tadeusz Zaleski)[6][7][8].

Został oficerem c. i k. armii. Został awansowany na stopień porucznika rezerwy z dniem 1 sierpnia 1917[9]. U kresu I wojny światowej w 1918 był oficerem rezerwy 45 Pułku Piechoty Austro-Węgier w Sanoku[10].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920, za co otrzymał Krzyż Walecznych. Został awansowany do stopnia majora w korpusie oficerów piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919[11][12]. W 1923 był p. o. dowódcy batalionu sztabowego w 78 pułku piechoty w garnizonie Baranowicze[13]. Od 1921 do 1926 był dowódcą garnizonu Baranowicze. Od 1924 dowódcą III batalionu 50 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Sarnach[14]. 28 stycznia 1925 dowódca Okręgu Korpusu Nr II, generał dywizji Jan Romer udzielił mu pochwały za „celowe zorganizowanie przygotowań mobilizacyjnych”[15]. 23 maja 1927 roku został zwolniony z zajmowanego stanowiska i oddany do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr II[16]. Na liście starszeństwa majorów piechoty z dnia 1 czerwca 1919 był zweryfikowany z lokatą 14[17]. Wówczas był przydzielony do 65 pułku piechoty w Grudziądzu jako komendant kadry batalionu zapasowego[18]. Z dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr VIII został przeniesiony w stan spoczynku z dniem 30 września 1929[19]. W 1934 był w oficerskiej kadrze okręgowej nr X jako oficer przewidziany do użycia w czasie wojny i był wówczas przydzielony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Łańcut[20].

Uzyskał tytuł magistra[21]. Sprawował urząd starosty powiatu łańcuckiego. W 1930 był pracownikiem starostwa powiatowego w Łańcucie[22]. W latach 30. pracował jako urzędnik w starostwie powiatu sanockiego i w tym czasie był delegatem obwodu powiatowego Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej[23][24][25].

W 1939 był członkiem sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”[26][27]. W sierpniu 1939 pełnił stanowisko komendanta gmachu starostwa powiatu sanockiego i w tym czasie został przedstawiony do odznaczenia Srebrnym Krzyżem Zasługi przez wizytującego rejon premiera RP, Felicjana Sławoj Składkowskiego[28]. Po wybuchu II wojny światowej w trakcie kampanii wrześniowej został zmobilizowany do Batalionu „Sanok” Obrony Narodowej; później przedostał się na Węgry, gdzie był internowany do 1945[29]. W 1946 zaangażował się w próbę reaktywacji Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Sanoku[30][31]. Był jednym z założycieli stowarzyszenia „Towarzystwo Domu Żołnierza Polskiego w Sanoku”, zarejestrowanego 12 marca 1946[21].

W 1953 był pracownikiem umysłowym Rejonu Eksploatacji Dróg Publicznych w Sanoku[5]. W listopadzie 1956 został wybrany członkiem obwodowej komisji wyborczej nr 2 w Sanoku[32]. W okresie PRL jako emeryt zamieszkiwał przy ulicy Emilii Plater 2 w Sanoku[33]. Pobierał także rentę[34].

Z żoną Bronisławą z domu Albert[35] miał syna Mieczysława (ur. 1913, urzędnik prywatny, od 25 marca 1940 żonaty z Janiną Kirklewską[36], aresztowany przez Niemców 27 maja 1940 i osadzony w obozie Auschwitz-Birkenau)[37][38], córki Zofię Bronisławę (ur. 1915, od 1937 zamężna z Michałem Dietrichem)[39], Stefanię Kazimierę (ur. 1917, od 1938 zamężna z Tadeuszem Borczykiem)[40]. Zmarł 3 listopada 1977 i został pochowany na Cmentarzu Bonifratrów w Katowicach[41]. Obok została pochowana Stefania Jurek z domu Polityńska (1917-2010)[42].

Ordery i odznaczeniaEdytuj

polskie

austro-węgierskie

PrzypisyEdytuj

  1. W ewidencji wojskowych c. k. armii był określany w języku niemieckim jako „Bronislaus Polytinski”.
  2. Bolesław Polityński został pochowany na Starym Cmentarzu w Zagórzu.
  3. CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1900/1901 (zespół 7, sygn. 27). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 304.
  4. CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1901/1902 (zespół 7, sygn. 29). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 460.
  5. a b Księga przynależnych do gminy Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. s. 401 (poz. 320).
  6. 25. Sprawozdanie Dyrektora C. K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1905/1906. Sanok: 1906, s. 51.
  7. Kronika. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 131 z 1 lipca 1906. 
  8. Absolwenci. 1losanok.pl. [dostęp 2016-03-23].
  9. Ranglisten des Kaiserlichen und Königlichen Heeres 1918. Wiedeń: 1918, s. 226.
  10. Ranglisten des Kaiserlichen und Königlichen Heeres 1918. Wiedeń: 1918, s. 597.
  11. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 401.
  12. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 345.
  13. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 349.
  14. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 244.
  15. „Polska Zbrojna” Nr 40 z 9 lutego 1925 r. s. 9.
  16. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 maja 1927 roku, s. 143.
  17. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 169.
  18. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 79.
  19. Zarządzenia Ministra Spraw Wojskowych. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 262, Nr 13 z 9 sierpnia 1929. Ministerstwo Spraw Wojskowych. 
  20. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 326, 1042.
  21. a b Ogłoszenia władz administracyjnych. Rejestr stowarzyszeń. Urząd Wojewódzki Rzeszowski. „Monitor Polski”. Nr 74, s. 19, 22 maja 1947. 
  22. Spis urzędników i funkcjonariuszów niższych władz administracji ogólnej Województwa Lwowskiego według stanu z dnia 31 grudnia 1930 r., 1931, s. 40.
  23. Zjazd L.O.P.P. w Przemyślu. „Wschód”. Nr 29, s. 13, 10 listopada 1936. 
  24. Piękna uroczystość lotnicza w Sanoku. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 223 z 1 października 1937. 
  25. Piękna uroczystość lotnicza w Sanoku. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 223 z 1 października 1937. 
  26. Paweł Sebastiański, Bronisław Kielar: Wykazy członków Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Sanoku. W: 125 lat sanockiego „Sokoła” 1889–2014. Sanok: Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Sanoku, 2014, s. 156. ISBN 978-83-939031-1-5.Sprawdź autora rozdziału:1.
  27. Anna Sebastiańska: Członkowie TG „Sokół” w Sanoku 1889–1946. sokolsanok.pl, 29 listopada 2009. [dostęp 24 lipca 2014].
  28. Arnold Andrunik (red. Krystyna Chowaniec): Zapiski z osobistych przeżyć w czasie II wojny światowej i okupacji. Sanok: Stowarzyszenie Wychowawców „Eleusis” w Sanoku, 2018, s. 9.
  29. Andrzej Brygidyn: Żołnierskimi rzuceni losami. Sanok: 1994, s. 201. ISBN 83-87282-47-2.
  30. Historia 1889 – 1918 – 1945 – 1999. sokolsanok.pl, 31 maja 2009. [dostęp 24 lipca 2014].
  31. Paweł Sebastiański, Bronisław Kielar: Wykazy członków Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Sanoku. W: 125 lat sanockiego „Sokoła” 1889–2014. Sanok: Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Sanoku, 2014, s. 158. ISBN 978-83-939031-1-5.Sprawdź autora rozdziału:1.
  32. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 156, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  33. Zofia Bandurka: Wykaz imienny zaproszonych i obecnych na Zjeździe – przygotowała mgr Zofia Bandurkówna. W: Dwa dni w mieście naszej młodości. Sprawozdanie ze zjazdu koleżeńskiego wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej matury w roku 1958. Warszawa: 1960, s. 140.Sprawdź autora rozdziału:1.
  34. Ogłoszenie o zagubieniu dokumentu upoważniającego do pobierania renty. „Nowiny”, s. 5, Nr 242 z 11 października 1967. 
  35. Według innego źródła żoną majora Polityńskiego była Maria Emilia z domu Dietrich, od 1911 do 1914 członkini Drużyn Bartoszowych, w 1939 zamieszkująca przy ulicy Emilii Plater 2 w Sanoku. Jan Bach: Wykaz imienny członków Drużyn Bartoszowych. W: Drużyny Bartoszowe 1908–1914. Lwów: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1939, s. 371.Sprawdź autora rozdziału:1.
  36. Księga wtóropisów aktów małżeńskich za lata 1936-1945. T. „K”. Cz. II. Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 363.
  37. Gefängnis in Sanok. Księga więźniów śledczych 1939-1940 (zespół 134, sygn. 97). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 138 (poz. 1444).
  38. Obwieszczenia sądowe. Uznanie za zmarłego i stwierdzenie faktu śmierci (Monitor Polski nr 109 z 21 października 1946). monitorpolski.gov.pl. s. 4. [dostęp 2016-11-01].
  39. Księga wtóropisów aktów małżeńskich za lata 1936-1945. T. K. Cz. II. Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 43.
  40. Księga wtóropisów aktów małżeńskich za lata 1936-1945. T. K. Cz. II. Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 230.
  41. Bronisław Polityński. katowicebonifratrow.artlookgallery.com. [dostęp 2018-11-09].
  42. Stefania Jurek. katowicebonifratrow.artlookgallery.com. [dostęp 2018-11-09].
  43. Piętnastolecie L. O. P. P.. Warszawa: Wydawnictwo Zarządu Głównego Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, 1938, s. 287.

BibliografiaEdytuj