Otwórz menu główne

Bronisław Syzdek (ur. 17 lipca 1922 w Bączalu Górnym koło Jasła, zm. 13 października 2001 w Warszawie) – polski historyk czasów najnowszych, doktor nauk humanistycznych w zakresie historii, pisarz i publicysta, wykładowca akademicki, społecznik, działacz PZPR, kierownik Centralnego Archiwum KC PZPR w latach 1981-1990.

Bronisław Syzdek
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 17 lipca 1922
Bączal Górny
Data i miejsce śmierci 13 października 2001
Warszawa
Kierownik Centralnego Archiwum KC PZPR
Okres od 1981
do 1990
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Poprzednik Janusz Durko
Następca jednostka rozwiązana
Zastępca kierownika Ośrodka Kursów Partyjnych przy KC PZPR
Okres od 1971
do 1981
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Odznaczenia
Medal 10-lecia Polski Ludowej

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

MłodośćEdytuj

Urodził się w Bączalu Górnym na Podkarpaciu w rodzinie o tradycjach lewicowych. Jego ojciec brał udział w rewolucji październikowej, oboje rodzice należeli do KPP i PPR. Ukończył szkołę powszechną w Bączalu Dolnym, a później uczył się w jasielskim gimnazjum (obecnie I LO). Bronisław Syzdek od 1937 roku był działaczem Związku Młodzieży Wiejskiej. Lata 1942-1945 spędził w obozie pracy przymusowej na terenie Austrii. Po powrocie nadal działał w nowo-zorganizowanych strukturach Związku Młodzieży Wiejskiej RP „Wici”, w 1945 roku wstąpił również do Polskiej Partii Robotniczej.

KarieraEdytuj

W latach 1945-1947 był pełnomocnikiem powiatowym Wojewódzkiego Urzędu Kontroli Prasy w Jaśle, gdzie następnie pracował w Komitecie Powiatowym PPR, później w Komitecie Wojewódzkim PPR i PZPR w Rzeszowie. W 1950 roku ukończył Centralną Szkołę Partyjną w Łodzi. Następnie pracował w Wydziale Ekonomicznym, potem w Wydziale Organizacyjnym KC PZPR w Warszawie. W latach 1953-1957 studiował w Instytucie Nauk Społecznych przy KC PZPR, a w latach 1958-1960 był kierownikiem referatu historii partii w KW PZPR w Warszawie. W latach 1960-1970 pracował w Zakładzie Historii Partii przy KC PZPR, w latach 1971 – 1981 był zastępcą kierownika Ośrodka Kursów Partyjnych w Warszawie. W 1981 zastąpił Janusza Durko na stanowisku kierownika Centralnego Archiwum KC PZPR. Stanowisko to piastował aż do rozwiązania jednostki w 1990 roku. Dodatkowo od 1974 aż do przejścia na emeryturę wykładał historię na Wojskowej Akademii Politycznej w Warszawie.

Doktoryzował się na Wojskowej Akademii Politycznej im. Feliksa Dzierżyńskiego i 15 kwietnia 1972 obronił pracę doktorską pt. "Polska Partia Socjalistyczna w latach 1944–1946" napisaną pod kierunkiem prof. Henryka Jabłońskiego. Jako autor specjalizował się w tematyce komunistycznej i okresie PRL. Pisał liczne publikacje i felietony m.in do „Trybuny”. Autor haseł w Słowniku biograficznym działaczy polskiego ruchu robotniczego[1]. Laureat licznych nagród i odznaczeń państwowych, uhonorowany m.in. medalem 10-lecia Polski Ludowej[2].

Życie prywatneEdytuj

Jego żoną była lewicowa historyk i publicystka Eleonora Salwa-Syzdek. Pochowany jest na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie[3].

PublikacjeEdytuj

  • Początki rewolucji socjalistycznej w Polsce, Warszawa 1977.
  • Ruch robotniczy na ziemi rzeszowskiej 1918–1975, Warszawa 1980.
  • Lata decydujących przemian (szkice z historii Polski Ludowej 1944-1959), Warszawa 1980.
  • Polityczne dylematy Władysława Gomułki [wraz Eleonorą Syzdek], Warszawa 1985.
  • Zanim zostanie zapomniany [biografia Józefa Cyrankiewicza, napisana wraz z Eleonorą Syzdek], Warszawa 1996.

PrzypisyEdytuj

  1. Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, t. 1: A-D, red. nacz. Feliks Tych, Warszawa: „Książka i Wiedza” 1978, s. 5
  2. l, Lista osób odznaczonych "Medalem 10-lecia Polski Ludowej". - Prawo.pl, www.prawo.pl [dostęp 2018-10-04] (pol.).
  3. GROBONET - Wyszukiwarka cmentarna

BibliografiaEdytuj

  • Tomasz Siewierski, Komuniści i historycy. Polski ruch robotniczy w badaniach uczonych w PRL – wybrane aspekty [w:] Partia komunistyczna w Polsce. Struktury - ludzie - dokumentacja, pod red. Dariusza Magiera, Lublin – Radzyń Podlaski 2012, s. 463-479.
  • Zrozumieć przeszłość. Z Bronisławem Syzdkiem o jego losach i dziejach PRL rozmawia Leon Wiarecki, Warszawa: FKK 1998 (wywiad - rzeka).
  • Tadeusz Rutkowski, Nauki historyczne w Polsce 1944-1970. Zagadnienia polityczne i organizacyjne, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2007, s. 487, 548.