Bronisław Szczyradłowski

Oficer Wojska Polskiego

Bronisław Mikołaj Szczyradłowski (ur. 5 grudnia 1887 w Mikulińcach, zm. 1940 w Kijowie) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Wojennego Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Bronisław Szczyradłowski
Ilustracja
podpułkownik piechoty podpułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 5 grudnia 1887
Mikulińce
Data i miejsce śmierci wiosna 1940
Kijów
Przebieg służby
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 5 Dywizja Syberyjska
2 Pułk Piechoty Legionów
53 Pułk Piechoty
9 Okręgowy Urząd Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego
Stanowiska dowódca batalionu sztabowego
kwatermistrz pułku
dowódca batalionu piechoty
zastępca dowódcy pułku
kierownik okręgowego urzędu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
I wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Zwycięstwa (międzyaliancki)

ŻyciorysEdytuj

Syn Stanisława i Józefy z Szadorskich. Ukończył szkołę w rodzinnych Mikulińcach, następnie w gimnazjum we Lwowie, a potem w 1913 studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie, po czym pracował w kancelarii adwokackiej. Po wybuchu I wojny światowej został wcielony do c. i k. armii i służył w niej podczas kampanii. W połowie 1915 jako podoficer 95 pułku piechoty został mianowany na stopień podporucznika i[1]. Trafił do niewoli rosyjskiej i przebywał w obozach Samara i Chwałyńsk. Następnie wstąpił do 5 Dywizji Syberyjskiej. W tym czasie ukończył szkołę oficerską. Był dowódcą kompanii w 1 pułku strzelców polskich.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. Służył w 2 pułku piechoty Legionów. W stopniu majora był uczestnikiem wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku. Za swoje czyny został wyróżniony Krzyżem Virtuti Militari oraz trzykrotnie Krzyżem Walecznych.

1 czerwca 1921 roku pełnił służbę w 2 Syberyjskim pułku piechoty, przemianowanym na 83 pułk piechoty[2]. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 278. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a jego oddziałem macierzystym był nadal 83 pułk piechoty[3]. 10 lipca 1922 roku został zatwierdzony na stanowisku dowódcy batalionu w 53 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Stryju[4]. W 1923 roku pełnił obowiązki dowódcy batalionu sztabowego 53 pp[5]. W następnym roku został wyznaczony na stanowisko kwatermistrza pułku[6]. W 1925 roku dowodził III batalionem 53 pp[7]. Z dniem 21 września 1926 roku został przeniesiony służbowo do Centralnej Szkoły Strzelniczej w Toruniu, w charakterze słuchacza ósmego normalnego trzymiesięcznego kursu[8]. 12 kwietnia 1927 roku został mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 roku i 10. lokatą w korpusie oficerów piechoty[9]. 5 maja 1927 roku został przesunięty w 53 pułku piechoty na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[10]. 28 czerwca 1933 roku został przeniesiony do 9 Okręgowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Brześciu na stanowisko kierownika[11]. Z dniem 31 grudnia 1935 roku został przeniesiony w stan spoczynku[12].

Po wybuchu II wojny światowej w czasie kampanii wrześniowej 1939 w Dowództwie Obrony Lwowa, gen. Władysława Langnera.

W listopadzie 1939 roku odmówił współpracy z NKWD w związku z czym został aresztowany 9 lub 10 grudnia i osadzony w więzieniu na Brygidkach we Lwowie[13].

Stracony w nieznanych okolicznościach. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 roku. Został wymieniony na liście wywózkowej 55/5-3 pod numerem 3293 jako „Bronisław Szyradłowski”[14].

Żona podpułkownika Józefa i córka Krystyna zostały zesłane w 1940 na Sybir.

W 2007 roku archeolodzy prowadzący wykopaliska w Bykowni będącej potencjalnym miejscem pochówku polskich oficerów pomordowanych na wschodzie odnaleźli nieśmiertelnik należący do sierżanta Józefa Naglika, będący według historyków pierwszym niepodważalnym dowodem na to iż część z pomordowanych Polaków, została zabita w stolicy Ukrainy, a następnie pochowana w zbiorowych mogiłach w Bykowni. We wrześniu tego samego roku w jednym ze zbiorowych grobów archeolodzy odnaleźli 7 cm grzebyk do wyczesywania wszy austriackiej firmy Matador Garantie, z wydrapanymi prawdopodobnie szpilką nazwiskami czterech polskich żołnierzy w tym ppłk. Bronisława Szczyradłowskiego („Szczyrad”), który figuruje na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej[15][16]. Ofiary zbrodni dokonanej na Ukrainie zostały pochowane na otwartym w 2012 roku Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie–Bykowni.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Mianowania w armii. „Głos Narodu”. Nr 355, s. 3, 16 lipca 1915. 
  2. Spis oficerów 1921 ↓, s. 216, 904.
  3. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 31.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 22 z 22 lipca 1922 roku, s. 550.
  5. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 275, 401.
  6. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 252, 346.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 55 z 22 maja 1925 roku, s. 273.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 46 z 25 października 1926 roku, s. 380.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 20 kwietnia 1927 roku, s. 117.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 maja 1927 roku, s. 135.
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 130.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 4 lipca 1935 roku, s. 86.
  13. Kalbarczyk 2010 ↓, s. 55.
  14. Ukraińska Lista Katyńska. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 1994. s. 96. [dostęp 27 października 2014].
  15. Listy katyńskiej ciąg dalszy. Straceni na Ukrainie, Zeszyty Katyńskie (nr 4), Warszawa 1994, str. 96
  16. Kalbarczyk 2010 ↓, s. 58-59.
  17. Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz nadaje: order wojsk. „Virtuti Militari” V klasy z 5 Dywizji Syberyj. W. P. na Wschodzie. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 27, s. 615, 19 września 1922. 
  18. Scholze-Srokowski i Daniszewski 1930 ↓, s. 43.
  19. Dindorf-Ankowicz 1929 ↓, s. 47.
  20. M.P. z 1934 r. nr 23, poz. 35 zamiast uprzednio nadanego Medalu Niepodległości (M.P. z 1931 r. nr 179, poz. 260) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  21. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 43 z 27 grudnia 1921 roku, s. 1749.
  22. M.P. z 1931 r. nr 64, poz. 101 „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska”.
  23. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 16 stycznia 1925 roku, s. 21.

Źródła i bibliografiaEdytuj