Brylancik niebieskogardły

Brylancik niebieskogardły[4] (Heliodoxa jacula) – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrowatych (Trochilidae). Zamieszkuje Amerykę Centralną i północno-zachodnią część Ameryki Południowej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Brylancik niebieskogardły
Heliodoxa jacula[1]
Gould, 1850
Ilustracja
Samiec
Ilustracja
Samica
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

krótkonogie

Rodzina

kolibrowate

Podrodzina

paziaki

Plemię

Heliantheini

Rodzaj

Heliodoxa

Gatunek

brylancik niebieskogardły

Synonimy
  • Heliodoxa henryi Lawrence, 1867[2]
  • Trochilus jamersoni Bourcier, 1851[2]
  • Trochilus jamesoni Bourcier, 1851[2]
  • Heliodoxa berlepschi Boucard, 1892[2]
Podgatunki
  • H. j. henryi Lawrence, 1867
  • H. j. jacula Gould, 1850
  • H. j. jamersoni (Bourcier, 1851)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

SystematykaEdytuj

Gatunek ten jako pierwszy opisał John Gould, nadając mu nazwę Heliodoxa jacula[5], która obowiązuje do tej pory[3][4][6]. Opis ukazał się w 1850 roku na łamach „Proceedings of the Zoological Society of London”. Jako miejsce typowe autor wskazał Santa Fe de Bogotá (dawna nazwa Bogoty)[2][5].

Wyróżnia się trzy podgatunki H. jacula[6]:

  • H. j. henryi Lawrence, 1867
  • H. j. jacula Gould, 1850
  • H. j. jamersoni (Bourcier, 1851)

MorfologiaEdytuj

Wygląd
Prosty, czarny dziób. Pióra zielone z niewyraźną fioletową plamą na gardle. Ogon długi, niebieskoczarny, rozwidlony. Samica od spodu biała, z gęsto ułożonymi zielonymi plamami. Z wierzchu zielona, z białą plamą za okiem i białym paskiem policzkowym. Ogon biało zakończony.
Rozmiary
długość ciała: samce 12–13 cm, samice 10,5–12 cm[7]
średnia masa ciała: samce 7,9 g, samice 6,8 g; podgatunek henryi: samce 9,4 g, samice 8,2 g[7]

Zasięg, środowiskoEdytuj

Występuje od Kostaryki po Ekwador. Głównie spotykany w wysokogórskich lasach.

Poszczególne podgatunki zamieszkują[6]:

  • H. j. henryi – Kostaryka do zachodniej Panamy
  • H. j. jacula – wschodnia Panama, północna i środkowa Kolumbia
  • H. j. jamersoni – południowo-zachodnia Kolumbia, zachodni Ekwador

ZachowanieEdytuj

Zwykle kiedy żeruje, przysiada na kwiatach. Odwiedza kwiaty roślin, które rosną na średnim piętrze lasu, czasami broni źródeł pokarmu.

StatusEdytuj

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje brylancika niebieskogardłego za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). Liczebność populacji nie została oszacowana; ptak ten opisywany jest jako dość pospolity, ale rozmieszczony plamowo. BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako lokalnie spadkowy ze względu na utratę siedlisk[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Heliodoxa jacula, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c d e D. Lepage: Green-crowned Brilliant Heliodoxa jacula. [w:] Avibase [on-line]. [dostęp 2022-10-26]. (ang.).
  3. a b c Heliodoxa jacula, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. a b Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Heliantheini Reichenbach, 1853 (wersja: 2020-03-01). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-06-15].
  5. a b J. Gould. Description of Two New Species with the characters of A New Genus of Trochilidae. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 17, s. 96, [1849]. (ang.). 
  6. a b c F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Hummingbirds. IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-06-15]. (ang.).
  7. a b Handbook of the Birds of the World. Josep del Hoyo, Andrew Elliott & Jordi Sargatal (red.). T. 5: Barn-Owls to Hummingbirds. Barcelona: Lynx Edicions, 1999, s. 617. ISBN 84-87334-25-3. (ang.).

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj