Brzeźnica (góra)

Brzeźnica – wzgórze o wysokości 492 m n.p.m. w południowo-zachodniej Polsce, w Obniżeniu Otmuchowskim, w woj. dolnośląskim.

Brzeźnica
Ilustracja
Widok wzniesienia od strony południowo-wschodniej
Państwo  Polska
Pasmo Przedgórze Sudeckie
Masyw Brzeźnicy
Wysokość 492 m n.p.m.
Wybitność 137 m
Położenie na mapie Sudetów
Mapa lokalizacyjna Sudetów
Brzeźnica
Brzeźnica
Ziemia50°33′33,498″N 16°43′43,197″E/50,559305 16,728666

PołożenieEdytuj

Wzgórze położone jest na Przedgórzu Sudeckim, w południowo-zachodniej części Obniżenia Otmuchowskiego, w Masywie Brzeźnicy, około 6 km na północny zachód (NNW) od centrum miejscowości Bardo.

CharakterystykaEdytuj

Wzgórze jest najwyższym wzniesieniem Obniżenia Otmuchowskiego górującym od północnej strony nad miejscowością Brzeźnica. Wzniesienie jest ostańcem należącym do Masywu Brzeźnicy, który tworzą cztery odosobnione wzniesienia o charakterze wyspowym. Wznosi się w zachodniej części masywu, jako wyraźnie zaznaczona kulminacja, po zachodniej stronie sąsiedniego wzgórza Grochowiec, od którego oddzielona jest niewielkim siodłem. Wzgórze ma postać małego grzbietu o przebiegu równoleżnikowym z nieznacznie pofalowaną linię grzbietową o płaskim szczycie ze skalistą grzędą szczytową. Wzniesienie mimo niewielkiej wysokości posiada strome zbocza, które podnoszą walory krajobrazowe okolicy. Cały szczyt i zbocza porasta rozległy las głównie iglasty z domieszką innych gatunków drzew liściastych. Ze zboczy roztaczają się panoramy na okoliczne miejscowości i oddalone pasma górskie. Położenie wzgórza, kształt i wyraźna część szczytowa, czynią wzgórze rozpoznawalnym w terenie.

Budowa geologicznaEdytuj

Pod względem geologicznym wzniesienie znajduje się w obrębie tektonicznego zrębu Braszowic, który tworzą masyw serpentynitowy Braszowic i masyw gabrowy Brzeźnicy. Wzgórza zbudowane są z odpornych na erozję, starych skał metamorficznych głównie z gabra, serpentynitów i sjenitów, podnóże pokrywają młodsze osady glin, żwirów, piasków i lessów okresu zlodowacenia plejstoceńskiego lub osady powstałe w chłodnym, peryglacjalnym klimacie[1].

Sama Brzeźnica zbudowana jest z serpentynitów, wśród których występują apofizy gabrowe[1].

InneEdytuj

  • W przeszłości góra nosiła nazwę: Harthe Berg, Kozie Chrzepty.
  • Do chwili obecnej nie jest rozstrzygnięta kwestia przynależności Masywu Brzeźnicy – niektórzy geografowie uważają masyw za część Wzgórz Niemczańsko-Strzelińskich inni zaliczają wzgórza do Obniżenia Otmuchowskiego.
  • Na południe od wzgórza położona jest miejscowość Brzeźnica.

HistoriaEdytuj

  • Wzgórze Brzeźnica oraz okoliczne wzgórza w przeszłości były obiektem zainteresowania inżynierów wojskowych jako wzgórza strategiczne. Na zboczu u południowo-wschodniego podnóża Brzeźnicy, w 1. poł. XVIII w. zbudowane zostały fortyfikacje ziemne, stanowiące część systemu wysuniętych fortyfikacji Twierdzy Srebrnogórskiej. Zostały one częściowo zbudowane, przez wojska austriackie, a potem po przejęciu tych ziem w 1741 roku przez Prusy, odnowione i wzmocnione. Kolejna modernizacja dokonana została w 1813 r. według projektu generała von Gneisenau.
  • Wzniesienie stanowi stary rejon górniczy, w którym od XIX wieku wydobywano chryzoprazy, węgiel brunatny, rudy chromu, niklu, a przede wszystkim magnezyt. W pierwszej połowie XX wieku powstała kopalnia magnezytu „Anna ”, która z masywu Brzeźnicy systemem podziemnym wydobywała magnezyt. Złoże udostępnione było szybem "Josef". Po II wojnie światowej, na przełomie lat 40 i 50 XX wieku w masywie Brzeźnicy wznowiono roboty związane z udostępnieniem złoża magnezytu, jednak ostatecznie zrezygnowano z dalszej eksploatacji a kopalnię zamknięto.

CiekawostkiEdytuj

  • Na południowo-wschodnim zboczu wzgórza poniżej szczytu zachowały się wśród kęp drzew pagórki, stanowiące pozostałość fortyfikacji ziemnych z przełomu XVIII-XIX wieku (mimo szczątkowego stanu są jeszcze zauważalne)
  • W okolicy Brzeźnicy rośnie pięciornik biały Potentilla alba.

TurystykaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Budowa geologiczna Polski, t. IV Tektonika, cz. 2 Sudety i obszary przyległe, Józef Oberc, Wydawnictwo Geologiczne, Warszawa 1972, s. 49-53

Linki zewnętrzneEdytuj

Kopalnia "Anna"- masyw Brzeźnicy

BibliografiaEdytuj

  • Marek Staffa: Słownik Geografii Turystycznej Sudetów, t. 21-22 Wzgórza Niemczańsko-Strzelińskie i Przedgórze Paczkowskie, Wyd. I-Bis, Wrocław 2008 r., ​ISBN 978-83-85773-92-4
  • Ziemia kłodzka - Mapa turystyczna, skala 1:60 000, Wyd. ExpressMap, Warszawa 2007 r., ​ISBN 978-83-88112-94-2
  • Z. Rekuć: Tajemnice Masywu Grochowej, Czasopismo "Odkrywca", Wyd. "JMK", Konin, nr 1 72/2005, str. 15-16, ISSN 1505-6104