Buganda

największe z tradycyjnych królestw tworzących Ugandę

Buganda – największe z tradycyjnych królestw tworzących Ugandę, zamieszkane przez 52 klany. Utworzone na przełomie XIV i XV wieku przez lud Gandów (Baganda). W latach ok. 1344–1650 była pod zwierzchnością królestwa Kitary (Bunyoro). Władcy Bugandy noszą tradycyjny tytuł – kabaka.

Flaga królestwa Bugandy
Położenie

19 czerwca 1894 roku Brytyjczycy narzucili jej protektorat, który trwał do 9 października 1962 roku, kiedy Buganda stała się częścią niepodległego afrykańskiego państwa Uganda. 9 października 1963 roku pierwszym prezydentem republiki Ugandy został król bugandyjski Edward Frederick Mutesa II. W 1966 roku premier Milton Obote kazał dowódcy armii, gen. Idi Aminowi, by zaatakował pałac króla Mutesy II. Król uciekł do Londynu 23 czerwca 1966 roku. W dniu 8 września 1967 roku obalono monarchie Bugandy, Toro, Bunyoro i Ankole a w kraju zapanował terror.

24 lipca 1993 roku prezydent Ugandy Yoweri Museveni podjął decyzję o odrestaurowaniu tradycyjnych królestw.

Stolicą Ugandy i jednocześnie królestwa Bugandy jest Kampala. W tym państwie mieszkańcy używają języka suahili.

Królowie BugandyEdytuj

  • Kintu Kakulukuku (ok. 1300–1330)
  • Chwa I Walusimbi (ok. 1330–1344) [syn]
  • Kimera Walusimbi (ok. 1344–1374) [wnuk]
  • Tembo Kiridde (ok. 1374–1404) [syn]
  • Kigala Kasongovu (ok. 1404–1434; abdykował) [syn]
  • Kimba Ntege (ok. 1434–?) [syn]
  • Kigala (2. panowanie ?–ok. 1464)
  • Kaima Sendikaddiwa (ok. 1464–1494) [wnuk]
  • Nakibinge Kagali (ok. 1494–1524) [syn]
  • Mulondo Sekajja (ok. 1524–?) [syn]
  • Temba (Djemba) Busungwo (?–ok. 1554) [brat]
  • Suna I Kisolo (ok. 1554–1584) [brat]
  • Sekamanya Kisolo (ok. 1584–1600) [syn Temby]
  • Kimbugwe Kamegere (ok. 1600–1614) [syn Suny I]
  • Kateregga Kamegere (ok. 1614–1644) [syn Sekamanyi]
  • Mutebi I Mutesi (ok. 1644–?) [syn]
  • Juko (Djuko) Mulwana [brat]
  • Kayemba Kisiki (?–ok. 1674) [brat]
  • Tebandeke Mujambula (ok. 1674–?) [syn Mutebi I]
  • Ndawula Nsobya (?–ok. 1704) [syn Juko]
  • Kagulu Ntambi (ok. 1704–1730) [syn]
  • Kikulwe Mawuba (ok. 1730–1737) [brat]
  • Mawanda Sebanakitta (ok. 1737–1740) [brat]
  • Mwanga I Sebanakitta (1740–1741) [wnuk Ndawuli]
  • Namugala Kagali (1741–1750) [brat]
  • Kyabaggu Kabinuli (1750–1780) [brat]
  • Junju (Djundju) Sendegeya (1780–1797) [syn]
  • Semakokiro Nabbunga (1797–1814) [brat]
  • Kamanya Kadduviamala (1814–1832) [syn]
  • Suna II Migekyamye (1832–1857) [syn]
# Imię Lata życia Czas rządów Rodzice
Urodzony Zmarł Od Do
30 Mutesa I Mukabyakayira   1837
Mulago
19 października
1884
Kasubi
1856 19 października
1884
Ssuna II
Muganzirwazzaza
31 Mwanga II Mukusa   1866
Nakawa
8 marca
1903
Seszele
24 października
1884
1888
Usunięty
Mutesa I
Abisagi Bagalayaze
32 Kiwewa Nuyonyintono ? 8 marca
1889
Masanafu
2 sierpnia
1888
21 października
1888
Usunięty
Mutesa I
Namasole Kiribakka
33 Kalema Muguluma ? 1891
Bunyoro
21 października
1888
5 października
1889
Usunięty
Mutesa I
Namasole Ndibuwakanyi
(31) Mwanga II Mukusa   1866
Nakawa
8 marca
1903
Seszele
1889 7 sierpnia
1897
Usunięty
Mutesa I
Abisagi Bagalayaze
34 Daudi Chwa II Kaggwa   8 sierpnia
1896
Mengo
22 listopada
1939
Kampala
1897 22 listopada
1939
Mwanga II
Abakyala Evalini Kulabako
35 Mutesa II   19 listopada
1924
Makindye
21 listopada
1969
Londyn
22 listopada
1939
1953
Usunięty
Daudi Chwa II Kaggwa
Namasole Irene Drusilla Namaganda
- interregnum 1953 1955
(35) Mutesa II   19 listopada
1924
Makindye
21 listopada
1969
Londyn
1955 21 listopada
1969
Usunięty
Daudi Chwa II Kaggwa
Namasole Irene Drusilla Namaganda
- interregnum 21 listopada
1969
31 lipca
1993
36 Mutebi II   13 kwietnia
1955
Mengo
31 lipca
1993
Mutesa II
Sarah Nnalule

BibliografiaEdytuj

  1. Historia Afryki. Do początku XIX wieku, pod red. M. Tymowskiego, Wrocław 1996, s. 678-681, 1019-1026, ​ISBN 83-04-04094-8​.
  2. Tadeusz Pasierbiński, Monarchie świata. Poczet rodów królewskich i książęcych, Warszawa: „Iskry”, 2002, s. 368-370, ISBN 83-207-1705-1, OCLC 830379607.
  3. Truhart P., Regents of Nations. Systematic Chronology of States and their Political Representatives in Past and Present. A Biographical Reference Book, Part 2: America & Africa, München 2002, s. 918-919.