Otwórz menu główne

Buk (województwo podkarpackie)

wieś w województwie podkarpackim

Bukwieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Cisna, nad rzeką Solinką[3][4].

Buk
wieś
Ilustracja
Rzeka Solinka koło Buku
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat leski
Gmina Cisna
Liczba ludności (2011) 41[1][2]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 38-607
Tablice rejestracyjne RLS
SIMC 0347784
Położenie na mapie gminy Cisna
Mapa lokalizacyjna gminy Cisna
Buk
Buk
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Buk
Buk
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Buk
Buk
Położenie na mapie powiatu leskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu leskiego
Buk
Buk
Ziemia49°14′42″N 22°23′30″E/49,245000 22,391667

Wieś prawa wołoskiego w latach 1551-1600, położona w ziemi sanockiej województwa ruskiego[5]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

HistoriaEdytuj

Pierwsza informacja o istnieniu wsi pochodzi z 1552 roku, była to wieś prywatna lokowana na prawie wołoskim[6]. Prawdopodobnie została założona po 1543 roku dzięki akcji osadniczej prowadzonej przez Matjasza III Bala[6]. Należała do klucza terczańskiego i pozostawała następnie w rodzie Balów do XVIII wieku[6]. Przed 1790 rokiem właścicielem wsi został Franciszek hr. Łoś[7].

W połowie XIX wieku właścicielem posiadłości tabularnej w Buku był Karol hr. Łoś[8]. Przed I wojną światową majątek był własnością rodziny Zatorskich, a w okresie międzywojennym Chwapiłów i Wóijtowiczów[7]. Powierzchnia wsi wynosiła wówczas ok 1270 ha, znajdował się w niej młyn wodny i tartak parowy[9]. Podczas I wojny światowej i w 1939 roku wieś nie ucierpiała, w 1944 roku podczas przejścia frontu spalone zostały dwa domy[9].

Na początku 1945 roku doszło w Buku do potyczki patrolu Milicji Obywatelskiej z Cisnej z partyzantami UPA, a w nocy 21 kwietnia do dłuższej walki[10]. 30 kwietnia 1945 r. partyzanci UPA zastrzelili sołtysa Michała Duba za współpracę z milicją[10]. Podczas akcji wysiedleń, Wojsko Polskie przymusowo wysiedliło na Ukrainę 13 rodzin i spaliło część domów, a resztę – 45 rodzin wysiedlono na ziemie zachodnie podczas akcji Wisła w kwietniu-maju 1947 roku i spalono wówczas ostatnie budynki[10]. Ponownie kilka domów powstało w latach 60. XX wieku[11].

W 1785 roku wieś liczyła 155 mieszkańców, w 1918 – 356, w 1938 – 412 (wszyscy wyznania greckokatolickiego)[12]. W 1938 roku we wsi było 59 domów[12]. W 1995 roku we wsi było 12 domów, w większosci wzniesionych przez nadleśnictwo, i 52 mieszkańców[13].

W czasach I Rzeczypospolitej istniała we wsi cerkiew parafialna drewniana. Parafię zlikwidowano w 1819 roku[14]. Następnie we wsi istniała drewniania cerkiew filialna pw. św.św. Piotra i Pawła zbudowana w 1870 lub 1880 roku, zniszczona po 1947 roku[14]. Zachowały się fragmenty podmurówki cerkwi i dzwonnicy[15]. W południowej części wsi był dwór drewniany z zabudowaniami dworskimi[16]. W połowie lat 30. XX wieku zbudowano we wsi szkołę czteroklasową[10].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Stanisław Kryciński (opr.): Bieszczady. Słownik historyczno-krajoznawczy. Część 2. Gmina Cisna. Warszawa: Wydawnictwo Stanisław Kryciński, 1996. ISBN 83-85531-07-6.

Linki zewnętrzneEdytuj