Burgrabice

wieś w województwie opolskim

Burgrabice (niem. Borkendorf[4]) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Głuchołazy[5][6], na Przedgórzu Paczkowskim, na północny zachód od Głuchołaz[4], w dolinie Mory.

Artykuł 50°21′13″N 17°16′24″E
- błąd 39 m
WD 50°20'N, 17°19'E, 50°21'23.47"N, 17°16'57.72"E
- błąd 2323 m
Odległość 4029 m
Burgrabice
wieś
Ilustracja
Kościół parafialny pw. św. Bartłomieja
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat nyski
Gmina Głuchołazy
Wysokość 240–280[1] m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 690[2]
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 48-340[3]
Tablice rejestracyjne ONY
SIMC 0494663
Położenie na mapie gminy Głuchołazy
Mapa lokalizacyjna gminy Głuchołazy
Burgrabice
Burgrabice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Burgrabice
Burgrabice
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Burgrabice
Burgrabice
Położenie na mapie powiatu nyskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nyskiego
Burgrabice
Burgrabice
Ziemia50°21′13″N 17°16′24″E/50,353611 17,273333

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

W latach 1945–1954 siedziba gminy Burgrabice.

NazwaEdytuj

W 1284 r. miejscowość została wymieniona pod nazwą Burgravici[4]. Dawna nazwa miejscowości to Borkowice, obecna nazwa została administracyjnie zatwierdzona 12 listopada 1946[7].

Integralne części wsiEdytuj

Integralne części wsi Burgrabice[5][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0998441 Przesieki przysiółek

HistoriaEdytuj

Miejscowość lokowana przed 1300 rokiem[1]. Jest przykładem kolonizacji w formie leśno-łanowej[8].

W 1945 r. przez Burgrabice wiodła trasa marszu śmierci więźniów obozu Auschwitz-Birkenau; w miejscowości zamordowano 86 więźniów[4].

Na podstawie dekretu PKWN z 31 sierpnia 1944 zostały utworzone miejsca odosobnienia, więzienia i ośrodki pracy przymusowej dla „hitlerowskich zbrodniarzy oraz zdrajców narodu polskiego”. Obóz pracy nr 10 Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego utworzyło w Burgrabicach[9].

W Burgrabicach znajdowały się kamieniołomy marmuru. W okolicy przystanku PKS odsłonięto marmurowy pomnik Tysiąclecia Państwa Polskiego[1].

ZabytkiEdytuj

Na listę zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa wpisane są[10]:

Budynek składa się z trzech części: gotyckiego prezbiterium, krótkiej nawy oraz centralnej nawy w stylu bizantyjskim, z latarnią. W południowej kruchcie znajduje się późnogotycki portal z 1562 roku. Od zachodu w niszy znajduje się drewniana rzeźba apostoła Bartłomieja z XV albo XVI wieku. Rzeźbiony ołtarz pochodzi z XVIII wieku. Wewnątrz kościoła znajdują się, oprócz głównego ołtarza także dwa barokowe ołtarze boczne, cztery obrazy rokokowe oraz rzeźby[1][4].
  • dwór z przełomu XVI i XVII wieku, zbarokizowany w okresie późniejszym[1] (być może nieistniejący),
  • spichrz z przełomu XVIII i XIX wieku.

Inne zabytki:

  • kaplica pogrzebowa z 1830 roku, wcześniej grobowiec rodzinny właścicieli Burgrabic; na ścianie, obok wejścia, znajdują się dwa kamienne epitafia ludzi świeckich, które prawdopodobnie znajdowały się w kościele a zdjęto je podczas przebudowy:
    • epitafium kobiety z rytą postacią zmarłej, z datą 1575,
    • epitafium mężczyzny z napisem Hauptmann von Jesenik, z datą 1562
  • plebania z początku XIX wieku,
  • jedna ze starych mis podpompowych znajduje się w Lapidarium UAM w Poznaniu (marmur ze Sławniowic).

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Wycieczki dalsze. W: Zbygniew Martynowski, Krzysztof R. Mazurski: Głuchołazy i okolice. Warszawa: Wydawnictwo „Sport i turystyka”, 1977, s. 51–52. (pol.)
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych - Poczta Polska. „Spis numerów adresowych”, s. według indeksu nazw, 2013. Warszawa: Poczta Polska S.A.. 
  4. a b c d e f Głuchołazy - Sołectwo Burgrabice - (240 - 280 m n.p.m.), niem. Borkendorf (pol.). Urząd Miejski w Głuchołazach. [dostęp 2015-09-30].
  5. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. a b GUS. Rejestr TERYT
  7. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  8. trójpolówka
  9. Okupacja w imię sojuszu. Armia sowiecka w Polsce 1944-1956 (fragmenty), „forumemjot”, 9 maja 2012 [dostęp 2018-10-13] (pol.).
  10. ED: Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków - stan na 30 czerwca 2015 r. – woj. opolskie (pol.). Narodowy Instytut Dziedzictwa, 2015-06-30. s. 60. [dostęp 2015-09-30].

BibliografiaEdytuj

  • Słownik Geografii Turystycznej Sudetów. Wzgórza Niemczańsko-Strzelińskie. Przedgórze Paczkowskie, tom 21 A-M, pod red. M. Staffy, Wydawnictwo I-BIS, Wrocław 2008, ss. 159–164.