Otwórz menu główne

Burt Reynolds

aktor amerykański

Burt Reynolds, właśc. Burton Leon Reynolds Jr.[1][2][3] (ur. 11 lutego 1936 w Lansing, zm. 6 września 2018 w Jupiter[4]) – amerykański aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, reżyser, scenarzysta i producent filmowy.

Burt Reynolds
Ilustracja
Burt Reynolds (2011)
Imię i nazwisko Burton Leon Reynolds Jr.
Data i miejsce urodzenia 11 lutego 1936
Lansing
Data i miejsce śmierci 6 września 2018
Jupiter
Zawód aktor, reżyser, scenarzysta, producent filmowy
Współmałżonek Judy Carne
(1963–1965; rozwód)
Loni Anderson
(1988–1993; rozwód)
Lata aktywności 1958–2018

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Wczesne lataEdytuj

Urodził się w Lansing[5][6][7] w stanie Michigan jako syn szefa policji Burtona Milo Reynoldsa (zm. 20 kwietnia 2002), pół-Indianina Czirokeza, pół-Irlandczyka i Fern H. Miller (zm. 5 maja 1992), pochodzenia angielsko-saksońsko-włoskiego[8]. Jego babka była z plemienia Czirokezów. Ma starszą siostrę Nancy Ann Brown (ur. 1930) i brata Jimmy’ego (ur. 1936). Po ukończeniu w 1954 roku szkoły średniej Palm Beach High School w Palm Beach na Florydzie, kontynuował naukę w Palm Beach Community College[9]. Zanim zajął się aktorstwem, chciał być futbolistą z klubem Baltimore Colts[10]. Przerwał karierę sportową po poważnym wypadku samochodowym. Wówczas wyjechał z Florydy do Nowego Jorku. Zarabiał na życie jako pomywacz i ochroniarz w nocnych klubach. W końcu zauważyli go producenci seriali, a potem westernów i proponowano mu role Meksykanów czy Indian.

KarieraEdytuj

 
Reynolds w 1962

Aktorski debiut w sztuce Outward Bound, wystawianej przez Palm Beach Junior College, dał mu sławę w całym stanie i stypendium nowojorskie Hyde Park Playhouse. W 1958 ukończył Florida State University[11] w Tallahassee, gdzie otrzymał stypendium sportowe jako dobrze zapowiadający się sportowiec. Zajął się aktorstwem od momentu, kiedy poważny wypadek samochodowy przekreślił jego szanse dalszej kariery profesjonalnego piłkarza.

Profesjonalnym debiutem była rola w nowojorskiej premierze sztuki Pan Roberts (Mister Roberts) u boku Charltona Hestona. Po udziale w serialach, M Squad (1959), Playhouse 90 (1959-60), Johnny Ringo (1960), Alfred Hitchcock przedstawia (Alfred Hitchcock Presents, 1960), po raz pierwszy pojawił się na kinowym ekranie w dramacie Angel Baby (1961) z George’em Hamiltonem. Szczególną uwagę szerszych kręgów publiczności zwrócił na siebie rolą młodego pilota rzecznego Bena Frazera w przygodowym seryjnym westernie NBC Riverboat (1959-60). Potem występował w kolejnym serialu-westernie CBS Gunsmoke (1962-65).

Jego popularność znacznie wzrosła po filmach: Sto karabinów (100 Rifles, 1969) z Raquel Welch, Sam Whiskey (1969) w roli tytułowej z Angie Dickinson, Skullduggery (1970) i Fuzz (1972). Pierwszoplanowa pierwszoplanowej kreacja porucznika Dana Augusta w serialu kryminalnym ABC Dan August (1970-1971) zapewniła mu nominację do nagrody Złotego Globu. Później przyszedł olbrzymi sukces, zarówno kasowy, jak i u krytyki w dramacie przygodowym Johna Boormana Uwolnienie (Deliverance, 1972) jako Lewis Medlock, który musi odnaleźć w sobie pokłady brutalności, by przetrwać. Opowieść o tym, jak łatwo niewinny spływ kajakowy może zamienić się w walkę o przeżycie, otrzymała bardzo dobre recenzje, a duet, jaki stworzył Reynolds z Jonem Voightem, na trwałe przeszedł do historii kina[12].

Stał się hollywoodzkim symbolem seksu lat 70.[13] W kwietniu 1972 sesyjne zdjęcie w negliżu na futrze z niedźwiedzia trafiło na rozkładówkę jednego ze słynnych kobiecych magazynów „Cosmopolitan”. Jako aktor wykreował wizerunek sympatycznego, choć nieco cynicznego zawadiaki, który nie ukrywa swoich wad. W 1973 uczestniczył przy realizacji albumu Ask Me What I Am z Dolly Parton[14]. W komedii Roberta Aldricha Najdłuższy jard (The Longest Yard, 1974) stworzył przejmującą kreację młodego gracza futbolu amerykańskiego, który trafia do więzienia, gdzie zorganizowano lokalne rozgrywki.

Jako reżyser zadebiutował sensacyjnym dramatem kryminalnym Gator (1976), w którym zagrał również tytułową rolę. Zasłynął rolą kierowcy 'Bandit'/Bo Darville w kowbojskim kapeluszu o ironicznym stosunku do samego siebie w dwóch komediach sensacyjnych z Sally FieldMistrz kierownicy ucieka (1977) i Mistrz kierownicy ucieka 2 (Smokey and the Bandit II, 1980). Podobną postać kierowcy J.J. McClure stworzył w kolejnych dwóch komediach sensacyjnych: Wyścig armatniej kuli (The Cannonball Run, 1981) z udziałem Farrah Fawcett i Wyścig armatniej kuli II (Cannonball Run II, 1984) z Shirley MacLaine. Założył Burt Reynolds Dinner Theater, wystawiał sztuki i promował młodych aktorów. W komedii sensacyjnej Richarda Benjamina Gorący towar (City Heat, 1984), gdzie akcja osadzona jest w Kansas City w latach 30., jako prywatny detektyw Mike Murphy, P.I. wraz z dawnym przyjacielem, policjantem (Clint Eastwood) toczy nierówną walkę z bezwzględnymi gangsterami.

W latach 80. popadł w długi[15].

Za rolę Wooda Newtona, byłego zawodowego gracza w futbol amerykański w sitcomie CBS Evening Shade (1990-94) nieoczekiwanie odebrał nagrodę Emmy, Złoty Glob i Q Award. Za rolę detektywa Nicka McKenny w komedii familijnej Półtora gliniarza (Cop and ½, 1993) otrzymał Złotą Malinę, którą krytycy przyznali mu po raz kolejny za ekranowy duet z Demi Moore w komedii kryminalnej Striptiz (Striptease, 1996), gdzie wystąpił w roli kongresmena. Rola Jacka Hornera, reżysera i producenta filmów porno w dramacie Boogie Nights (1997) przyniosła mu znakomite recenzje i obsypana została nagrodami krytyków na Florydzie i w Nowym Jorku, Las Vegas, Los Angeles, Dallas, Chicago oraz Złotym Globem, Złotą Satelitą i zdobyła nominację do Oscara[16]. Podkładał także głos w grach Grand Theft Auto: Vice City oraz Saints Row: The Third. W dramacie Rozdanie (Deal, 2008) zagrał starego mistrza pokera, który chce przekazać swoje umiejętności wykazującemu nieprzeciętne zdolności matematyczne i talent do gier karcianych studentowi.

Quentin Tarantino zaangażował go do roli George’a Spahna w filmie Once Upon a Time in Hollywood, opowiadającym o morderstwach grupy Charlesa Mansona z 1969, obok takich aktorów jak Al Pacino, Leonardo DiCaprio, Brad Pitt, Margot Robbie czy Tim Roth[17][18]. Reynolds nie zdążył jednak zagrać tej roli przed swoją śmiercią.[19][20][21][22].

Życie prywatneEdytuj

Od 28 czerwca 1963 do 1965 był żonaty z Judy Carne[23][24]. Spotykał się z piosenkarką Dinah Shore, Faye Dunaway, Miko Mayamą, Adrienne Barbeau, Doris Day, Lori Nelson (1959-60), Inger Stevens (1970), Chris Noel (1970–71), Mamie Van Doren (1971), Sarah Miles (1972), Lorną Luft (1974–75), Colleen Brennan (1974–75), tenisistką Chris Evert (1977), piosenkarką country Tammy Wynette (1977), Sally Field (1977–81)[13], Gig Rauch (1979), Tawny Little (1981), kelnerką Pam Seals (w styczniu 1998–2000) i Kate Edelman (2003–2005)[25]. 29 kwietnia 1988 wziął ślub z aktorką Loni Anderson, z którą w 1988 roku zaadoptował syna Quentina. 5-letnie małżeństwo oficjalnie zakończyło się 7 marca 1993[26].

Zmarł 6 września 2018 w Jupiter na Florydzie na atak serca w wieku 82 lat[27].

FilmografiaEdytuj

Filmy fabularneEdytuj

Rok Tytuł Rola Reżyser
1961 Angel Baby Hoke Adams Paul Wendkos, Hubert Cornfield
Armored Command Skee Byron Haskin
1965 Operation C.I.A. Mark Andrews C.I.A Christian Nyby
1966 Navajo Joe Navajo Joe Sergio Corbucci
1969 100 karabinów (100 Rifles) Yaqui Joe Herrera Tom Gries
Sam Whiskey Sam Whiskey Arnold Laven
Impasse Pat Morrison Richard Benedict
Ludojad (Shark!) Caine Samuel Fuller
1970 Skullduggery Douglas Temple Gordon Douglas
1972 Policjanci (Fuzz) detektyw Steve Carella Richard A. Colla
Uwolnienie (Deliverance) Lewis Medlock John Boorman
Wszystko, co chcielibyście wiedzieć o seksie, ale baliście się zapytać (Everything You Always Wanted to Know About Sex* (*But Were Afraid to Ask)) operator panelu kontrolnego w mózgu Woody Allen
1973 Shamus Shamus McCoy Buzz Kulik
Człowiek, który kochał „Tańczącą Kotkę” (The Man Who Loved Cat Dancing) Jay Grobart Richard Sarafian
Biała błyskawica (White Lightning) Robert „Gator” McKlusky Joseph Sargent
1974 Najdłuższy jard (The Longest Yard) Paul „Wrecking” Crewe Robert Aldrich
1975 Ostatnia miłość (At Long Last Love) Michael Oliver Pritchard III Peter Bogdanovich
Droga do kariery (W.W. and the Dixie Dancekings) W.W. Bright John G. Avildsen
Szczęściara (Lucky Lady) Walker Ellis Stanley Donen
Pigalak (Hustle) porucznik Phil Gaines (także producent) Robert Aldrich
1976 Nieme kino (Silent Movie) w roli samego siebie (cameo) Mel Brooks
Aligator (Gator) Robert „Gator” McKlusky Burt Reynolds
Nickelodeon Buck Greenway Peter Bogdanovich
1977 Mistrz kierownicy ucieka (Smokey and the Bandit) Bo „Bandzior” Darville Hal Needham
Pół pary (Semi-Tough) Billy Clyde Puckett Michael Ritchie
1978 Koniec (The End) Wendell Sonny Lawson Burt Reynolds
Kaskaderzy (Hooper) Sonny Hooper Hal Needham
1979 Zacznijmy od nowa (Starting Over) Phil Potter Alan J. Pakula
1980 Gruby szlif (Rough Cut) Jack Rhodes Don Siegel
Mistrz kierownicy ucieka 2 (Smokey and the Bandit II) Bo „Bandzior” Darville Hal Needham
1981 Wyścig armatniej kuli (The Cannonball Run) J.J. McClure
Paternity Buddy Evans David Steinberg
Sprawa Sharky'ego (Sharky's Machine) sierżant Thomas Sharky Burt Reynolds
1982 Najlepszy mały burdelik w Teksasie (The Best Little Whorehouse in Texas) szeryf Ed Earl Dodd Colin Higgins
Najlepsi przyjaciele (Best Friends) Richard Babson Norman Jewison
Paczka sześciu (Six Pack) człowiek idący przed Brewsterem i Lilą Daniel Petrie
1983 Mężczyzna, który kochał kobiety (The Man Who Loved Women) David Fowler Blake Edwards
Mistrz kierownicy ucieka 3 (Smokey and the Bandit Part 3) Bo „Bandzior” Darville Dick Lowry
Stroker Ace Stroker Ace Hal Needham
1984 Wyścig armatniej kuli II (Cannonball Run II) J.J. McClure
Gorący towar (City Heat) Mike Murphy Richard Benjamin
1985 Stick Ernest „Stick” Stickley Burt Reynolds
1986 Ciągle pod górę (Uphill All the Way) gracz Frank Q. Dobbs
Gorączka (Heat) Nick Escalante Dick Richards, Jerry Jameson
1987 Malone Richard Malone Harley Cokeliss
1988 Gliniarz do wynajęcia (Rent-a-Cop) Tony Church Jerry London
Za kamerą (Switching Channels) John L. Sullivan IV Ted Kotcheff
1989 Dowód rzeczowy (Physical Evidence) Joe Paris Michael Crichton
Włamanie (Breaking In) Ernie Mullins Bill Forsyth
Wszystkie psy idą do nieba (All Dogs Go to Heaven) Charlie B. Barkin (głos) Don Bluth
1992 Gracz (The Player) w roli samego siebie (cameo) Robert Altman
1993 Człowiek z ławki rezerwowych (The Man from Left Field, TV) Jack Robinson Burt Reynolds
Półtora gliniarza (Cop and a Half) Nick McKenna Henry Winkler
1995 Obłąkani (The Maddening) Roy Scudder Danny Huston
1996 Złe i gorsze (Citizen Ruth) Blaine Gibbons Alexander Payne
Striptiz (Striptease) kongresmen David Dilbeck Andrew Bergman
Czas wściekłych psów (Mad Dog Time) „Wacky” Jacky Jackson Larry Bishop
1997 Oszołom Show (Meet Wally Sparks) Lenny Spencer Peter Baldwin
Jaś Fasola: Nadciąga totalny kataklizm (Bean) generał Newton Mel Smith
Boogie Nights Jack Horner Paul Thomas Anderson
1998 Takie czasy (Hard Time, TV) detektyw Logan McQueen Burt Reynolds
Uniwersalny żołnierz II: Towarzysze broni (Universal Soldier II: Brothers in Arms) zastępca dyrektora CIA Mentor Jeff Woolnough
1999 Szczeniaki (Pups) Daniel Bender Ash Baron-Cohen
Big City Blues Connor (także producent) Clive Fleury
Mystery, Alaska sędzia Walter Burns Jay Roach
Jesienny księżyc (The Hunter's Moon) Clayton Samuels Richard Weinman
Uniwersalny żołnierz III: Niewyrównane rachunki (Universal Soldier III: Unfinished Business) zastępca dyrektora CIA Mentor Jeff Woolnough
2000 Ferajna (The Crew) Joey „Bats” Pistella Michael Dinner
Ostatni producent (The Last Producer) Sonny Wexler Burt Reynolds
2001 Wyścig (Driven) Carl Henry Renny Harlin
Pokusa (Tempted) Charlie LeBlanc Bill Bennett
Hotel menadżer flamenco Mike Figgis
The Hollywood Sign Kage Mulligan Sönke Wortmann
2002 Czas wilka (Time of the Wolf) Archie McGregor Rod Pridy
2003 Siła uderzenia (The Librarians) Irlandczyk Mike Kirton
2004 Wiosła w dłoń (Without a Paddle) Del Knox Steven Brill
2005 Wykiwać klawisza (The Longest Yard) trener Nate Scarborough Peter Segal
Diukowie Hazzardu (The Dukes of Hazzard) Boss Hogg Jay Chandrasekhar
Legenda o bałwanku Mroziku (The Legend of Frosty the Snowman) narrator (głos) Emily Kapnek
2006 W siódmym niebie (Cloud 9) Billy Cole Harry Basil
Decydująca gra (End Game) generał Montgomery Andy Cheng
4 miliony do szczęścia (Forget About It) Sam LeFleur BJ Davis
Ugotowani (Grilled) Goldbluth Jason Ensler
Spalone mosty (Broken Bridges) Jake Delton Steven Goldmann
2007 Randy and the Mob Elmore Culpepper Ray McKinnon
Dungeon Siege: W imię króla (In the Name of the King) król Konreid Uwe Boll
2008 Rozdanie (Deal) Tommy Vinson Gil Cates Jr.
Delgo ojciec Delga (głos) Marc F. Adler, Jason Maurer
Banda amatorów (A Bunch of Amateurs) Jefferson Steele Andy Cadiff
2011 Not Another Not Another Movie C.J. Waters David Murphy
2014 A Magic Christmas Buster (głos) R. Michael Givens
2015 Pocket Listing Ron Glass Conor Allyn
Hamlet & Hutch Papa Hutch Jared Young, Carelton Holt, Matthew Young
2016 Hollow Creek Seagrass Lambert Guisela Moro
Elbow Grease Grandpa Barnes Jason Shirley
Shangri La Suite narrator (głos) Eddie O’Keefe
2017 Apple of My Eye Charlie Castille Landon
The Last Movie Star Vic Edwards Adam Rifkin

Seriale TVEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Burt Reynolds Actor, Director (ang.). TVGuide.com. [dostęp 2015-12-17].
  2. Burt Reynolds (ang.). Listal. [dostęp 2015-12-17].
  3. Burt Reynolds (ang.). TV.com. [dostęp 2015-12-17].
  4. Burt Reynolds, Movie Star Who Played It for Grins, Dies at 82 (ang.). The Hollywood Reporter. [dostęp 2018-09-06].
  5. Burt Reynolds (11 de Fevereiro de 1936) (port.). Filmow.com. [dostęp 2015-03-01].
  6. Burt Reynolds (ang.). Starpulse.com. [dostęp 2015-12-17].
  7. Burt Reynolds Biography (Actor) (ang.). Infoplease. [dostęp 2015-03-01].
  8. Burton Milo „Burt” Reynolds Jr. – Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2015-12-17].
  9. Burt Reynolds Biography (1936-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2015-03-01].
  10. Burt Reynolds (cz.). ČSFD.cz. [dostęp 2018-01-02].
  11. Burt Reynolds – Actor (rum.). CineMagia.ro. [dostęp 2017-06-01].
  12. Burt Reynolds (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2017-06-01].
  13. a b Burt Reynolds: jak wygląda dziś symbol seksu lat 70.? (pol.). Onet.pl. [dostęp 2009-02-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-20)].
  14. James L. Menzies (2018-09-06): 10 Surprising Facts About Burt Reynolds (ang.). Mental Floss. [dostęp 2018-05-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-17)].
  15. Peter Sheridan (2014-08-02): Where did it go wrong for Burt Reynolds? From Hollywood's highest paid to nearly homeless (ang.). Express. [dostęp 2014-08-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-20)].
  16. Burt Reynolds (wł.). MYmovies.it. [dostęp 2017-06-01].
  17. Luke Perry u Tarantino (pol.). Terazmuzyka.pl. [dostęp 2018-06-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-17)].
  18. Dakota Fanning, Damian Lewis i Luke Perry dołączają do obsady nowego filmu Tarantino (pol.). Onet.pl. [dostęp 2018-06-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-17)].
  19. Burt Reynolds – aktor miał zagrać u Tarantino. Jest oświadczenie rodziny. naekranie.pl. [dostęp 2018-09-10].
  20. Burt Reynolds Did Not Shoot His Scenes in Tarantino’s ‘Once Upon a Time in Hollywood’. variety.com. [dostęp 2018-09-10].
  21. Burt Reynolds Did Not Shoot His Role in Tarantino’s ‘Once Upon a Time in Hollywood’. collider.com. [dostęp 2018-09-10].
  22. Burt Reynolds Did Not Shoot Role in Quentin Tarantino's New Movie. hollywoodreporter.com. [dostęp 2018-09-10].
  23. Burt Reynolds Isn’t Broke, but He’s Got a Few Regrets (ang.). Vanity Fair. [dostęp 2015-12-17].
  24. Judy Carne Biography (1939-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2017-06-01].
  25. Who is Burt Reynolds dating? (ang.). FamousFix. [dostęp 2015-12-17].
  26. Loni Anderson to Burt Reynolds: Pay Your 20-Year-Old Divorce Debt, Deadbeat! (ang.). TMZ.com. [dostęp 2015-08-24].
  27. Nie żyje Burt Reynolds. Aktor miał 82 lata (pol.). Fakt.pl. [dostęp 2018-06-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-09-06)].

BibliografiaEdytuj