Otwórz menu główne

Byłem asystentem doktora Mengele – książka Miklosa Nyiszli, węgierskiego Żyda, z zawodu lekarza, opisująca pobyt autora w obozie Auschwitz podczas II wojny światowej. W Polsce po raz pierwszy ukazała się w 1966 pt. Pracownia doktora Mengele[1].

Byłem asystentem doktora Mengele
Orvos voltam Aschwitzban
Autor Miklós Nyiszli
Tematyka holocaust
Typ utworu wspomnienia
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Węgry
Język węgierski
Data wydania 1946
Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego 1966
Wydawca Czytelnik
Przekład Tadeusz Olszański

Spis treści

Okoliczności powstaniaEdytuj

Książka to wspomnienia Nyiszli z okresu jego pobytu w Auschwitz, kiedy to ze względu na swoją znajomość anatomopatologii, studia w Niemczech i biegłość w języku niemieckim był asystentem słynnego zbrodniarza – lekarza SS doktora Mengele. Nyiszli przeżył wojnę i powrócił do Rumunii, a swoje wspomnienia z okresu pobytu w obozie spisał i wydał w języku węgierskim w 1946 roku.

FabułaEdytuj

Tematem książki jest ludobójstwo jakie miało miejsce w obozie Auschwitz, zbrodnicze eksperymenty SS na więźniach oraz niektóre inne historyczne epizody z okresu funkcjonowania obozu takie jak bunt w sonderkommando lub ewakuacja lagru, widziane z perspektywy żydowskiego lekarza-więźnia – inteligentnego i wrażliwego obserwatora.

Ja, niżej podpisany, dr Miklós Nyiszli, lekarz, były więzień obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu, oświadczam, że jako bezpośredni świadek, zatrudniony w krematorium oraz przy stosach Brzezinki, gdzie ogień strawił miliony ciał ojców, matek i dzieci, napisałem swoją relację o tej najciemniejszej karcie historii ludzkości zgodnie z rzeczywistością, nie powodowany żadną namiętnością, bez przesady i koloryzowania.
— dr Miklós Nyiszli[2]

Wpływy kulturoweEdytuj

  • W 1998 książka stała się podstawą dla Jamesa C. Walla do napisania dwuaktowej sztuki teatralnej pt. Auschwitz lullaby[3].

BibliografiaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Pracownia doktora Mengele: wspomnienia lekarza z Oświęcimia, tł. Tadeusz Olszański, Czytelnik, Warszawa 1966.
  2. Miklós Nyiszli, Oświadczenie [w:] tegoż, Byłem asystentem doktora Mengele, Frap-Books, Oświęcim 2000, s. 5, ​ISBN 83-906992-6-5​.
  3. Auschwitz lullaby: a play in two acts / by James C. Wall; inspired by true events documented in the Auschwitz diaries of Dr. Mikos Nyiszli (ang.), yorku.ca, [dostęp: 2015-06-15].
  4. Szara strefa w bazie Filmweb.