Bytom (stacja kolejowa)

stacja kolejowa w Bytomiu

Bytomstacja kolejowa w Bytomiu, w województwie śląskim, w Polsce. Jest to główny dworzec kolejowy Bytomia, zlokalizowany przy placu Wolskiego oraz dworcu autobusowym, z którego można dojechać w wiele rejonów konurbacji górnośląskiej. W dalszym sąsiedztwie znajduje się główny węzeł tramwajowy, mieszczący się na placu Sikorskiego. Jeden z nielicznych w Polsce, które mają halę peronową.

Bytom
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miejscowość Bytom
Data otwarcia 1868/1929
Poprzednie nazwy

Beuthen, Beuthen O/Schl. Hbf.

Dane techniczne
Liczba peronów 4
Liczba krawędzi
peronowych
7
Kasy brak
Linie kolejowe
Położenie na mapie Bytomia
Mapa konturowa Bytomia, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Bytom”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Bytom”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Bytom”
Ziemia50°20′36,09″N 18°54′54,40″E/50,343358 18,915111
Portal Transport szynowy

Stacja jest regularnie obsługiwana przez linię S8 relacji Oświęcim - Katowice - Bytom - Tarnowskie Góry - Kluczbork, należącą do Kolei Śląskich[1], oraz pociągi PKP Intercity[2]. Tuż obok natomiast znajduje się stacja Bytom Wąskotorowy z którego odjeżdżają pociągi turystyczne, obsługiwane przez Stowarzyszenie Górnośląskich Kolei Wąskotorowych[3].

W roku 2019 Urząd Transportu Kolejowego opublikował raport dotyczący dobowej wymiany pasażerów na stacjach i przystankach kolejowych w Polsce, stacja ta uzyskała wynik 1000 pasażerów na dobę[4].

HistoriaEdytuj

Obecny budynek dworca stanął w miejscu dawnej bytomskiej stacji wybudowanej w 1868. Stary dworzec powstał wraz z linią Tarnowskie GóryKatowiceCzechowice-Dziedzice. Po I wojnie światowej nastąpił podział Śląska, w wyniku czego stacja w Bytomiu zyskała na znaczeniu. W latach 1929-1930 wyburzono dwa najstarsze budynki pochodzące z 1872 i 1900, a następnie wzniesiono nowy dworzec z halą peronową przykrywającą większość krawędzi, dwie podłużne dwutorowe hale w miejscu dawnej parowozowni wachlarzowej z 1872 oraz przeładownię towarów z wagonów wąskotorowych na normalnotorowe. Perony 2, 3 i 4 obsługiwały kursy niemieckie, natomiast peron 1. kursował do Polski. Stąd też wzięła się jego potoczna nazwa „peron polski”.

Od 1936 do 1939 w Bytomiu kończył swój bieg jeden z najszybszych pociągów ówczesnych Niemiec – tzw. „Latający Ślązak”. Był to trójwagonowy zespół motorowy kursujący pomiędzy Berlinem a Bytomiem. Pokonywał on tę trasę ze średnią prędkością 128 km/h (maksymalnie pociąg osiągał 160 km/h). Umożliwiało to przedostanie się z jednego końca trasy na drugi w ciągu zaledwie 4 godzin i 25 minut.

Budynek i hala peronowaEdytuj

Budynek utrzymany jest w stylu modernizmu. Elewacja była kilkakrotnie przebudowywana. Pierwotnie wykonana była z cegły klinkierowej. Charakterystyczna wieża była ozdobiona sporych rozmiarów zegarem i zwieńczona typowym dla tego stylu masztem flagowym. Po przebudowie elewację otynkowano i obłożono błękitnymi płytami, unowocześniając wygląd stacji, natomiast z wieży zdemontowano maszt i wymieniono zegar. Podczas ostatniej zmiany elewacji zdjęto ww. płyty i odsłonięto w niektórych miejscach cegłę klinkierową.

Budynek połączony jest z peronami dwoma bezkolizyjnymi przejściami podziemnymi. Trzy perony pasażerskie dworca w Bytomiu to perony wysokie. Jedynymi peronami niskimi są peron nr 2 oraz peron służbowy położony pomiędzy peronami 3 i 4, który jest niedostępny dla pasażerów. Wykorzystywany jest do rozładowywania bagaży.

W 1929, wraz z budynkiem dworca, wybudowano halę peronową nad peronami 2, 3 i 4, o wymiarach 39,5 m na 140 m. Jej konstrukcję stanowią trójprzegubowe ramy stalowe typu „de Dion”, zamknięte dwuspadowo, zbudowane z blachownic. Natomiast peron 1 przykryty jest wiatą. W Polsce istnieją tylko 4 dworce posiadające hale peronowe.

Jedna ze stalowych belek bytomskiej hali peronowej zawiera ślad po zrzuceniu bomby, które miało miejsce pod koniec II wojny światowej[5]. Niewybuch wyraźnie wygiął stalową konstrukcję, miejsce uderzenia nadal dobrze widoczne dla pieszego obserwatora. Uszkodzona belka znajduje się nad peronem 3.

Po zachodniej stronie hali peronowej, w ciągu peronu 3, znajduje się kapliczka z figurą Świętej Katarzyny[6].

W holu na jednej ze ścian znajduje się mozaika autorstwa Kazimierza Gąsiorowskiego[7].

TeraźniejszośćEdytuj

W pierwszej połowie 2014 przeprowadzono kosztem 1,8 mln zł gruntowny remont dworca, inwestycja została sfinansowana ze środków własnych PKP SA (770 tys. zł) oraz PKP PLK[8][9]. Otwarcie wyremontowanego dworca miało miejsce 25 czerwca 2014.

Pod koniec 2020 roku nastąpiło podpisanie umowy na modernizację linii kolejowej nr 131 na odcinku Chorzów Batory - Nakło Śląskie w ramach zadania LOT A[10][11]. Zakres prac przewiduje między innymi modernizację istniejących peronów, zmianę układu torowego oraz odnowę hali peronowej.

Zobacz teżEdytuj

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. PatWebDesign.pl, Rozkład jazdy | Koleje Śląskie - regionalny przewoźnik kolejowy [dostęp 2020-12-20] (pol.).
  2. Plakatowy rozkład jazdy - Wybór stacji - Portal Pasażera - PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., portalpasazera.pl [dostęp 2020-12-20] (pol.).
  3. Stowarzyszenie Górnośląskich Kolei Wąskotorowych - Home page, sgkw.eu [dostęp 2020-12-20].
  4. Urząd Transportu Kolejowego, Wymiana pasażerska w 2019 r., Urząd Transportu Kolejowego [dostęp 2021-01-25] (pol.).
  5. Bytomskie kamienice wciąż pamiętają wojnę [ZDJĘCIA], katowice.wyborcza.pl [dostęp 2020-12-20] (pol.).
  6. Mirosław Szostak, Przydrożne kapliczki, 15 września 2018 [dostęp 2020-12-29] (pol.).
  7. Alicja Gzowska. „Fabryki ruchu”. Z problematyki dworców kolejowych w Polsce w latach 60. i 70. XX wieku. „Miejsce”, 2016. ISSN 24501611. 
  8. Bytom: odnowiono wnętrza dworca kolejowego - netTG.pl – Gospodarka - Ludzie, nettg.pl [dostęp 2020-12-20] (ang.).
  9. Koniec z sypialnią dla bezdomnych i publiczną toaletą? Ruszył remont dworca PKP w Bytomiu [ZDJĘCIA, WIDEO], TVS.pl, 21 lutego 2014 [dostęp 2020-12-20] (pol.).
  10. PORR z umową na modernizację fragmentu Węglówki, www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2020-12-20] (pol.).
  11. Sparro, Umowa na modernizację linii kolejowej nr 131 podpisana. Hala peronowa Dworca PKP w Bytomiu będzie odnowiona, BYTOM.pl [dostęp 2020-12-20] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj

Bytom
Linia nr 131 Chorzów Batory – Tczew (17,365 km)
   
Chorzów Stary
odległość: 5,155 km
 
odległość: 2,691 km
Linia nr 132 Bytom – Wrocław Gł. (17,365 km)
 
odległość: 2,687 km
Linia nr 710 Bytom – Bytom Bobrek (17,365 km)
 
odległość: 2,687 km