Otwórz menu główne

Café Bodo – nieistniejąca już kawiarnia w Warszawie, przy ulicy Pierackiego 17 (obecnie ul. Foksal 17), uruchomiona przez aktora Eugeniusza Bodo. Działała przed II wojną światową i w czasie okupacji niemieckiej jako kawiarnia artystyczna, gdzie kelnerami byli znani aktorzy. Kawiarnia istniała w latach 1939–1940[1].

OpisEdytuj

 
Współczesny widok kamienicy przy ul. Foksal 17

Kawiarnia została otwarta 18 marca 1939 roku[2]. W maju 1939 roku występował fenomenalny skrzypek Arkady Flato, pianista wirtuozo Dominik Gorzelniaski oraz czarny pieśniarz Harry Hamilton. Reklamowano kawiarnię jako rendez-vous najpiękniejszych i najelegantszych Warszawianek.

Zbigniew Lengren wykonywał bywalcom kawiarni portrety. Istniała też letnia filia Cafe Bodo przy (Al. Jerozolimskie 19, pod obrazami), gdzie podawano m.in. bezkonkurencyjne zsiadłe mleko z kartoflami. W czasie okupacji zapraszano tam na wspaniałe lody ze świeżych truskawek[3].

W czasie okupacji w kawiarni przy Pierackiego 17 kelnerami byli znani aktorzy (kawiarnia aktorów). We wspomnieniach powojennych podkreślano unikalną rolę jaką warszawskie kawiarnie odgrywały w życiu kulturalnym okupowanej Warszawy. Witold Sadowy[4] pisał: Zaglądałem do Cafe Bodo [..] W czasie wojny większość aktorek zmieniła scenę na kawiarnię. Zamiast grać kelnerowały. W czasie wojny informacje na temat warszawskich kawiarń były drukowane głównie w propagandowych gadzinówkach, gdzie reklamowano Cafe Bodo i znacznie rzadziej zamieszczano recenzje[5].

Na początku okupacji wielu aktorów przeszło na wschód i prasa tamtejsza[6][7] podawała informację na temat dramatycznej sytuacji aktorów w Warszawie.

10 grudnia 1939 roku „Kurjer Wileński[6] donosił, że korzystając z już istniejącej kawiarni w Cafe Bodo zaangażowali się w charakterze służby znani aktorzy. Maître d’hôtel’em został Jerzy Leszczyński, kelnerkami Ćwiklińska, Malicka, Zofia Lindorfówna, Pancewiczowa, barmanem był Wesołowski, szatniarzem – Osterwa. Właścicielami byli J. Skarżyński oraz P. Żeński[8].

19 kwietnia 1940 Nowy Kurjer Warszawski donosił, że Jutro otwarcie sezonu wiosennego. Lokal przerobiony przez mistrza Galewskiego na krajobraz Łazienek. Grała nowa orkiestra jazzowa[9]. W tym samym czasie część personelu odeszła do kawiarni U Aktorek. 22 kwietnia 1940 roku w czasopiśmie Nowy Kurier Warszawski ukazało się ogłoszenie[10]: Aktorki teatrów warszawskich, pracujące dotychczas w Cafe Bodo zapraszają na otwarcie własnej kawiarni U Aktorek w pałacyku na rogu Al. Ujazdowskich i Piusa XI, w sobotę 27 kwietnia b.r.

W sierpniu 1940 występował tam Mieczysław Fogg i Lucyna Szczepańska. W październiku 1940 grała 6 osobowa orkiestra koncertowo-jazzowa i występowali Szczepańska, Trio Miry, K. Hanusz, W. Walter, S. Witas, M. Fogg[11].

W Sylwestra 1940 Mieczysław Fogg śpiewał na otwarcie Szklanej Groty pod Słoniem we wtorek 31 grudnia[12]. Zapraszali Elżbieta Barszczewska, Mieczysława Ćwiklińska, Maria Malicka, Lucyna Messalówna, Karolina Lubieńska, Zofia Lindorfówna, Tamara Paslawska, Janina Romanówna, Alina Żeliska, Krystyna Zelwerowicz, Jerzy Leszczyński i Tadeusz Wesołowski. Wejście kosztowało 12 zł, serwowano pieczonego indyka, sałatki do wyboru oraz lampkę wina francuskiego[7].

7 października 1941 roku Variété Bodo otworzyło swe podwoje inauguracyjnym programem, w którym przeważał taniec[5]. W kawiarni występowali inni aktorzy i orkiestry: Charles Bovery przyjechał do Warszawy w 1942 razem z czeską orkiestrą prowadzoną przez Bobka Bryena[13].

Zespół miał grać do tańca w lokalach przeznaczonych tylko dla Niemców. Wkrótce jednak Bovery zaczął też występować w polskich lokalach: prowadzonym przez Lucynę Szczepańską Café Lucyna (Nowy Świat 30 róg Foksal) i Café Bodo.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Anna Strzeżek: Od konsumpcji do konspiracji, czyli warszawskie lokale gastronomiczne 1939–1944. Warszawa: Wydawnictwo TRIO, 2012, s. 217. ISBN 978-83-7436-306-8.
  2. Dobry Wieczór i Kurjer Czerwony, reklama, 18 marca 1939, s. 2, https://polona.pl/item/20955936/1/.
  3. Nowy Kurjer Warszawski, reklama, 20 czerwca 1940, https://polona.pl/item/7921669/3/.
  4. Witold Sadowy, Teatr za kulisami i na scenie, Rytm, 1995, s. 93.
  5. a b Nowy Kurjer Warszawski, 7 października 1941, Tydzień na scenie, https://polona.pl/item/7922083/2/.
  6. a b Kurjer Wileński, Z ciężkich przeżyć Warszawy, Jak sobie dają radę aktorzy i literaci, Kurjer Wileński, s. 4, https://polona.pl/item/13403479/3/.
  7. a b Kurjer Wileński, 28 stycznia 1940, Zaproszenie do kawiarni Bodo, s. 5, https://polona.pl/item/13405023/4/.
  8. Nowy Kurjer Warszawski, reklama, 21 września 1941, https://polona.pl/item/7922069/4/.
  9. Nowy Kurjer Warszawski, reklama, 19 kwietnia 1940, https://polona.pl/item/7921618/3/.
  10. Nowy Kurjer Warszawski, reklama, 22 kwietnia 1940, https://polona.pl/item/7921620/3/.
  11. Nowy Kurjer Warszawski, reklama, 1 października 1940, https://polona.pl/item/7921757/2/.
  12. Nowy Kurjer Warszawski, reklama, 31 grudnia 1940, https://polona.pl/item/7921831/3/.
  13. Krystian Brodacki: Historia jazzu w Polsce s. 91.