Otwórz menu główne

Centralny Port Komunikacyjny

Planowane największe lotnisko w Polsce

Centralny Port Komunikacyjny (CPK; ang. Solidarity Transport Hub, STH) – planowany węzeł przesiadkowy między Warszawą i Łodzią, integrujący transport lotniczy, kolejowy i drogowy. W ramach tego projektu, w odległości około 37 km na zachód od Warszawy, na obszarze około 30 km² ma zostać wybudowany Port Lotniczy Solidarność, który w ramach pierwszego etapu ma być w stanie obsługiwać 45 mln pasażerów rocznie. W skład CPK mają wejść też inwestycje kolejowe: węzeł w bezpośredniej bliskości portu lotniczego i połączenia na terenie kraju, które umożliwią przejazd między Warszawą a największymi polskimi miastami w czasie nie dłuższym niż 2,5 godziny. Inwestycja powinna umożliwić stworzenie ponad 150 tys. nowych miejsc pracy. W rejonie CPK ma powstać także Airport City, w skład którego wejdą m.in. obiekty targowo-kongresowe, konferencyjne i biurowe[1].

Centralny Port Komunikacyjny
Państwo  Polska
Miejscowość gmina Baranów
Typ cywilne
Strefa czasowa UTC +1
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Centralny Port Komunikacyjny
Centralny Port Komunikacyjny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Centralny Port Komunikacyjny
Centralny Port Komunikacyjny
Ziemia52°08′N 20°29′E/52,133333 20,483333
Strona internetowa

Pełnomocnik rządu ds. CPK Mikołaj Wild[2] zarekomendował wybudowanie portu w gminie Baranów, powiecie grodziskim, w województwie mazowieckim[3].

7 listopada 2017 r. „Koncepcja przygotowania i realizacji inwestycji Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej”[4] została przyjęta uchwałą Rady Ministrów, a 2 czerwca 2018 specjalną ustawę podpisał prezydent RP Andrzej Duda[5].

PlanyEdytuj

Port Lotniczy Solidarność w ramach pierwszego etapu będzie w stanie obsługiwać 45 mln pasażerów rocznie[3]. Przy budowie CPK zakłada się modułową i etapową koncepcję rozwoju i wyposażenia lotniska. W pierwszym etapie powstaną dwie równoległe drogi startowe o długości 4000 metrów każda i dwie kolejne w ramach następnych etapów[6]. Według założeń, CPK ma być lotniskiem bazowym dla PLL LOT, dzięki któremu linia ta będzie mogła stać się integratorem rynku środkowoeuropejskiego i jedną z najważniejszych marek lotniczych na kontynencie[7].

Budowie lotniska będą towarzyszyły inwestycje w infrastrukturę kolejową. Jak wynika z rządowego planu i z ustaleń spółki CPK z PKP Polskimi Liniami Kolejowymi, przy okazji budowy Portu Lotniczego Solidarność powstanie ok. 1600 km nowych linii kolejowych. Założenia są takie, że ramach tzw. etapu zero, czyli jednocześnie z lotniskiem, zostanie zbudowana m.in. 140-kilometrowa nowa linia kolejowa Warszawa-CPK-Łódź Fabryczna, czyli pierwszy odcinek Kolei Dużych Prędkości. Ta inwestycja umożliwi osiągnięcie czasu przejazdu z CPK do Warszawy 15 minut, a z CPK do Łodzi ok. 25 minut[8].

Według założeń rządu Beaty Szydło prace przygotowawcze mają trwać do końca 2019 r., a sam port ma być budowany przez kolejne 8 lat – powinien być otwarty w 2027 r[3]. W sierpniu 2018 Pełnomocnik Rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego Mikołaj Wild poinformował, że pierwszy samolot powinien wystartować z gminy Baranów w sezonie zimowym 2027/2028[9].

LokalizacjaEdytuj

Centralny Port Komunikacyjny ma być usytuowany między Łodzią a Warszawą. Pełnomocnik rządu zarekomendował wybudowanie portu w Stanisławowie, w gminie Baranów, powiecie grodziskim, w województwie mazowieckim[3][10]. Wskazane miejsce lokalizacji portu leży na Równinie Łowicko-Błońskiej[11].

Około 1,5 km na południe od wskazanej lokalizacji przebiega autostrada A2. Około 15 km na południe przebiega droga ekspresowa S8 (Wrocław - Warszawa - Białystok). Około 8 km na północ przebiega droga krajowa nr 92. Około 10 km na zachód przebiega droga krajowa nr 50. Około 6,5 km na południowy zachód rozwidlają się linia kolejowa nr 1 (Warszawa–Katowice) oraz linia nr 4 tj. Centralna Magistrala Kolejowa. Około 7 km na północ przebiega linia kolejowa nr 3 (europejska linia E 20 Berlin–Warszawa).

Przyjęta w 2017 r. koncepcja rekomenduje zabezpieczenie terenu o powierzchni nie mniejszej niż 3000 ha, natomiast obszar ograniczonego użytkowania o wielkości nie mniejszej niż 6000 ha[12]. Rekomendowane zabezpieczenie terenu (30 km²) stanowiłoby 40% powierzchni gminy Baranów.

Komponent lotniskowyEdytuj

Port Lotniczy Solidarność w ramach pierwszego etapu będzie w stanie obsługiwać 45 mln pasażerów rocznie[3]. Przy budowie CPK zakłada się modułową i etapową koncepcję rozwoju i wyposażenia lotniska. W pierwszym etapie powstaną dwie równoległe drogi startowe o długości 4000 metrów każda i dwie kolejne w ramach następnych etapów[13].

W połowie kwietnia 2019 r. spółka CPK rozpoczęła proces uzgodnień strategicznych z partnerami branżowymi[6]. Podczas pierwszego spotkania, w którym wzięło udział ponad 60 przedstawicieli firm i instytucji zainteresowanych projektem, inwestor CPK przedstawił założenia koncepcji planowanego portu. Wśród uczestników Forum Interesariuszy CPK znalazły się m.in. Polskie Linie Lotnicze LOT, BARIP (Rada Przedstawicieli Linii Lotniczych w Polsce), Polska Agencja Żeglugi Powietrznej, Poczta Polska, Orlen, LOTOS, PERN, Straż Graniczna, LOT AMS, LS Airport Services, LS Technics, Welcome Airport Services, Krajowa Administracja Skarbowa, Polski Holding Hotelowy, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, FedEx, DHL, UPS i TNT Express. Było to pierwsze w Polsce tak szerokie forum uczestników lotniskowego procesu inwestycyjnego[14].

W maju 2019 r. podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego CPK pokazała definicję portu lotniczego w ramach Programu CPK, czyli wstępny układ elementów infrastruktury Portu Lotniczego Solidarność[15]. W definicji uwzględniony m.in. zakładany układ dróg startowych (dwóch w ramach etapu pierwszego na 45 mln pasażerów rocznie oraz czterech dróg startowych w układzie docelowym – w ramach etapowania inwestycji), dróg kołowania, płyt postojowych, terminali (pasażerskich, cargo i general aviation), stacji kolejowej zintegrowanej z terminalem pasażerskim, parkingów i dróg wewnętrznych. Definicja portu lotniczego uwzględnia też m.in. infrastrukturę utrzymania technicznego, paliwową, odladzania samolotów, Lotniskowej Straży Pożarnej, utrzymania pojazdów, a także energetyczne, gazowe, kanalizacyjne. Definicja będzie jeszcze w przyszłości doprecyzowana m.in. na etapie planu generalnego (masterplanu)[16].




W czerwcu 2019 r. z inicjatywy Ambasady Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz spółki Centralny Port Komunikacyjny odbyły się warsztaty architektoniczne. Opracowania posłużą jako inspiracja do przygotowywania master planu. Inwestor nie jest zobowiązany do wykorzystania żadnej z prac[17]. Koncepcje terminala przygotowało sześć znanych pracowni projektowych: Foster+Partners, Grimshaw, Chapman Taylor, Zaha Hadid Architects, Benoy, Pascall+Watson.

  • Foster+Partners zaproponowała budowę dwóch terminali: głównego podobnego do „klucza” i uzupełniającego w kształcie litery „X”, który miałby powstać w drugim etapie. Tym samym firma zaproponowała modułową budowę lotniska, które będzie można rozbudowywać w czasie i dostosowywać do potrzeb rosnącego ruchu lotniczego. Obie części mają być ze sobą zintegrowane (np. poprzez wahadłową kolejkę kursująca między terminalami), przy czym druga z nich powstanie, kiedy pojawi się zapotrzebowanie rynkowe na rozbudowę lotniska.
  • Architekci Grmishaw wymyślili koncepcję „demokratycznego hubu”, próbując tym samym nawiązać do polskiej tradycji, a w szczególności do zmian ustrojowych po 1989 r. i do historii Solidarności. W ich zamierzeniu terminal ma być nieprzeskalowany, racjonalny pod względem wielkości i pozbawiony gigantomanii, jaka charakteryzuje niektóre budowane ostatnio porty przesiadkowe. Chodzi o to, żeby skrócić czas przesiadek i zmniejszyć dystans do przejścia dla pasażera.
  • Koncepcja Chapman Taylor zakłada schowanie bazowej części terminala pod potężną, przezroczystą kopułą, która zostanie ulokowana między dwoma pasami startowymi. Jak tłumaczą jej twórcy, okrągła kopuła to symbol nieskończonej jedności, a przez to nawiązanie do historii Polski.
  • Zaha Hadid Architects firma z potężnym dorobkiem architektonicznym, przygotowała trzy równorzędne wizje CPK, które opierają się na odmiennym podejściu do połączenia lotniska z koleją. Wszystkie trzy projekty łączy dobre doświetlenie przestrzeni lotniska, które jest możliwe dzięki użyciu wielkopowierzchniowych przezroczystych elementów, a także wkomponowanie we wnętrze terminalu bujnej roślinności w połączeniu z przemyślanym systemem służącym do jej utrzymywania w polskich warunkach klimatycznych. Pierwsze z rozwiązań to umiejscowienie węzła kolejowego bezpośrednio pod lotniskiem, które umożliwiłoby podróżnym np. obserwowanie nadjeżdżających pociągów z wyższych poziomów. Druga wizja zakłada, że tuż nad peronami ulokowana jest część pasażerska stacji, łącząc inne elementy lotniska uwzględnione w master planie. Projektanci zaproponowali także trzecie, bardziej futurystyczne rozwiązanie, w którym pociągi podjeżdżają bezpośrednio do wydzielonych części terminali, umieszczonych na platformach na różnej wysokości.
  • Projekt Benoy kładzie nacisk na ekologię i zrównoważony rozwój. Proponuje zbudowanie wokół Portu Solidarność przyjaznego mieszkańcom „zielonego” Airport City. Stworzenie wokół portu takiego obszaru będzie możliwe dzięki schowaniu pod ziemią części dróg i linii kolejowych w bezpośrednim sąsiedztwie lotniska. W sercu układu znajdzie się przykryty przeszklonym dachem węzeł przesiadkowy, który będzie integrował różne środki transportu i w kierunku którego będzie prowadziły szlaki komunikacyjne.
  • Pascall+Watson to najbardziej ogólna z zaprezentowanych koncepcji. Dyrektor projektu Nitesh Naidoo z Pascall+Watson zaprezentował rozwiązania stosowane w portach lotniczych w Europie i Azji (np. w Londynie, Monachium, Hongkongu i Abu Dhabi), sugerując które z nich warto zaadaptować na potrzeby CPK. Na potrzeby prezentacji zestawił ze sobą ideę „megahubu” (nawiązując do nowego lotniska w Stambule) i „multi-hubu”, wskazując Changi w Singapurze[18].

Komponent kolejowyEdytuj

Przyjęta przez rząd nowelizacja rozporządzenia w sprawie wykazu linii kolejowych o znaczeniu państwowym z 17 kwietnia 2013 r. uwzględnia wszystkie połączenia, których budowa wynika z Koncepcji przygotowania i realizacji CPK przyjętej przez rząd 7 listopada 2017 r. Szczegóły Programu Kolejowego CPK przedstawił 29.04.2019 r. na konferencji na stacji Łódź Fabryczna premier RP Mateusz Morawiecki. Jak powiedział: „Przystępujemy do realizacji bardzo konkretnych planów. Polska ma szanse stać się centrum gospodarczym środkowej Europy, a CPK jako największy hub w regionie biznesowym sercem tego obszaru. Nadszedł czas, żeby dać polskiej kolei nowy impuls do rozwoju. Zależy nam, żeby mieszkańcy wszystkich regionów w Polsce, z miast i wsi, mieli równy dostęp do kolei, żeby mogli wygodnie podróżować do każdego zakątka kraju. Te inwestycje zapewnią szkielet systemu transportowego państwa. Nie waham się powiedzieć, że CPK to projekt epokowy.”[19]

Kolejowa części Programu CPK zakłada budowę 1600 km nowych linii prowadzących z 10 kierunków do Portu Lotniczego Solidarność i Warszawy. Będą one łączyły miasta wojewódzkie ze stolicą Polski i CPK, a także wzajemnie między sobą. Będą również zapewniały spójność krajowej sieci kolejowej. Każda ze „szprych” składać się będzie z nowych odcinków sieci oraz z wyremontowanych lub zmodernizowanych fragmentów istniejącej infrastruktury. Na potrzeby budowy tego kolejowego systemu doszło do podziału zadań inwestycyjnych między spółki: CPK, odpowiedzialną za realizację zadań lotniskowych i kolejowych (budowę nowych linii), i PKP Polskie Linie Kolejowe, która jest zarządcą infrastruktury kolejowej w Polsce i zajmie się modernizacją linii istniejących.

W przypadku nowobudowanych linii dużych prędkości – w pierwszej kolejności między Warszawą i Łodzią, później m.in. do Wrocławia i Poznania – założonym standardem początkowym będzie ich przystosowanie do prędkości 250 km/h, z parametrami technicznymi umożliwiającymi ewentualne późniejsze podniesienie tych prędkości [20].

W ramach etapu zero, który powinien być gotowy przed uzyskaniem przez Port Solidarność zdolności operacyjnej, wybudowane zostanie 140 km nowych linii: głównie na trasie Warszawa –  CPK – Łódź. Ta inwestycja umożliwi osiągnięcie czasu przejazdu z CPK do Warszawy 15 minut, a z CPK do Łodzi ok. 25 minut. W rejonie Baranowa powstanie również węzeł, którego częścią będą łączniki między CPK a istniejącymi liniami:

  • nr 1 i 4 (Warszawa – Grodzisk Maz. – Łódź z odbiciem CMK w stronę Katowic)
  • nr 3 (Warszawa – Kutno – Poznań)

Docelowo na potrzeby Programu CPK zostanie zbudowana też m.in. linia CMK Północ, czyli przedłużenie Centralnej Magistrali Kolejowej z rejonu Żyrardowa do CPK, a dalej w kierunku Płocka, Włocławka, Grudziądza i Trójmiasta.

Kolejowa części Programu CPK, który jest podzielony na etapy do realizacji do 2040 r.,  to pajęczyna nowych linii prowadzących z 10 kierunków do CPK i Warszawy. W efekcie jej powstania dojazd pociągiem do centralnego lotniska ma zająć nie dłużej niż 2 godz. W zasięgu sieci znajdą się największe miasta w kraju (poza Szczecinem, do którego z racji odległości dojedziemy koleją wygodnie w czasie 3 godz. 15 minut). Dogodnym dojazdem do CPK objęte będą także przygraniczne obszary Czech, Słowacji, Ukrainy, Białorusi, Litwy i obwodu kaliningradzkiego[21].

Łączna długość linii kolejowych w Polsce wynosi dziś ponad 19 tys. km. Od początku lat 90. zostało rozebranych ponad 5 tys. km linii. Nowe inwestycje są potrzebne, ponieważ budowa szlaków kolejowych na dużą skalę nie odbywała się w Polsce od lat 80., kiedy zakończono realizację Linii Hutniczo-Siarkowej, a wcześniej Centralnej Magistrali Kolejowej[22].

W uchwalonej 7 listopada 2017 r. koncepcji zostały wskazane przedsięwzięcia kluczowe tj. budowa CPK wraz z dworcem i układem węzła kolejowego zawierającym łączniki pomiędzy liniami: nr 1, nr 3, nr 4 oraz przedłużenie do CPK linii nr 447 z wyjściami na Warszawę oraz na Sochaczew i Koluszki, a ponadto wyjściami w kierunku Płocka (w ciągu CMK Północ, Nowy Dwór, Grójec) oraz CMK (linii nr 4), jak również nową linię kolejową Warszawa–CPK–Łódź Fabryczna po wytrasowanej linii kolei dużych prędkości „Y”[23]. W październiku 2017 r. Krzysztof Mamiński, prezes zarządu PKP stwierdził, że preferowanym przez PKP PLK rozwiązaniem są prędkości w zakresie 200–230 km/h[24].

Koszty i finansowanieEdytuj

Do 2011 r. koszt inwestycji samego portu lotniczego szacowano na 3,1 mld euro względnie 12 mld zł[25]. W 2017 r. koszt inwestycji całego portu komunikacyjnego (komponenty: lotniczy, kolejowy, drogowy) w zależności od wariantu 30 lub 35 mld zł[26].

Uchwalona 7 listopada 2017 r. koncepcja rządu Beaty Szydło zakłada koszty komponentu lotniczego w wysokości 16–19 mld PLN, koszty komponentu kolejowego w wysokości 8–9 mld PLN, koszty komponentu drogowego to od 1,75 mld PLN do 6,87 mld PLN. Łącznie realizacja podstawowych założeń koncepcji wynosi od 30,9 a 34,9 mld PLN[27]. Dla każdego z komponentów portu rozważana jest inna strategia pozyskania finansowania, co wynika ze względu na zróżnicowany ich charakter[27].

Towarzyszące inwestycjeEdytuj

Przyjęta koncepcja zakłada przebudowę autostrady A2, budowę autostradowej obwodnicy Warszawy oraz 1600 km nowych linii kolejowych[28].

NazwaEdytuj

Przyjęta uchwałą rządu Beaty Szydło koncepcja zawiera nazwę Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazany w koncepcji patron został już wcześniej przyjęty dla Portu Lotniczego Szczecin-Goleniów im. NSZZ „Solidarność”.

HistoriaEdytuj

12 maja 2005 Urząd Lotnictwa Cywilnego podpisał umowę z hiszpańskim konsorcjum Ineco-Sener na wykonanie studium wykonalności centralnego portu lotniczego[29]. Pomimo tego w ciągu kolejnych 2 lat studium takie nie zostało wykonane, co zostało zinterpretowane jako odłożenie projektu nowego wielkiego lotniska na nieokreśloną przyszłość, a nawet zaniechanie tej inwestycji.

Pomimo tego nowy port lotniczy obsługujący Warszawę został zaproponowany w rządowej Strategii Rozwoju Infrastruktury Transportowej na lata 2010–2013. Przewidywano bowiem, że w tym okresie port lotniczy Warszawa-Okęcie obsługiwać będzie około 10 mln pasażerów, co wyczerpie jego przepustowość (12,5 mln pas. po uruchomieniu Terminalu 2 (nowa część Terminalu A), a jednocześnie może spowodować utrudnienia w ruchu w tej części stolicy. Jednak już w lutym 2007 podsekretarz stanu ds. lotnictwa w Ministerstwie Transportu stwierdził, że wobec rozwoju lotnisk regionalnych brak jest przesłanek co do podejmowania decyzji o budowie nowego portu centralnego; wobec czego ewentualna realizacja tej inwestycji została przesunięta na lata 2025–2030. Jako najbardziej prawdopodobną lokalizację tego portu wskazywano obszar między Warszawą a Łodzią[30].

Jeszcze przed zleceniem studia wykonalności konsorcjum Ineco-Sener, 15 stycznia 2004 Ministerstwo Infrastruktury, kierując się opinią międzyresortowego zespołu ekspertów, po badaniach przeprowadzonych w 2003, wskazało dwie potencjalne lokalizacje CPL[31]:

Poza powyższym, rozpatrywano także lokalizację Centralnego Portu Lotniczego w:

W 2005 r. niezależnie od losów koncepcji Centralnego Portu Lotniczego podjęto decyzję o modernizacji i otwarciu portu lotniczego w Modlinie dla samolotów tanich linii i czarterów. Prace przy modernizacji i dobudowie potrzebnej infrastruktury rozpoczęto 8 października 2010[37]. Pierwsze rejsowe loty odbyły się 15 lipca 2012 r. Powstanie portu w Modlinie stało się w rezultacie jedynym zrealizowanym projektem odciążenia portu lotniczego im. F. Chopina.

W 2016 na potrzebę budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego między Łodzią a Warszawą ponownie wskazał minister spraw zagranicznych Witold Waszczykowski. Pod koniec kwietnia 2017 rząd Beaty Szydło ustanowił Pełnomocnika Rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego dla RP[38][39]. Pełnomocnik w formie decyzji powołał interdyscyplinarny Zespół Doradczy[40]. 19 września 2017 pełnomocnik rządu Mikołaj Wild na konferencji prasowej wraz z premier Beatą Szydło ogłosił, że rekomendowaną lokalizacją Centralnego Portu Komunikacyjnego jest wieś Stanisławów, w gminie Baranów, w powiecie grodziskim[41]. 3 października 2017 Mikołaj Wild złożył projekt uchwały przyjmującej koncepcję budowy CPK[26]. 7 listopada 2017 koncepcja została przyjęta uchwałą Rady Ministrów[3][42]. 10 maja 2018 Sejm przyjął ustawę, dzięki której będzie można rozpocząć budowę lotniska. 1 czerwca została ona podpisana przez prezydenta[43][44][45]. Ustawa z dnia 10 maja 2018 o Centralnym Porcie Komunikacyjnym weszła w życie 21 czerwca 2018[45]. 19.09.2018 podana została publicznie do wiadomości, przez wiceministra infrastruktury pełnomocnika rządu ds. budowy CPK Mikołaj Wilda, informacja o ustanowieniu prezesa spółki celowej ds. budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego. Został nim Jacek Bartosiak. 19 lutego 2019 zrezygnował z pełnienia funkcji prezesa[46].

Referendum w sprawie lokalizacji CPK w gminie BaranówEdytuj

W kwietniu 2018 Rada Gminy Baranów podjęła uchwałę o przeprowadzeniu 17 czerwca 2018 referendum gminnego w sprawie lokalizacji Centralnego Portu Komunikacyjnego na obszarze gminy Baranów i planowanych w związku z tą inwestycją regulacjach prawnych[47]. Rada zadecydowała, że mieszkańcy udzielą odpowiedzi na dwa pytania o następującej treści, z dwoma wariantami odpowiedzi („Tak” i „Nie”)[47]:

  1. Czy jesteś za lokalizacją Centralnego Portu Komunikacyjnego na obszarze gminy Baranów?
  2. Czy zgadzasz się na warunki rozliczeń zaproponowane przez Rząd RP mieszkańcom gminy Baranów w związku z budową Centralnego Portu Komunikacyjnego?

W referendum wzięło udział 47% uprawnionych i zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 (wymóg wzięcia udziału w referendum przez co najmniej 30% uprawnionych do głosowania) jego wynik był wiążący[48].

Mieszkańcy opowiedzieli się przeciwko budowie Centralnego Portu Komunikacyjnego na terenie ich gminy oraz zaproponowanym przez rząd warunkom rozliczeń. Na pierwsze pytanie oddano 1877 głosów ważnych, z tego 322 na „Tak” i 1555 na „Nie” (odpowiednio 17,2% i 82,8%)[49][50]. Na drugie pytanie (1864 głosów ważnych) 113 osób zagłosowało na „Tak” a 1751 na „Nie” (odpowiednio 6,1% i 93,9%)[49][50].

PrzypisyEdytuj

  1. O inwestycji, Centralny Port Komunikacyjny [dostęp 2019-07-08] (pol.).
  2. Pełnomocnik Rządu ds. CPK, Centralny Port Komunikacyjny [dostęp 2019-07-08] (pol.).
  3. a b c d e f Uchwała w sprawie przyjęcia „Koncepcji przygotowania i realizacji inwestycji Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej”. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, 2017-11-07. [dostęp 2017-11-08].
  4. Uchwała Rady Ministrów, Ministerstwo Infrastruktury [dostęp 2019-07-08] (pol.).
  5. Prezydent podpisał ustawę o Centralnym Porcie Komunikacyjnym
  6. a b CPK: start konsultacji z partnerami branżowymi, Centralny Port Komunikacyjny [dostęp 2019-07-16] (pol.).
  7. Po otwarciu CPK Lotniska Chopina zostanie zamknięte dla ruchu cywilnego
  8. Kolejowa rewolucja. Znamy szczegóły programu budowy nowych linii dla CPK, www.rynek-lotniczy.pl [dostęp 2019-07-17] (pol.).
  9. Jarosław Osowski. Powolny start nowego lotniska. „Gazeta Stołeczna”, s. 4, 31 sierpnia 2018. 
  10. Centralny Port Komunikacyjny - Port Solidarność, cpk-konsultacje.pl [dostęp 2018-07-26].
  11. Jerzy Kondracki, Andrzej Richling: Atlas Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, 1994.
  12. VI. Wizja przedsięwzięcia. W: Koncepcja przygotowania i realizacji inwestycji Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Ministerstwo Rozwoju, 2017-11, s. 57. (Załącznik nr 1 do Uchwały nr 173/2017 Rady Ministrów z dnia 7 listopada 2017 r.)
  13. VI. Wizja przedsięwzięcia. W: Koncepcja przygotowania i realizacji inwestycji Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Ministerstwo Rozwoju, 2017-11, s. 55. (Załącznik nr 1 do Uchwały nr 173/2017 Rady Ministrów z dnia 7 listopada 2017 r.)
  14. Wiemy, jak będzie wyglądać CPK. Pokazano pierwszy plan, Rzeczpospolita [dostęp 2019-07-16].
  15. Program lotniskowy, Centralny Port Komunikacyjny [dostęp 2019-07-16] (pol.).
  16. Pasazer.com: Tak ma wyglądać CPK. Pokazano wstępny układ elementów infrastruktury, Pasazer.com [dostęp 2019-07-16].
  17. CPK ma sześć koncepcji, pb.pl [dostęp 2019-07-17] (pol.).
  18. Sześć koncepcji CPK. Globalne biura projektowe zaproponowały wygląd lotniska, Centralny Port Komunikacyjny [dostęp 2019-07-17] (pol.).
  19. CPK. 1600 km nowych linii kolejowych poprowadzi do megalotniska, www.rp.pl [dostęp 2019-07-17] (pol.).
  20. 1600 km nowych linii. Program Kolejowy CPK w planach rządu, Centralny Port Komunikacyjny [dostęp 2019-07-17] (pol.).
  21. 10 szprych do lotniska. Program Kolejowy CPK, Centralny Port Komunikacyjny [dostęp 2019-07-17] (pol.).
  22. 10 szprych do lotniska. Program Kolejowy CPK, Centralny Port Komunikacyjny [dostęp 2019-07-17] (pol.).
  23. Koncepcja przygotowania i realizacji inwestycji Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Ministerstwo Rozwoju, 2017-11, s. 66, 84. (Załącznik nr 1 do Uchwały nr 173/2017 Rady Ministrów z dnia 7 listopada 2017 r.)
  24. Łukasz Malinowski: CPK: Jakiej kolei chce PKP?. W: Rynek-Lotniczy.pl [on-line]. Zespół Doradców Gospodarczych TOR Sp. z o.o., 2017-10-19. [dostęp 2017-11-18].
  25. Okęcie w odstawkę?, TSLbiznes 7-8/2011, s. 54
  26. a b Spór o węzeł kolejowy skrępował Centralny Port Komunikacyjny. W: Business Insider Polska [on-line]. Onet SA, 2017-10-06. [dostęp 2017-10-07].
  27. a b Koncepcja przygotowania i realizacji inwestycji Port „Solidarność” - Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej. W: Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów [on-line]. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, 2017-09-22. [dostęp 2017-11-08].
  28. CPK to nie tylko nowe lotnisko. Ma powstać 1600 km linii kolejowych
  29. Wiadomość z 12.05.2005. Urząd Lotnictwa Cywilnego, 2007-03-11. [dostęp 2017-11-18]. Cytat: ULC o podpisaniu umowy z Ineco-Sener na studium wykonalności nowego centralnego lotniska
  30. Słownik pojęć Strategii Rozwoju Transportu do 2020 roku (z perspektywą do 2030 roku). W: Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej [on-line]. mib.gov.pl. s. 4. [dostęp 2017-03-21].
  31. Wiadomość z 15.01.2004 – Lokalizacja lotniska centralnego dla Polski. Urząd Lotnictwa Cywilnego, 2007-03-11. [dostęp 2017-11-18].
  32. Geneza. W: AirSochaczew [on-line]. Stowarzyszenie Port Lotniczy Sochaczew (KRS 0000216290). [dostęp 2017-11-18].
  33. Jacek Damięcki: Koncepcja Transkontynentalnego Portu Lotniczego – Nowe Miasto nad Pilicą. [dostęp 2017-11-18].
  34. Port lotniczy Wołomin. W: Życie Warszawy [on-line]. Gremi Media SA, 2003-10-23. [dostęp 2017-11-18].
  35. Port Lotniczy Wołomin. W: tur-info.pl [on-line]. Grupa STBI Sp. z o.o., 2003-10-23. [dostęp 2017-11-18].
  36. Projekt Centralnego Portu Lotniczego Polski. Przedsiębiorstwo Churchill-Jankowski Sp. z o.o., 2006-09-01. [dostęp 2017-11-18].
  37. Rusza budowa lotniska w Modlinie. tvp.info. [dostęp 2015-03-08].
  38. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2017 r. w sprawie ustanowienia Pełnomocnika Rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego dla Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2017 r. poz. 874)
  39. Pełnomocnik Rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego dla Rzeczypospolitej Polskiej - Ministerstwo Rozwoju, www.mr.gov.pl [dostęp 2017-11-21] (pol.).
  40. Zespół Doradczy Pełnomocnika Rządu - Ministerstwo Infrastruktury, Ministerstwo Infrastruktury [dostęp 2018-07-26] (pol.).
  41. „Rekomendujemy, aby CPK powstał w miejscowości Stanisławów” [dostęp 2017-09-19] (pol.).
  42. Uchwała Rady Ministrów - Ministerstwo Infrastruktury, Ministerstwo Infrastruktury [dostęp 2018-07-26] (pol.).
  43. [1], wprost.pl
  44. Sejm przyjął ustawę o CPK. Największy port lotniczy w Polsce ma powstać do 2027 r., niezalezna.pl
  45. a b Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (Dz.U. z 2018 r. poz. 1089)
  46. Prezes spółki celowej do realizacji CPK Jacek Bartosiak zrezygnował z funkcji | Polska Agencja Prasowa SA, www.pap.pl [dostęp 2019-02-22].
  47. a b Uchwała nr XLI/197/2018 Rady Gminy Baranów z dnia 18 kwietnia 2018 r. o przeprowadzeniu referendum w sprawie lokalizacji Centralnego Portu Komunikacyjnego w Baranowie i planowanych w związku z tą inwestycją regulacji prawnych. W: Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego 2018 poz. 5096 [on-line]. 11 maja 2018. [dostęp 2018-07-03].
  48. Referendum gminne zarządzone na dzień 18 czerwca 2018 r. w sprawie lokalizacji Centralnego Portu Komunikacyjnego w Baranowie i planowanych w związku z tą inwestycją regulacji prawnych. Protokół ustalenia wyniku referendum gminnego. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Gminy Baranów [on-line]. 18 czerwca 2018. s. 3. [dostęp 2018-07-03].
  49. a b Referendum gminne zarządzone na dzień 18 czerwca 2018 r. w sprawie lokalizacji Centralnego Portu Komunikacyjnego w Baranowie i planowanych w związku z tą inwestycją regulacji prawnych. Protokół ustalenia wyniku referendum gminnego. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Gminy Baranów [on-line]. 18 czerwca 2018. s. 2. [dostęp 2018-07-03].
  50. a b Wild: nie jesteśmy zaskoczeni wynikami referendum w gminie Baranów ws. CPK. W: Polska Agencja Prasowa [on-line]. pap.pl. s. 18 czerwca 2018. [dostęp 2018-07-03].

Linki zewnętrzneEdytuj