Centrum Szkolenia WOP

jednostka szkolna

Centrum Szkolenia WOP im. kpt. Zbigniewa Plewyjednostka szkolna Wojsk Ochrony Pogranicza.

Centrum Szkolenia WOP
Ilustracja
Emblemat CS WOP
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1946
Rozformowanie 1991
Patron kpt. Zbigniew Plewa
Dowódcy
Pierwszy Witalis Kondratowicz
Ostatni płk Marek Śmiałkowski
Organizacja
Numer JW 5216[1]
Dyslokacja Inowrocław[2]
Rawicz[3][a]
Ostróda
Kętrzyn ul. Sikorskiego 102
Rodzaj wojsk Wojska Ochrony Pogranicza
Podległość Departament WOP
Główny Inspektor OP
Główny Inspektor OT
Dowództwo WOP
Chór Centrum Szkolenia WOP (kadeci Szkoły Chorążych WOP i podchorążowie Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Zmechanizowanych Filia w Kętrzynie) pod batutą W. Żuka, laureaci II nagrody – IV Ogólnopolski Przegląd Chórów Żołnierskich w Świeradowie-Zdroju[4] (maj 1984)
Podchorążowie IV roku 14. kpchor. WSOWZ Filia w Kętrzynie na zajęciach z kontroli ruchu granicznego, temat: Wykrywanie fałszerstw dokumentów (1985)

Centrum Wyszkolenia Wojsk Ochrony PograniczaEdytuj

Na bazie rozformowanej Oficerskiej Szkoły Piechoty nr 3 w Inowrocławiu, 21 września 1946 sformowano w Ostródzie Centrum Wyszkolenia WOP[b] o stanie etatowym 55 wojskowych[3].

 
Defilada po promocji na pierwszy stopień oficerski podchorążych 14. kpchor. WSOWZmech Filia w Kętrzynie. Prowadzący kpt. Wiesław Adamczyk (sierpień 1986)

Struktura organizacyjnaEdytuj

  • Komenda i pododdziały obsługi[3]
  • Wydział Wyszkolenia
  • Wydział Polityczno-Wychowawczy.
  • Oddziały Szkolenia:
    • kurs oficerski
    • batalion podoficerów zawodowych
    • pluton kawalerii
  • Kwatermistrzostwo

W 1947 roku w skład centrum włączono Samodzielny Zakład Tresury Psów WOP z Rusowa[c]).

Centrum Wyszkolenia Ochrony PograniczaEdytuj

W 1948 roku, na bazie Centrum Wyszkolenia WOP, sformowano w Kętrzynie Centrum Wyszkolenia Ochrony Pogranicza[d] o stanie etatowym 219 wojskowych i 42 pracowników kontraktowych[5]. Pierwsi absolwenci opuścili mury centrum w lipcu 1947 roku[2].

Struktura organizacyjnaEdytuj

  • Komenda i pododdziały obsługi[5]
  • Wydział Wyszkolenia
  • Wydział Polityczno-Wychowawczy
  • Oddziały Szkolne:
    • kurs doskonalenia oficerów
    • batalion szkolenia podoficerów zawodowych
    • kompania szkolna przewodników psów służbowych
      • 2 plutony przewodników psów
      • pluton oficerów ds. psów służbowych
    • pluton konny
  • Stacja doświadczalna suk zarodowych
  • Kwatermistrzostwo.

Oficerska Szkoła Wojsk Ochrony PograniczaEdytuj

w 1949 roku, na bazie Centrum Wyszkolenia Ochrony Pogranicza sformowano Oficerską Szkołę WOP[e] o stanie etatowym 231 wojskowych stanu stałego i 546 wojskowych stanu zmiennego[6].

Centralny Ośrodek Kształcenia Wojsk WewnętrznychEdytuj

W 1970 roku, na bazie Oficerskiej Szkoły WOP sformowano Centralny Ośrodek Kształcenia Wojsk Wewnętrznych[f].

Struktura organizacyjnaEdytuj

  • Komenda ośrodka[7]
  • Szkoła Chorążych WOP
  • Szkoła Podoficerska WOP

Ośrodek Szkolenia Wojsk Ochrony PograniczaEdytuj

W 1972 roku, na bazie Centralnego Ośrodka Kształcenia Wojsk Wewnętrznych, sformowano Ośrodek Szkolenia WOP[g]

Struktura organizacyjnaEdytuj

  • Komenda ośrodka[7]
  • Szkoła Chorążych WOP
  • Szkoła Podoficerska WOP
  • Kursy II[h], III i IV rocznika Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Zmechanizowanych o profilu WOP.

Centrum Szkolenia Wojsk Ochrony PograniczaEdytuj

W 1980 roku, na bazie Ośrodka Szkolenia WOP, sformowano Centrum Szkolenia WOP[i].

 
Kadeci Szkoły Chorążych WOP na posterunku honorowym przy pomniku kpt. Zbigniewa Plewy[j] (lipiec 1989)

15 listopada 1986 roku Minister Spraw Wewnętrznych nadał centrum imię kpt. Zbigniewa Plewy[k].

Z dniem 16 maja 1991 roku Centrum Szkolenia WOP przeformowano w Centrum Szkolenia Straży Granicznej w Kętrzynie[7][l]. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, 16 maja 2007, nadał Centrum Szkolenia SG imię Żołnierzy Korpusu Ochrony Pogranicza.

 
Słuchacze kursu przekwalifikowania kadry strażnic WOP (grudzień 1989)

Struktura organizacyjnaEdytuj

Komendanci centrumEdytuj

  • płk Witalis Kondratowicz (20.10.1946[8]–30.01.1947)
  • ppłk Wilhelm Kazimierz Weber (01.06.1947–23.12.1949)[9]

................. (patrz: komendanci Szkoły Oficerskiej WOP)

  • ppłk Zbigniew Furgała (18.09.1961–04.01.1967)[10]
  • płk Jerzy Okrzeja p.o. (01.12.1966–06.08.1967)[11]
  • płk Józef Sawczuk (16.06.1967–1972)[12]
  • płk mgr Ryszard Majcher (06.05.1972–05.07.1978)[13]
  • płk dypl. Ryszard Bartoszewicz (1978[14]–31.08.1985)
  • płk mgr Bogdan Mazurek[15][16] (był w 1985–18.08.1990)
  • płk Marek Śmiałkowski.

UwagiEdytuj

  1. Według Henryka Dominiczaka ("Zarys historii WOP" s. 62), w Rawiczu jedynie planowano rozmieszczenie centrum.
  2. Rozkaz NDWP nr 0153/Org. z 21 września 1946 roku.
  3. Rozkaz MON nr 0252/Org. z 7 listopada 1947 roku.
  4. Rozkaz MON nr 055/Org. z 20 marca 1948 roku.
  5. Rozkaz MBP nr 075/Org. z 6 sierpnia 1949 roku.
  6. Zarządzenie szefa sztabu WOWewn. z 15 lipca 1970 roku.
  7. Zarządzenie szefa SG WP nr 055/Org. z 9 czerwca 1972 roku.
  8. Od 1983 roku.
  9. Zarządzenie org. MSW nr 054/WW z 12 września 1980 roku.
  10. Pomnik kpt. Zbigniewa Plewy został rozebrany i już nie istnieje.
  11. Rozkaz MSW nr 4 z 15 lipca 1986 roku.
  12. Zarządzenie nr 21 Komendanta Głównego SG z 7 maja 1991 roku.

PrzypisyEdytuj

  1. ASGran., sygn. 2825/1 ↓.
  2. a b Tadeusz Niedziela [red.]: Wojska Ochrony Pogranicza w pięćdziesiątą rocznice objęcia służby w ochronie granicy Polski 1945-1995. s. 16.
  3. a b c Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza: (1945-1991): krótki informator historyczny. s. 157.
  4. Marian Płowenc. Chór : Rozmowa z kierownikiem chóru Centrum Szkolenia WOP w Kętrzynie por. Leszkiem Brodą. „GRANICA – Pismo Wojsk Ochrony Pogranicza”, 1984. ISSN 0324-928X. 
  5. a b Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza: (1945-1991): krótki informator historyczny. s. 157-158.
  6. Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza: (1945-1991): krótki informator historyczny. s. 158-160.
  7. a b c Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza: (1945-1991): krótki informator historyczny. s. 160.
  8. Kajetan Szczepański: Witalis Kondratowicz (pol.). muzeumsg.strazgraniczna.pl. [dostęp 2021-02-20].
  9. Kajetan Szczepański: Wilhelm Kazimierz Weber (pol.). muzeumsg.strazgraniczna.pl. [dostęp 2021-02-20].
  10. Kajetan Szczepański: Zbigniew Furgała (pol.). muzeumsg.strazgraniczna.pl. [dostęp 2021-02-20].
  11. Kajetan Szczepański: Jerzy Okrzeja (pol.). muzeumsg.strazgraniczna.pl. [dostęp 2021-02-20].
  12. Kajetan Szczepański: Józef Sawczuk (pol.). muzeumsg.strazgraniczna.pl. [dostęp 2021-02-20].
  13. Kajetan Szczepański: Ryszard Majcher (pol.). muzeumsg.strazgraniczna.pl. [dostęp 2021-02-20].
  14. Kajetan Szczepański: Ryszard Bartoszewicz (pol.). muzeumsg.strazgraniczna.pl, 2017-10-25. [dostęp 2019-05-31].
  15. Edward Milewski: Bogdan Mazurek (pol.). muzeumsg.strazgraniczna.pl. [dostęp 2021-02-20].
  16. Jerzy Jankowski: Ostatnie pożegnanie śp. płk. WOP w st. spocz. Bogdana MAZURKA! (pol.). emeryci-sg.org.pl, 2019-08-22. [dostęp 2019-08-25].

BibliografiaEdytuj

  • Henryk Dominiczak, Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945–1985, Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza: (1945–1991): krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Tadeusz Niedziela [red.]: Wojska Ochrony Pogranicza w pięćdziesiątą rocznice objęcia służby w ochronie granicy Polski 1945–1995. Jednodniówka Związku Byłych Żołnierzy Zawodowych Środowiska WOP. 1995-06.
  • Archiwum Straży Granicznej, DWOP sygn. 2825/1. Rejestr główny jednostek WOP.