Otwórz menu główne

Cerkiew Świętej Trójcy w Żółkwi

Cerkiew św. Trójcy w Żółkwi – zabytkowa, drewniana cerkiew greckokatolicka, wzniesiona w 1720, znajdująca się w Żółkwi w obwodzie lwowskim na zachodniej Ukrainie.

Cerkiew św. Trójcy w Żółkwi
Церква Пресвятої Трійці (Жовква)
Distinctive emblem for cultural property.svg 46-227-0015[1]
cerkiew parafialna
Ilustracja
Elewacja północna (2019)
Państwo  Ukraina
Miejscowość Żółkiew
Wyznanie katolickie
Kościół greckokatolickie
Wezwanie Święta Trójca
Położenie na mapie Żółkwi
Mapa lokalizacyjna Żółkwi
Cerkiew św. Trójcy w Żółkwi
Cerkiew św. Trójcy w Żółkwi
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Cerkiew św. Trójcy w Żółkwi
Cerkiew św. Trójcy w Żółkwi
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Cerkiew św. Trójcy w Żółkwi
Cerkiew św. Trójcy w Żółkwi
Ziemia50°03′19,1″N 23°58′55,4″E/50,055306 23,982056

Ikonostas w tej świątyni zaliczany jest do najcenniejszych na Ukrainie zachowanych in situ.

W 2013 cerkiew została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO wraz z innymi drewnianymi cerkwiami w Polsce i na Ukrainie.

Spis treści

HistoriaEdytuj

Pierwsza świątynia w tym miejscu stała od 1610, ale spłonęła w pożarze w 1719. Już rok później z inicjatywy szlachcica Konstantego Władysława Sobieskiego wybudowano nową cerkiew. W czasach sowieckich świątynia została zamieniona w magazyn. Odrestaurowana w latach 1778-78[2]. W 1993 cerkiew zwrócono grekokatolikom.

Architektura i wyposażenieEdytuj

Jest to budowla konstrukcji zrębowej, orientowana, trójdzielna z pięciobocznie zamkniętym prezbiterium, węższym od nawy. W XIX w. do prezbiterium, na osi dobudowano niską murowaną zakrystią z renesansowym obramowaniem okna przeniesionym z żółkiewskiego zamku. Całość zwieńczona trzema okazałymi kopułami osadzonymi na ośmiobocznych bębnach zakończonymi hełmami z latarniami. Ściany i kopuły pokryte gontem. Wokół cerkwi biegnie szeroki okap wsparty na wystających belkach konstrukcji[2].

Wewnątrz polichromia z XVIII w. i piękny ikonostas z 1728, ze wspaniale rzeźbionymi carskimi wrotami zawierający około 50 ikon. Autorstwo ikon przypisuje się żółkiewskiemu malarzowi w służbie Sobieskich Bazylemu Petranowiczowi[2].

OtoczenieEdytuj

Obok cerkwi stoi murowana dzwonnica parawanowa z 1891[2].

PrzypisyEdytuj

  1. Państwowy Rejestr Zabytków Nieruchomych Ukrainy
  2. a b c d Grzegorz Rąkowski: Ziemia Lwowska. Wydawnictwo Rewasz, Pruszków 2007, s. 128. ISBN 978-83-89188-66-3.