Cerkiew św. Łukasza w Leszczynach

Cerkiew pod wezwaniem św. Łukaszaprawosławna cerkiew parafialna[1] w Leszczynach. Należy do dekanatu Gorlice diecezji przemysko-gorlickiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Cerkiew św. Łukasza
Distinctive emblem for cultural property.svg 509 z dnia 12.06.1987.
cerkiew parafialna
Ilustracja
Widok od strony prezbiterium
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Miejscowość Leszczyny
Wyznanie prawosławne
Kościół Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny
Diecezja przemysko-gorlicka
Wezwanie św. Łukasza
Wspomnienie liturgiczne 18/31 października
Położenie na mapie gminy Uście Gorlickie
Mapa lokalizacyjna gminy Uście Gorlickie
Leszczyny, cerkiew
Leszczyny, cerkiew
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Leszczyny, cerkiew
Leszczyny, cerkiew
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Leszczyny, cerkiew
Leszczyny, cerkiew
Położenie na mapie powiatu gorlickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gorlickiego
Leszczyny, cerkiew
Leszczyny, cerkiew
Ziemia49°34′02,7″N 21°08′13,2″E/49,567417 21,137000

Świątynia leży na szlaku architektury drewnianej w Województwie Małopolskim.

HistoriaEdytuj

Pierwsza cerkiew w Leszczynach została zbudowana w 1613. Obecny budynek powstał jednak znacznie później – w 1835. W 1909 została ona wyremontowana, zaś dach pokryty blachą. Po Akcji „Wisła” budynek zaadaptowano na kościół rzymskokatolicki. W 1968, po powrocie części wysiedlonych Łemków, została przekazana w użytkowanie Kościołowi Prawosławnemu. Była remontowana w 1978 oraz w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych[2]. Obiekt wpisano do rejestru zabytków 12 czerwca 1987 pod nr 509[3]. W 2007 na przycerkiewnym cmentarzu pochowano pisarza Mirosława Nahacza. Na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 2009 o uregulowaniu stanu prawnego niektórych nieruchomości pozostających we władaniu Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego świątynia stała się wyłączną własnością tego Kościoła[4].

Architektura i wyposażenieEdytuj

Cerkiew w Leszczynach jest drewniana, trójdzielna, o konstrukcji zrębowej. Nad przedsionkiem wznosi się wieża zwieńczona pseudolatarnią. Podobne konstrukcje znajdują się ponad nawą i węższym od niej prezbiterium.

Wewnątrz polichromia architektoniczno-ornamentalno-figuralna wykonana w 1909. Z tego roku pochodzi także kompletny trzyrzędowy ikonostas malowany na kolor brązowo-złoty przez malarza Biniata, z ikoną Boga Ojca zawieszoną ponad wizerunkiem Chrystusa[5]. Na drzwiach diakońskich namalowano postacie świętych Wawrzyńca i Szczepana.

PrzypisyEdytuj

  1. Kalendarz Prawosławny 2017, Wydanie Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, ISSN 1425-2171, s.194
  2. Magdalena i Artur Michniewscy, Marta Duda, Cerkwie drewniane Karpat. Polska i Słowacja, Wydawnictwo Rewasz, Pruszków, 2003, ss. 132, 133 ​ISBN 83-89188-08-2
  3. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2019-12-31.
  4. Ustawa z dnia 17 grudnia 2009 r. o uregulowaniu stanu prawnego niektórych nieruchomości pozostających we władaniu Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (Dz.U. 2010 nr 7 poz. 43), isap.sejm.gov.pl
  5. Szlak Architektury Drewnianej Małopolska, Bartłomiej Cisowski i inni, Kraków: Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, 2010, s. 220, ISBN 978-83-60538-61-6, OCLC 995427727.

BibliografiaEdytuj

  • G. i Z. Malinowscy, E. i P. Marciniszyn, Ikony i cerkwie. Tajemnice łemkowskich świątyń, Carta Blanca, Warszawa 2009, ​ISBN 978-83-61444-15-2