Cerkiew św. Aleksandra Newskiego w Wiercieliszkach

Cerkiew św. Aleksandra Newskiegoprawosławna cerkiew parafialna w Wiercieliszkach. Należy do dekanatu skidelskiego[1] eparchii grodzieńskiej i wołkowyskiej Egzarchatu Białoruskiego Patriarchatu Moskiewskiego.

Cerkiew św. Aleksandra Newskiego
Царква Аляксандра Неўскага, Верцялішкі
Distinctive emblem for cultural property.svg 412Г000159
cerkiew parafialna
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo

 Białoruś

Obwód

 grodzieński

Miejscowość

Wiercieliszki

Wyznanie

prawosławne

Kościół

Rosyjski Kościół Prawosławny
(Egzarchat Białoruski)

Eparchia

grodzieńska i wołkowyska

Wezwanie

św. Aleksandra Newskiego

Wspomnienie liturgiczne

30 sierpnia/12 września; 14/27 listopada

Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego
Mapa konturowa obwodu grodzieńskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Cerkiew Aleksandra Newskiego w Wiercieliszkach”
Położenie na mapie Białorusi
Mapa konturowa Białorusi, po lewej znajduje się punkt z opisem „Cerkiew Aleksandra Newskiego w Wiercieliszkach”
Ziemia53°42′14,8″N 24°00′01,8″E/53,704111 24,000500

HistoriaEdytuj

Cerkiew została zbudowana z cegły w latach 1843–1854 według planu architekta J.M.Fadrona, z funduszy ówczesnego zarządcy majątku w Wiercieliszkach, szlachcica o nazwisku Świeczyna. Zastąpiła ona budowlę drewnianą, której początki sięgały XIV wieku. Konsekracja cerkwi miała miejsce 12 września 1854, wkrótce powstała przy niej szkoła parafialna, dla której w 1864 wybudowano oddzielny murowany budynek (obecnie mieści się w nim stolarnia). W latach 30. XX wieku władze polskie planowały zburzenie świątyni, ale poprzestano na rozbiórce dzwonnicy, którą wkrótce odbudowano ze środków parafian.

W pierwszych latach XXI wieku świątynia została gruntownie wyremontowana, odnowiono elewację oraz wnętrze, odrestaurowano ikonostas oraz wyremontowano dach, który pokryto blachą ocynkowaną.

ArchitekturaEdytuj

Świątynia została zbudowana na planie prostokąta i przykryta dwuspadowym dachem. Fasadę stanowi sześciokolumnowy portyk z trójkątnym przyczółkiem. Nad nim znajduje się prostokątna wieżyczka pełniąca funkcję dzwonnicy, zwieńczona ośmiobocznym dachem hełmowym, nad którym znajduje się niewielka kopułka, a na niej krzyż. W płaskich elewacjach bocznych umieszczono prostokątne otwory okienne otoczone profilowanymi opaskami, nad którymi umieszczono gzymsy z motywami akantu. W środkowej części ściany prezbiterium znajduje się łukowate okno, a poniżej wejście do zakrystii. Wewnątrz znajduje się XIX-wieczny ikonostas przedstawiający Proroka Eliasza, darczyńcami w 1893 byli dawni właścicieli wsi Rydzele Ilia i Natalia Głowaccy.

Obok cerkwi znajduje się kamienny pomnik nagrobny księdza Iwana Pietrowicza Gaszunina, który zmarł w 1891.

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн., БелЭн, 2007.
  • Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь: [Даведнік] / Склад. В. Я. Абламскі, І. М. Чарняўскі, Ю. А. Барысюк — Мн.: БЕЛТА, 2009. — 684 с. — ISBN 978-985-6828-35-8.
  • Cerkiew Św. Aleksandra Newskiego, Wiercieliszki